https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B3%D0%B0%D0%B7 2026-04-18T15:52:01Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B3%D0%B0%D0%B7&diff=24491&oldid=prev 2025-04-25T18:04:29Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:04, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%B3%D0%B0%D0%B7&diff=24490&oldid=prev 2014-12-12T18:40:36Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:N-butane 3D.png|thumb|Бутан]]<br /> [[File:Kalottenmodell Butan.png|thumb|Бутан]]<br /> '''Көмірсутекті газ'''. Құрамындағы әртүрлі көмірсутекті қоспалар мөлшері 50 %-дан кем болмайтын газдар атауы. Газ құраушы құрамбөліктердің ең бастыларының бірі [[метан]] болып табылады, оның мөлшері әдетте ауыр көмірсутектердің қалған түрлерінің жалпы мөлшерінен кем болмайды. Көмірсутекті газ бірнеше химиялық топтарға дараланады, олар: 1) көмірсутекті газдар; 2) көмірсутекті-[[Көмір қышқыл газы|көмірқышқыл газдары]]; 3) көмірсутекті-[[азотты газ]]дар. <br /> Соңғы топ, өз кезегінде, &quot;[[гелийлі газдар]]&quot; және &quot;гелийі аз көмірсутекті-азотты газдар&quot; болып екі түрге бөлінеді.&lt;ref&gt;Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым. — Алматы: 2003 жыл. ISBN 9965-472-27-0&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Бутан''', С4Н10 — газ тәрізді қанық [[көмірсутек]]. Бутанның екі [[изомер]]і бар: қалыпты СН3(СН2)2СН3 — газ, қайнау t — 0,5ӘС және [[изобутан]] немесе [[метилпропан]] (СН3)2СНСН3 — газ, қайнау t — 11ӘС. Бутанды алғаш рет 1849 жылы ағылшын химигі Э.Франкленд иодты [[этил]]ді мырышпен әрекеттестіріп алған. Изобутанды А.М. Бутлеро] өзінің органикалық қосылыстардың құрылыс теориясына сүйеніп, алғаш рет 1867 жылы йодты изобутилден синтездеген. Бутанды өндірісте табиғи газдан немесе мұнаймен серіктес газдардан алады. [[Бутан]] — [[бутадиен]], [[сірке қышқылы]], [[малеин ангидриді]] және изобутан өндірістеріндегі негізгі шикізат, сондай-ақ, мұнай өнімдерін парафинсіздендіргенде және асфальтсыздандырғанда қолданылатын еріткіш. Әлсіз [[наркотик]]тік әсері бар. Бутаннан [[бутадиен]], [[уксус қышқылы]]н, ал изобутаннан жоғары [[октан]]ды бензин компоненттерін алады. Адам организміне зиянды.<br /> <br /> ==Дереккөздер== <br /> &lt;references/&gt;<br /> “Қазақ Энциклопедиясы”, ||-том<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:Мұнай және газ]]<br /> <br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов