https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB_%D1%88%D3%A9%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2026-04-19T06:31:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB_%D1%88%D3%A9%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=13839&oldid=prev 2025-04-25T17:55:40Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB_%D1%88%D3%A9%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=13838&oldid=prev 2015-06-15T05:41:10Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Көл шөгінділері''' — жұқа қабатты [[саз]] [[балшық]]тар, [[құм]]дар, ұсақ [[малта]] тастар, мергельдер, кейде [[темір]] кендері. [[Ащы]] тұзды көлдерде көл шөгінділері [[гипс]]тен тұрады, [[фауна]] болмайды. Ащы көлдерде көбінесе ем есебінде пайдаланылатын өте майда тұнба балшықтар жиналады.<br /> Қазіргі және бұрынғы геологиялық кезеңдердегі көлдердің түбінде жиылған [[шөгінді]] [[жыныс]]тар. Жаралу тегіне қарай К. ш. механикалық ([[малтатас]], қиыршықтас, [[құм]], [[саз]], лай), химиялық (көл боры, табиғи сода, [[мирабилит]], гидрогалит, [[ас тұзы]], [[гипс]]) және органикалық ([[шымтезек]], сапропель, диатомит) болып бөлінеді. Тұщы көлдерде мех. және органик. шөгінділер, ал ащы көлдерде хим. шөгінділер жинақталады. К. ш-нің сипаты климатқа тәуелді болады. Суық климат және мұздық су аймақтарындағы көлдерде құм, сазды шөгінділер мен таспа саз, ал қоңыржай белдеулердегі көлдерде кесек жыныстар және олармен бірге темір мен кремний оксидтері, [[кальций карбонаты]], шымтезек, сапропель, т.б. органик. заттар тұнады. Құрғақ климатты аймақтардағы көлдерде кесек жыныстармен бірге карбонаттар, ас тұзы, гипс, т.б. тұнбалар шөгеді. Шөгіндіде [[магний]] мөлшері едәуір және көл суының булануы мол болса, онда доломитті және әк-доломитті тұнбалар қабаты түзіледі. Мұндай тұнбалар [[Балқаш]] к-нің шығыс жағында мол. Құлынды даласының тұйық көлдерінде сода шөгінділері кездеседі. [[Сарыарқа]]дағы, [[Арал]] мен Балқаш маңындағы кейбір тұзды көлдерде ас тұзы, гипс, мирабилит, глаубер тұзы, натрий сульфаты өндіріс қажетіне жарарлықтай мөлшерде шоғырланған. К. ш. девон, пермь, неоген жыныстарында кеңінен тараған.<br /> ==Дереккөздер==<br /> *Русско-казахский толковый географический словарь. Под общей редакцией академика АН КазССР, проф. С. К. Кенесбаева и кандидата филол. наук А. А. Абдрахманова. Алма-Ата, Изд-во «Наука», 1966, стр. 204. (Академия наук Казахской ССР. Институт языкознания. Сектор физической географии). Составители: Ж. Аубакиров, С. Абдрахманов, К. Базарбаев.<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:География]]<br /> [[Санат:Геология]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Салиха