https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D2%AF%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2026-09-07T22:30:22Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0&diff=114994&oldid=prev 2026-06-26T06:26:08Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:26, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0&diff=114993&oldid=prev 2020-01-25T06:51:13Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{taxobox<br /> |name = Күшала<br /> |image=Eminium intortum DPR.png<br /> |image_caption=''[[Eminium intortum]]''<br /> |regnum = [[Өсімдіктер]]<br /> |divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]<br /> |classis = [[Дара жарнақтылар]]<br /> | ordo = [[Alismatales]]<br /> |familia = [[Шаяноттар тұқымдасы|Araceae]]<br /> |subfamilia = [[Aroideae]]<br /> |tribus = [[Areae]]<br /> |genus = '''''Eminium'''''<br /> |genus_authority=Schott<br /> |range_map = Eminium distribution.svg<br /> |range_map_caption = <br /> }}<br /> '''Күшала''' ({{lang-la|Eminium}}) – [[Шаяноттар тұқымдасы|шаяноттар]] тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы.<br /> <br /> ==Таралу аймағы және түрлері==<br /> [[Азия|Азияның]] құмды жерлерінде кездесетін 5 түрі бар. Қазақстанда [[Мойынқұм (құмды алқап, Түркістан, Жамбыл облыстары)|Мойынқұм]] мен [[Қызылқұм (шөл)|Қызылқұм шөлінде]], [[Қаратау жотасы (Тянь-Шань)|Қаратауда]] және [[Тянь-Шань|Тянь-Шаньның]] батысында өсетін 2 түрі бар: [[ит күшаласы]] немесе [[Леманн күшаласы]] (''Emіnіum lehmannіі'') мен [[Регел күшаласы]] (''Emіnіum regelіі'').<br /> <br /> ==Ит күшаласының биологиялық сипаттамасы==<br /> Бұлардың ішінде көп тарағаны – [[ит күшаласы]]. Оның биіктігі 15 – 40 см, түйнекті [[өсімдік]], жапырақ тақтасы үшбұрышты, қандауыр пішінді, ұзын сағақты (ұзындығы 7 – 12 см, ені 1,5 – 3 см). Гүл шығатын сабағының түп жағында мөлдір жарғақты қынабы болады. Қара күлгін түсті, ұзындығы 4 – 8 см собық [[гүлшоғыр|гүлшоғыры]] сабағының ұшынан дамиды. [[Собық|Собығының]] сыртындағы жамылғысының ұзындығы 12 см, ені 3 см. Жамылғысының ішкі беті мақпалдай жұмсақ, қара күлгін түсті. Тұқымынан көбейеді. Сәуір – мамыр айларында гүлдеп, жемістенеді. [[Жемісі]] – [[ақ жидек]]. Түйнегінде [[алкалоид|алкалоидтар]] болатындықтан улы, сондықтан өсімдіктің түйнегін кеміргіштер жемейді. [[Ит күшаласы]] өте сирек кездесетін түр болғандықтан Қазақстанның «[[Қызыл кітап|Қызыл кітабына]]» енгізіліп, ерекше қорғауға алынған.&lt;ref name=&quot;test&quot;&gt;Оңтүстік Қазақстан облысының энциклопедиясы, 4-том&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Сілтемелер==<br /> &lt;references /&gt;<br /> <br /> {{stub}}<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Шаяноттар]]<br /> [[Санат:Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]</div>

Салиха