https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96 2026-04-18T12:40:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96&diff=30611&oldid=prev 2025-04-25T18:08:53Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96&diff=30610&oldid=prev 2016-02-20T18:34:42Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Vessertal trollblumen.jpg|thumb|Күнгелді]]'''Күнгелді''' (Trollіus) – [[сарғалдақтар]] тұқымдасына жататын көп жылдық шөптесін өсімдіктер туысы. Сол-түстік жарты шардың қоңыржай және салқын аймақтарында кездесетін 30-дан астам түрі белгілі. Қазақстанда [[қылқан]] және [[жалпақ жапырақты ормандарда]], аласа таулардан бастап [[альпі]] белдеулеріне дейінгі шалғындықтарда өсетін 3 түрі бар, жиірек кездесетіні – [[сарыгүл|Алтай Күнгелдісі]] (T. altaіcus). Оның биікт. 15 – 10 см, сабағы тік өседі. Ашық жасыл түсті жапырақтары саусақ салалы тілімденіп келген. Гүлдері дара, ірі (ені 7 см-дей), екіден кейде үштен біріккен, қызғылт сары түсті. Гүлдері екі қатарда орналасқан, тостағанша жапырақшаларының саны 10 – 20, пішіні жалпақ, жұмыртқа тәрізді. Әр желектің астыңғы жағында шірне бөлетін [[шұңқыр]] болады. Аталықтары мен аналықтарының саны көп. Аталықтарының бағаналарының түсі [[қошқыл]], гүлдің ортасында әдейі тамызып қойған [[дақ]] секілді нүктесі бар. Маусым – шілде айларында гүлдеп, шілде – тамызда жемістенеді. [[Жемісі]] – көп жапырақша. Алтай Күнгелдісін гүлі әдемі болғандықтан сәндік үшін өсіреді және [[дәрілік өсімдік]]. [[Халық медицинасында]] өсімдіктің гүлінен алынған тұнбаны бауыр ауырғанда ішеді. [[File:Trollius altaicus.jpg|thumb|Алтай Күнгелдісі]]<br /> <br /> =Жасыл күнгелді=<br /> Сырт көрінісі алдыңғы түрге жақын, сабақ жапырақ гүлдерінің барынша ұсақ мөлшерімен ерекшеленеді. Басты ерекшелігі гүлдерінің нәзік бозғылт күлгін немесе көгілдірлеу түсті. Бұл түр тек Альпі белдеуінің ылғалданған көгал жерлерінде, биік Алтай тауынан Батыс Тянь-Шань ға (Шығыс Қазақстан, Алматы, Оңтүстік Қазақстан облысы ) дейін өседі. Гүлденген күйінде өте тартымды, альпинистердің сүйікті гүлі, олар оны &quot;альпі раушаны&quot; деп атайды.<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> Қазақстан энциклопедиясы<br /> Қазақстан жануарлар сериясы<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Сарғалдақтар тұқымдасы]]<br /> [[Санат:Қазақстан табиғаты]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Kmoksy