https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B2Климент Аркадьевич Тимирязев - Түзету тарихы2026-09-08T07:37:44ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B2&diff=105870&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-25T14:29:19Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:29, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82_%D0%90%D1%80%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A2%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%80%D1%8F%D0%B7%D0%B5%D0%B2&diff=105869&oldid=prevАдилкадыр: /* Дереккөздер */2023-07-01T15:11:06Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Kliment Timiryazev.jpg|thumb|200px]]'''Тимирязев Климент Аркадьевич''' (3.6.1843, [[Ресей]], [[Санкт-Петербург]] қ. – 28.4.1920, [[Мәскеу]] қ.) – табиғат зерттеушісі, өсімдік физиологиясы орыс мектебінің негізін қалаушы. [[Санкт-Петербург]] ғылым академиясының корр. мүшесі (1890 жылдан). [[Санкт-Петербург]] университетін бітірген (1865). 1869 жылдан Егіншілік және орман академиясында (қазір К.А. Тимирязев атындағы Мәскеу а. ш. академик) оқытушы болды. 1877 ж. [[Мәскеу]] университетіне профессорлыққа сайланды, өмірінің соңғы 10 жылында жазушылық-шығармашылық жұмыспен айналысты. Ғылыми жұмыстарының негізгі бағыты өсімдік физиологиясына арналған. Тимирязев негізінен [[фотосинтез]] процесін зерттеді; спектрлік анализді қолдана отырып, фотосинтездің белсенділігі түсетін жарықтың қарқындылығына байланысты болатынын, ол үшін жарық спектрінің қызыл және көк сәулелерінің маңызды рөл атқаратынын бірінші болып дәлелдеді. Тимирязевтің қолдауымен [[Санкт-Петербург]] академиясының аумағында өсімдіктерді қолдан өсіруге арналған Ресейдегі бірінші вегетац. үй салынды. [[Чарльз Дарвин|Ч.Дарвиннің]] эволюциялық ілімін [[Ресей]]де ең алғаш насихаттаушылардың және оны ілгері дамытушылардың бірі болды. Ол қазіргі кезде тіршілік етіп жүрген организмдер ұзақ уақыт эволюцияның нәтижесінен пайда болған деп көрсетті. “[[Дарвин теорияларының қысқаша очеркі]]” (1865), “[[Ч.Дарвин және оның ілімі]]” (15-басылымы, 1941), “[[Биологиядағы тарихи әдістер]]” (1922), “[[Өсімдіктің құрғақшылықпен күресі]]” (1893), т.б. еңбектерінде өсімдік физиологиясын, тіршіліктің, дүниенің табиғи құбылыстарын тәжірибелік әдістермен ұштастыра жүргізудің тиімділігін материалистік тұрғыдан дәлелдеді. <br />
Тимирязев [[Лондон]] корольдік қоғамының мүшесі (1911), [[Глазго]] (1901), [[Кембридж]] (1909), [[Женева]] (1909) университеттерінің құрметті докт., [[Эдинбург]] ботаникалық қоғамының мүшесі (1911) болды. [[Мәскеу]] қаласында Тимирязевке ескерткіш орнатылып, [[Мәскеу]] а. ш. академиясына, [[Ресей]] ғылым академиясының Өсімдік физиологиясы институтына, [[Мәскеу]]дің бір ауданына Тимирязев есімі берілді, тұрған үйінде мұражай ұйымдастырылған.<br />
<ref>Қазақ ұлттық энциклопедиясы, 18 том</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references /><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Тұлғалар]]<br />
[[Санат:Ресей революционерлері]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Адилкадыр