https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BA 2026-04-18T13:54:58Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BA&diff=54671&oldid=prev 2025-04-25T18:57:14Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:57, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BA&diff=54670&oldid=prev 2016-07-30T18:09:26Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер: </span>clean up, replaced: Москва → Мәскеу (2) using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{about|жалпы көкірек туралы|әйел адамның көкірегі туралы|Емшек}}<br /> <br /> [[Сурет:Gray112.png|thumb|300px.|Көкірек куысының қаңқасы]]<br /> Кеуде қуысында ажыратады: Бүйір кеңістіктерін. Онда өкпе орналасады; '''Көкірек''' аралық - перикард, жүрек, айырша без, өңеш, кеңірдек және негізгі бронхтар, кеуделік лимфалық ағым, лимфа түйіндері, фасциалды - клетчаткалы түзілістер.<br /> <br /> ====Көкірек аралықтың құрылысы====<br /> Шекаралы:<br /> *Алдыңғы жағынан -төс және төсарты фасция;<br /> *Артқы жағынан - омыртқалардың кеуделік бөлімі, қабырғалардың мойыны және омыртқаалдылық фасция;<br /> *Бүйір жағы – плевра және кеудеішілік фасцияның жапырақшалары.<br /> *Төменнен – диафрагма және диафрагмальды фасция. <br /> *Жоғарғы жағы - фасциалды тяждар және пластинкалар арқылы мойынның фасциалды – клеткалық кеңістігінен бөлініп тұрады. <br /> ==Кеуде қуысы==<br /> Шартты 4 бөлімге бөлінген: жоғарғы, алдыңғы, ортаңғы, артқы. <br /> *Жоғарғы – айырша без, иықбас веналары, жоғарғы қуысты венаның жоғарғы бөлігі, аорта доғасы, трахея, өңеш, кеуде лимфа ағымы, симпатикалық бағандар, кезбе жүйке және диафрагмальды жүйкелер, фасциялар және клетчаткалы кеңістіктер.<br /> *Алдыңғы – төс денесі мен перикардтың алдыңғы қабырғасы арасында, кеудеішілік фасциялар бар (тамырлар мен лимфа түйіндері). <br /> *Ортаңғы бөлімі – жүрек, трахеяның бифуркациясы, негізгі бронхтар, өкпелік артериялар мен веналар, диафрагмалды жүйкелер, лимфа түйіндері. <br /> *Артқы бөлімі – трахеяның шектелген бифуркациясы, перикардтың артқы қабырғасы, IV - XII кеуде омыртқаларының денелері. <br /> ==Перикард==<br /> Перикард - жүректі, аортаны доғаға ауысу жеріне дейін, өкпе бағанын оның бөлінетін жеріне дейін, қуысты және өкпе веналарын қоршап жататын тұйық қап.<br /> Ол сыртқы фиброзды және серозды перикардтардан құралады. Олар париетальды және висцеральды пластинкалар болып табылады. Пластинкалар арасында серозды перикардиальды қуыс орналасқан. <br /> Перикардта 4 бөлімді ажыратады: <br /> *Алдыңғы - төс-қабырғалық бөлім, ол кеуде қабырғасына жанасып жатады, және төс- перикардиальды байламдармен бектіліп тұрады. <br /> *Төменгі – диафрагмальды бөлім – диафрагманың шеміршекті (сухожилье) орталығымен бітіседі. <br /> *Бүйір – плевральды – средостенный плевраға жанасып жатады. <br /> *Артқы – средостенный – үшбұрышты пластинка. Ол жүрек ұшы тамырларының арасында орналасқан.<br /> ==Жүрек скелетотопиясы==<br /> ===Шекаралары===<br /> <br /> -Оң жағы - ІІ қабырға шеміршегінің жоғарғы жиегінен өтеді. Ары қарай ІІІ- V қабырғаға дейін төстің оң жақ жиегінен 1-2 см. алшақ орналасады. V қабырға деңгейінде төмен қарай өтеді. Содан кейін сол жағынан 6 қабырғааралығына, ары қарай 6 қабырғаның шеміршегі арқылы 5 қабырғаарлық кеңістікке.<br /> <br /> -Сол жағы – төстің сол жағына бекіген жерден І қабырғадан сол жақ төс сызығынан 2см. солға қарай ІІ қабырғаға дейін. <br /> 2 қабырғааралық кеңістік деңгейінде – төстің сол жақ жиегінен 2-2,5 см. сыртқа қарай (өкпе бағанының проекциясы). Сызықтың жалғасы ІІІ қабырға деңгейінде сол жақ жүрек құлақшасына сәйкес келеді.<br /> <br /> -Оң жақ жүрекше - қарыншалық тесік пен үшашпалы клапан проекциясы - V қабырғаның төстік ұшы сол жақ бірінші қабырға шеміршегінінің сыртқы ұшымен қосылған жері.