https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB-%D0%BA%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80 2026-04-18T14:41:56Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB-%D0%BA%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80&diff=53487&oldid=prev 2025-04-25T18:56:13Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BB-%D0%BA%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80&diff=53486&oldid=prev 2014-05-12T15:48:51Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер, Бес жүз бес сөз.—Алматы → Бес жүз бес сөз.— Алматы, Рауан, 1994. → Рауан, 1994 жы using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Көл-көсір'''. Қос сөздің бұл түрін естігенде белгілі бір<br /> нәрсенің ете көп, ағыл-тегіл, мол екендігін әрқайсымыз<br /> да түсінеміз: «Дәл осыны түсіндірудің езі оның бойына<br /> көл-көсір күш бітіріп, сенімін арттырып жібереді»<br /> (С. Сейітов, Сөз сұра.). Алайда, алғашқы кездегі, тұңғыш мағыналарының болғандығын түптеп, зерттей келгенде ғана анықтауға болады. Қос сөздің алғашқы сыңары — «кел» де теңеу арқылы пайда болған көптік,<br /> молдықтың белгісі. Бірақ оның алғажіқы мағынасы қазіргі түсінігіміздегі «көл» емес. Ертедегі [[түркі тілдері]]нде<br /> осы [[түбірлес етістік]] сөз болған. Мысалы, [[Қашқари|М. Қашқари]]<br /> сөздігінде көлер — жиналу, топталу (су жөнінде) (ДТС,<br /> 314). Демек, судың бір жерге жиналуын түсіндірген.<br /> Олай болса, ертеде «көлер су» немесе «көл су» дегеніміз, қазіргі тілімізге аударғанда—«жиналған су» болмақ. Бірақ алғашқы тұлға «көл су» қалыптасып, бері<br /> келе «су» сөзі түсіп қалып, «кел» тұлғасы су көп жиналған жерге атау күйінде қала берген ([[Балқаш көлі]],<br /> [[Байқал көлі]] т. б.). Сөйтіп, қос сөзіміздің алғашқы сыңары — көл — жиналған, топталған дегенді аңғартады<br /> екен.<br /> Енді екінші сыңары — көсірдің түпкі тегі түркі тілінен еместігі сезіледі. Оның төркіні — араб тілі. Арабша<br /> кусер — молшылық, өте кеп (Араб.-рус. сл., 1970).<br /> Түркі және араб сөздерінің қабаттасуынан «кәл-кәсір» қос сөзі пайда болып, оның қазіргі қалыптағы аудармасы —«жиналған молшылық» дегенді ұғындырады.&lt;ref&gt;Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Лингвистика]]<br /> [[Санат:Қазақ тілі]]</div>

ArystanbekBot