https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%BD_-%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D1%8D%D1%84%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96Коттон -мутон эффектісі - Түзету тарихы2026-04-21T05:02:51ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%BD_-%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D1%8D%D1%84%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96&diff=46591&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:53Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%BE%D1%82%D1%82%D0%BE%D0%BD_-%D0%BC%D1%83%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D1%8D%D1%84%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D1%81%D1%96&diff=46590&oldid=prevGaiJinBot: {{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім2011-11-26T09:23:45Z<p>{{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Коттон – мутон эффектісі''' –жарық сәулесіне [[перпендикуляр]] [[магнит]] өрісіндегі [[изотропты]] затта сәуленің қосарланып сынуы. Мұны алғаш рет [[коллоид|коллоидты]] ерітінділерде шотланд физигі [[Дж.Керр]] және оған тәуелсіз италиялық [[физик]] [[К.Майорана]] ашқан ([[1901]]). Алайда оны тереңірек зерттеген француз физиктері [[Э.Коттон]] мен [[Х.Мутон]] ([[1907]]). Коттон – мутон эффектісін бақылау үшін магнит өрісі бағытымен 45 бұрыш жасайтын сызықты полярланған [[монохромат]] жарық күшті [[электрмагнит]] полюстерінің арасына орналасқан мөлдір изотропты зат арқылы өткізіледі. Полярланған [[молекулалар]] салдарынан магнит өрісіндегі зат оптикалық [[анизотроп|анизотропты]] затқа (оның оптикалық осі магнит өрісі кернеулігіне параллель болады), ал ол арқылы өткен жарық [[эллипс|эллипстік]] полярланған жарыққа айналады. Сөйтіп, зат ішінде жарық фазалық жылдамдығы әр түрлі болатын кәдімгі және өзгеше екі толқын түрінде таралады. Коттон – мутон эффектісі [[Зееман эффектісі]] және [[Фарадей эффектісі]] сияқты магниттік-оптикалық құбылыс. Оның теориясы [[Керр эффектісі|Керр эффектісінің]] теориясымен бірдей. Коттон – мутон эффектісінің көмегімен молекулалардың құрылымы, олардың қозғалғыштығы анықталады.<br />
== Пайдаланған әдебиет==<br />
<references/>[[Қазақ Энциклопедиясы]], 11 - том<br />
{{stub}}<br />
{{wikify}}<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
[[Санат:Физика]]</div>GaiJinBot