https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B 2026-09-06T05:54:39Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B&diff=115050&oldid=prev 2026-06-26T06:26:08Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B&diff=115049&oldid=prev 2019-08-27T02:46:23Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Сілтемелер</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Көбенқұйрық<br /> |image = Cousinia Pterocaulos, 2010.jpg<br /> |image_caption = ''Cousinia pterocaulos''<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Қос жарнақтылар]]<br /> |unranked_ordo = [[Asterids]]<br /> |ordo = [[Asterales]]<br /> |familia = [[Астралылар тұқымдасы|Asteraceae]]<br /> |subfamilia = [[Carduoideae]]<br /> |tribus = [[Cynareae]]<br /> |genus = '''''Cousinia''''' <br /> |genus_authority = Cass.<br /> |subdivision_ranks = түрлері<br /> |subdivision = 600-700 түрі белгілі<br /> }}<br /> '''Көбенқұйрық''' ({{lang-la|Cousinia}}) – [[астралылар тұқымдасы|астралылар]] тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық өсімдіктер туысы. Дүние жүзінде кең тараған. Негізінен [[Батыс Азия|Батыс]] және [[Орта Азия]]да кездесетін 600-ге жуық түрі белгілі. [[Қазақстан]]ның барлық жерінде кездесетін 56 түрі бар. Сабақтары жалаң немесе бұтақты. Шеті иректелген, тұтас жапырақтары кезектесіп орналасқан. Гүлдері қос жынысты, [[аталық]] жіпшелері бос жатады, [[тозаң]]қаптары түтік тәрізді өседі. Себет гүлдері қалқанша, сыпырғы немесе шашақ гүлшоғырына топталған. Маусым – тамыз айларында гүлдеп, шілде – қыркүйекте жемістенеді. Тұқымы жұмыртқа тәрізді ұзынша келген. Кейбір түрінің тұқымында айдаршасы болады. Көбенқұйрықтардың 21 түрі – Қазақстанда сирек өсетін өсімдіктер. Олардың ішіндегі өте сирек кездесетіні жылдан-жылға таралу аймағының азаюына байланысты қорғауға алынып, Қазақстанның [[Қызыл кітап|«Қызыл кітабына»]] енгізілген түрі – ірі жапырақты Көбенқұйрық (C. grandіfolіa). Оның биіктігі 1 м-дей. Сүректенген тамыры болады. Сабағы тік, жоғары жағы бұтақтанып келеді. Ірі жапырағының ұзындығы 40 см, ені 20 см-дей. Сары гүлдері себет гүлшоғырына топталған. Тұқымынан көбейеді. Мамыр – маусым айларында гүлдеп, маусым – шілдеде жемістенеді. Тұқымы ұзынша келген, сырты тегіс, қара қоңыр дақтары болады. Ірі жапырақты Көбенқұйрық [[Ақсу - Жабағылы қорығы]]нда қорғалады.&lt;ref&gt;[[Қазақ Энциклопедиясы]]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Красная книга Казахстана, А.-А., 1981. ''Ж. Қожантаева''&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Түрлері==<br /> *''Cousinia grandifolia'' – [[Іріжапырақ көбенқұйрық]] <br /> *''Cousinia karatavica'' – [[Қаратау көбенқұйрығы]] <br /> *''Cousinia mindshelkensis'' – [[Мыңжылқы көбенқұйрығы]] <br /> *''Cousinia rigida'' – [[Қатты көбенқұйрық]] <br /> *''Cousinia vavilovii'' – [[Вавилов көбенқұйрығы]] <br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Сыртқы сілтемелер ==<br /> * [http://www.kitaphana.kz/ru/downloads/referatu-na-kazakskom/218-kyzyl-kitap/1779-kyzyl-kitap.html] Қызыл кітап<br /> <br /> [[Санат:Күрделігүлділер]]<br /> [[Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]<br /> <br /> {{stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов