https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BB_%28%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%29 2026-07-02T22:49:31Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BB_(%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC)&diff=117928&oldid=prev 2026-06-26T06:34:27Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:34, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B0%D0%BB_(%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC)&diff=117927&oldid=prev 2026-06-14T11:36:47Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тағам<br /> |сурет = <br /> |сурет атауы = Көкталыста пісірілген дәстүрлі көктал тағамы<br /> |тип = Балық тағамы, екінші тағам<br /> |ұлттық асхана = Қазақ асханасы<br /> |шынайы атауы = Көктал<br /> |шыққан мемлекеті = {{KAZ}}<br /> |автор = Белгісіз (халықтық)<br /> |жыл = Ерте заманнан белгілі<br /> |негізгі құрамы = Ірі балық ([[сазан]], [[дөңмаңдай]], [[жайын]])<br /> |қосымша құрамы = [[Пияз]], [[қызанақ]], [[тәтті бұрыш]], [[картоп]], сарымсақ, майонез немесе қаймақ, тұз, бұрыш, жас тал бұтақтары<br /> |аналогтар = Ыстықтай ысталған балық<br /> |калориялық = 140–160 ккал (100 грамына)<br /> |белоктар = 16.5 г<br /> |майлар = 7.8 г<br /> |көмірсулер = 2.1 г<br /> |рецепт = b:Асхана:Көктал<br /> |қор = c:Category:Koktal<br /> }}<br /> '''Көктал''' — [[сазан]], [[дөңмаңдай]] немесе [[жайын]] сияқты ірі балықтардан ыстықтай ыстау әдісімен дайындалатын қазақтың дәстүрлі балық тағамы. Негізінен Қазақстанның оңтүстік-шығыс өңірлерінде, соның ішінде [[Балқаш]], [[Іле]] мен [[Жетісу]] аймағында кеңінен таралған. Тағамның атауы балықты пісіру барысында қолданылатын тал (көк тал) бұтақтарына байланысты қойылған.&lt;ref&gt;{{Кітап|автор=Сегізбайұлы Қ.|тақырыбы=Қазақы дастарқан|баспа=Атамұра|жыл=2011|бет=180|isbn=}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тарихы мен этимологиясы ==<br /> Көктал тағамының шығыс тарихы Жетісу өңірі мен Балқаш-Алакөл бассейнін мекендеген қазақ тайпаларының тұрмысымен тығыз байланысты. Көшпелі мәдениетте ет тағамдары басым болғанымен, өзен-көл маңын паналаған халық балық аулау кәсібін де дамытқан.&lt;ref&gt;{{Кітап|автор=Тоқтабаев А.|тақырыбы=Қазақтардың дәстүрлі аңшылық пен балық аулау кәсібі|баспа=Ғылым|жыл=1999|бет=210|isbn=}}&lt;/ref&gt; <br /> <br /> Тағам атауы екі сөзден тұрады: «көк» (жас, жаңа үзілген) және «тал» (тал ағашы). Балықты ыстау кезінде отқа дәл осы жас тал бұтақтарын тастау арқылы тағамға ерекше хош иіс пен дәм берілген.&lt;ref&gt;{{Кітап|автор=Қазақ тілінің түсіндірме сөздігі|тақырыбы=|баспа=Дайк-Пресс|жыл=2008|бет=968|isbn=}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дайындау технологиясы ==<br /> Көктәл дайындаудың дәстүрлі процесі бірнеше маңызды кезеңнен тұрады:<br /> * '''Балықты таңдау:''' Салмағы кемінде 3-5 кг болатын ірі балықтар таңдалады. <br /> * '''Тазалау әдісі:''' Балықтың қабыршағы аршылмайды. Оны арқа жонынан бастап ішіне қарай қақ жарып, «кітап» тәрізді ашады. Тұздау және дәмдеуіштер себу процесі осы ішкі бетіне жасалады.<br /> * '''Көкөністер қосу:''' Балықтың үстіне дөңгелектеп туралған пияз, қызанақ, тәтті бұрыш және картоп тілімдері тізіледі. <br /> * '''Ыстау процесі:''' Дайын балық арнайы металл жәшіктің (көкталыс) ішіндегі торға қойылады. Жәшік түбіне алма, алмұрт немесе жас тал бұтақтары салынады. Тұйықталған жәшік астына от жағылып, балық өз буы мен ағаш түтініне 40–60 минут піседі.<br /> <br /> == Мәдени маңызы ==<br /> Қазіргі таңда көктал тек отбасылық ас мәзірі емес, сонымен қатар Жетісу өңірінің туристік брендіне айналған.&lt;ref&gt;{{Кітап|автор=|тақырыбы=Жетісу: Энциклопедия|баспа=Арыс баспасы|жыл=2004|бет=680|isbn=}}&lt;/ref&gt; Алматы облысы мен Балқаш маңында бұл тағамды әзірлеуден арнайы фестивальдар мен сайыстар өткізіліп тұрады.&lt;ref&gt;{{Кітап|автор=Кәмалашұлы Б.|тақырыбы=Қазақтың дәстүрлі тұрмыс-салт энциклопедиясы|баспа=Өнер|жыл=2007|бет=340|isbn=}}&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Қазақ асханасы]]<br /> * [[Ыстау]]<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ асханасы]]<br /> [[Санат:Балық тағамдары]]</div>

1nter pares