https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D2%AF%D1%8E 2026-04-18T18:13:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D2%AF%D1%8E&diff=87133&oldid=prev 2025-04-25T19:23:33Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D2%AF%D1%8E&diff=87132&oldid=prev 2013-09-03T07:24:51Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Күнге күю.jpg|thumb|200px|Күнге күю]]<br /> '''Күнге күю'''&lt;ref&gt;Шаңырақ (Бас редактор Р.Н.Нұрғалиев). Алматы -1991. ISBN 5-89800-035-6 (1-й з-д)&lt;/ref&gt; - [[Ультракүлгін сәулелену|ультракүлгін сәулелердің]] немесе жасанды жарық көздерінің (мысалы, [[кварц шамы |кварц шамының]]) әсерінен [[Тері|терінің]] қоңырқай тартуы. Тіке түскен [[күн сәулесі |күн сәулесімен]] бірге оның шағылып түскен күн сәулелерінің әсерінен де (қалқанның, шатырдың астында да) тері қоңырқай тарта береді. Көлеңкеде отырып та аздап күнге күюге болады.<br /> <br /> == Күнге күюдің пайдасы ==<br /> Терінің қоңырқай тартуы әдетте [[Организм|организмге]] ультракүлгін сәулелердің жақсы тарап, жағымды әсер еткендігін білдіреді:<br /> * [[Жүрек|жүрек қантамырлары]] мен [[Жүйке жүйесі|жүйке жүйелерінің]] жұмысы жақсарады;<br /> * [[Зат алмасу|зат алмасу]] реттеледі;<br /> * [[Тәбет|асқа тәбеті]] артады;<br /> * [[Дәрумен|Д витамині]] көбейеді.<br /> <br /> == Күнге күю ережесі ==<br /> Адам терісінің тез күюі және қандай дәрежеде күюі үнемі жақсы денсаулықтың белгісі бола бермейді. <br /> &lt;br /&gt;<br /> Күнге біртіндеп күйген жөн:<br /> * бірінші күні тікелей түскен күн сәулесінің астында 10-15 минуттан артық болмау керек, ал [[Қоңыржай климат|қоңыржай климатты]] жерден, әсіресе, солтүстіктен келген демалушылар оңтүстік өңірде алғашқы күндерде арнайы қалқан көлеңкесінде, немесе күн сәулесінен қорғайтын [[қолшатыр |қолшатырдың]] астында болғаны дұрыс;<br /> * күн астында күю уақыты 1-1,5 сағаттан аспауы керек;<br /> * күнге күюге аса қолайлы [[мезгіл |мезгіл]]: оңтүстікте - [[Таң|таңертеңгі]] сағат 11-12-ге дейін;<br /> * тамақтан соң 1 сағаттан кейін ғана күнге қыздырынуға болады &quot;ашқарынға, не тамақтанар алдында күнге қыздырынуға болмайды): [[Бас|басты]] [[Орамал|орамал]] немесе арнайы [[күн қағар |күн қағармен]], не [[ши қалпақ |ши қалпақпен]] көлегейлеген жөн;<br /> * күн астында ұйықтауға болмайды;<br /> * тікелей түскен күн сәулесінің әсерінен [[Көз|көздің]] шырышты қабығының ісінуі мүмкін, сондықтан көзді қорғау үшін арнайы [[Көзілдірік|көзілдірік]] киген дұрыс;<br /> * күннің көзі денеге (теріге) бірыңғай түсуі үшін алды-ала [[Жаңғақ|жаңғақ]], [[Қалампыр майы|қалампыр]] немесе [[Өсімдік майы|өсімдік майымен]] теріні сылаған жөн;<br /> * беттің терісін күннен сақтау үшін [[көктем]] мен [[Жаз|жаздың]] [[таңертеңгі мезгіл|таңертеңгі]] және [[түскі мезгіл |түскі мезгілінде]] арнайы [[Крем|крем]] жаққан абзал.<br /> <br /> == Күнге күюдің тәртібін сақтамау салдары ==<br /> Күнге күю тәртібін дұрыс сақтамаудан дененің күнге күйіп кетуі, организмнің шектен тыс қызуы және оған [[күн өту |күн өтуі]] мүмкін. <br /> &lt;br /&gt;<br /> Тері күюінің белгілері:<br /> * алғашқыда күн түскен жерлер қызарып, ісінеді, кейде қалтыратып тоңдырады;<br /> * [[дене ыстығы |дене ыстығы]] көтеріледі;<br /> * [[Бас|бас ауырады]];<br /> * [[Жүрек|жүрек]] айниды.<br /> Дененің ісінген және күйіп қалған жерлерінің ауырғанын бәсеңдету үшін суық суға малынған шүберек басуға, күйген тұстарды ашыған [[Сүт|сүт]], немес [[иіс су |иіс сумен]], [[календула |календула]] не [[Арақ|арақпен]] сүртуге болады. Дененің қызарғаны кетпейінше күнге қыздырынуға болмайды. Күйіп кету салдарынан тері күлдірей бастаса дереу [[дәрігер |дәрігермен]] кеңескен жөн.<br /> <br /> == Күнге күюдің кері әсері ==<br /> Күнге күю адамдардың бәріне бірдей пайдалы емес: <br /> * әсіресе жасы келген адамдарға; <br /> * 2 жасқа дейінгі балаларға; <br /> * созылмалы [[Жүрек аурулары|жүрек ауруы]] барларға; <br /> * [[Жүйке жүйесі|жүйке қантамырлары]] ауруларынан зардап шегетіндерге күн көзінде ұзақ жүруге болмайды. <br /> Әсіресе, [[альбиностар]] (шашы және терісі туа біткен ақтаңдақ адамдар) күн сәулесіне тым сезімтал келеді. Олардың терісі тез күйеді, әрі жазылуы басқаларға қарағанда қиындау болады. Күн сәулесіне тым сезімтал адамдар далаға шығар алдында дененің ашық жерлеріне арнайы крем жағып, мүмкіндігінше көлеңкелі жермен жүруі қажет.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> [[Санат:Денсаулық]]</div>

Салиха