https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B8Кюри - Түзету тарихы2026-04-19T04:00:50ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B8&diff=56837&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:58:19Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:58, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D1%8E%D1%80%D0%B8&diff=56836&oldid=prevZhaksilik: clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using AWB2015-05-31T06:38:04Z<p>clean up, replaced: ҒА-ның → ғылым академиясының using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Curie-pierre.jpg|left|thumb| alt=A.| ''[[Кюри Пьер]]''.]] <br />
'''Кюри Пьер''' (''15.5.1859, Париж – 19.4.1906, сонда'') – [[француз]] [[физиг]]і, [[радиоактив]]тілік туралы ілімнің негізін салған, [[Париж]] ғылым академиясының мүшесі (1905). Париж ун-тін бітірген соң (1877) сонда ассистент (1878 – 83), 1883 – 1904 ж. Физика және химия мектебінде дәріс берді (1895 жылдан кафедра меңгерушісі). 1895 ж. [[М.Склодовская]]ға үйленген. 1904 жылдан Париж ун-тінде проф. Оқыс оқиғадан қайтыс болған. Негізгі ғыл. еңбектері кристалдар физикасын, магнетизмді, радиоактивтілікті зерттеуге арналған. Ол ағасы Ж.Кюримен бірге [[пьезоэлектр]]лік [[эффект]] құбылысын ашты (1880). 1884 – 85 ж. кристалдардың түзілу теориясын дамытып, ондағы [[симметрия]] заңын зерттеді. Кюри Пьер магниттік құбылыстарды зерттей отырып, парамагниттік денелердің магниттік алғырлығының абс. темп-раға тәуелділігін (қ. Кюри заңы), сондай-ақ [[ферромагнит]]тік материалдардың [[парамагнит]]тік материалдарға айналатын ерекше темп-расының (қ. Кюри нүктесі) болатындығын анықтады. Ол 1897 ж. әйелі [[М.Склодовская-Кюри]]мен бірге радиоактивтілікті зерттеумен айналысып, 1898 ж. жаңа радиоактивті элементтер – полоний мен радийді ашты. 1903 ж. радий тұздарының өздігінен жылу бөліп шығаратынын байқады. Радиоактивтіліктің биол. әсерлерін де зерттеді. Радиоактивтілікті зерттегені және радийді ашқаны үшін П.Кюри мен М.Складовская-Кюриге [А.А. Беккерельмен (1852 – 1908) бірге] 1903 ж. Нобель сыйл. берілді. Пьер мен Мария Кюри құрметіне жасанды хим. элемент – кюрий деп аталды.<ref name="source1">"Қазақ энциклопедиясы"</ref><ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Экология және табиғат қорғау / Жалпы редакциясын басқарған – түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов.<br />
– Алматы: «Мектеп» баспасы» ЖАҚ, 2002 жыл. – 456 бет. ISBN 5-7667-8284-5</ref><br />
<br />
== Дереккөздер </span>==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Тұлғалар]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Zhaksilik