<br /> <br /> -Сол жақ жүрекше – қарыншалық тесік пен митральды клапан проекциясы – III қабырғааралықта, төстің сол жақ жиегі. <br /> Артериальды тесік пен өкпе бағанының жартыайлы клапандары - ІІІ қабырға шеміршегі деңгейінде төстің сол жақ жиегінде<br /> <br /> ==Айырша без, тимус==<br /> Жоғары плеврааралық аймақта орналасқан және төс арты фасцияға жанасып жатады. Бездің артында иық-бас веналары мен аорта доғасы, төменнен және артынан перикард орналасады.<br /> ==Плевра==<br /> Плевра - өкпелерді қаптап тұратын шырышты қабықша болып табылады және кеуде қуысының қабырғаларын төсеп тұрады. Плевра жапырақшалары (париетальды, висцеральды) арасында қалыпты жағдайда 20-25 мл. сұйықтық болады.<br /> <br /> ==Кеңірдек==<br /> VI – VII мойын омыртқалары деңгейінде көмей кеңірдекке өтеді. <br /> Кеңірдек – көмейден негізгіт бронхтарға дейінгі тыныс алу түтігінің бір бөлігі. Ол – фибромускулярлы түтік, ұзындығы орта шамамен 10-12 см., ені 13-22 мм. Кеңірдек тесігі, оның қабырғасындағы 15 – 20 кеңірдекті шеміршектің болуына байланысты сақталып тұрады. Осы шеміршек кеңірдектің алдыңғы және бүйір бөлімдерін құрайды. Ал артқы бөлімі жарғақты бөлік деп аталады. <br /> Кеңірдектің қанмен қамтамасыз етілуі – төменгі қалқанша артериялары және әкеткіш аортадан немесе жоғарғы қабырғааралық артериялардан басталатын бронх артерияларының тармақтары арқылы. <br /> Иннервациясы – жоғарғы көмей жүйкелері тармақтары арқылы. <br /> ==Өкпе==<br /> Өкпелер терең жүлге арқылы бөліктерге бөлінеді: сол жақ өкпе 2 бөлікке – жоғарғы және төменгі, оң жақ – жоғарғы, ортаңғы, төменгі. Сол жақ өкпеде ортаңғы бөлік жоқ, бірақ оған сәйкес тілдік сегмент бар. Өкпелік сегмент - өкпе тінінің негізгі морфологиялық бірілігі болып табылады. Оған жататындар – бронх, артерия, веналар, жүйкелер, лимфа тамырлары. Оң жақ өкпеде 10 сегмент, сол жақ – 9 сегмент бар. <br /> Қанмен қамтамасыз етілуі – бронхылық тармақтар арқылы. <br /> Иннервациясы - жүйкелік вегетативтік жүйенің парасимпатикалық және симпатикалық бөліктері арқылы.<br /> <br /> ==Зерттеу әдістері==<br /> *Рентгендік зерттеу:<br /> -рентгеноскопия<br /> <br /> -рентгенография<br /> *Томография - өкпені қабат бойынша рентгендік зерттеу.<br /> *Трахеобронхоскопия – бронхоскоп көмегімен зерттеу.<br /> *Цитологиялық зерттеулер;<br /> *Компьютерлік томография;<br /> *Бронхография – бронхтардың контрасты заттармен толтырылғаннан кейінгі рентгендік зерттеуі;<br /> *Ангиопульмонография - өкпе тамырларын контрасты зерттеу;<br /> *Жоғарғы кавография – жоғарғы қуысты венаның контрасты зерттеуі;<br /> *Бронхиалды артерияның артериографиясы;<br /> *Пневмомедиастинография – көкірек аралық клетчаткаға газ еңгізгеннен кейін өкпе клеткасын рентгендік зерттеу;<br /> *Плеврография – плевра қуысына контрасты затты еңгізгеннен кейінгі рентгендік зерттеу;<br /> *Торакоскопия – плевра құрылымын зерттейді;<br /> *Медиастиноскопия – кеңірдектің алдыңғы беткейін қарау;<br /> *Радиоизотопты сканирлеу ксенонмен – қан ағуды анықтау.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> * Г.Е. Остоверхов, Д.Н.Лубоцкий, Ю.М. Бомаш “Курс оперативной хирургии и топографической анатомии”.<br /> * В.В. Кованова “Оперативная хирургия и топографическая анатомия”.Мәскеу “Медицина”, 1985<br /> * Анатомия человека: Т1. И.Борзяк, Л.и.Волкова, Е.А.Добровольская и др.: под.ред.М.Р.Сапина.-М.:Медицина,1997<br /> * М. Г. Привес, Н. К. Лысенков, В. И. Бушкович Анатомия человека — 9-е изд.. — Мәскеу: Медицина, 1985. — С. 275-282. — 110000 экз.<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Анатомия]]<br /> [[Санат:Адам денесі]]</div>

Sibom