https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%BC_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%83Киім пішу және тігу - Түзету тарихы2026-09-08T23:27:06ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%BC_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%83&diff=29389&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:08:30Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%BC_%D0%BF%D1%96%D1%88%D1%83_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%83&diff=29388&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: Cat-a-lot: Тасымалдануда... Санат:Үй-тұрмысы → Санат:Үй тұрмысы2015-11-03T09:29:35Z<p><a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%93%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80/Cat-a-lot&action=edit&redlink=1" class="new" title="Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot (мұндай бет жоқ)">Cat-a-lot</a>: Тасымалдануда... <a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%AE%D0%B9-%D1%82%D2%B1%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B&action=edit&redlink=1" class="new" title="Санат:Үй-тұрмысы (мұндай бет жоқ)">Санат:Үй-тұрмысы</a> → <a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D2%AE%D0%B9_%D1%82%D2%B1%D1%80%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%8B" title="Санат:Үй тұрмысы">Санат:Үй тұрмысы</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Мужская одежда 1.jpg|thumb|300px]]Киімнің ыңғайлысы, жас мөлшеріне және денесіне сәйкес келуін, оның үстіне сәнді болуын ескеру керек. Ылғалдан киімнің сыртқы түрінің бұзылмауы үшін [[киім]] тігуге арналған маганы декатировкалайды.<br />
Кейбір маталарды ([[креп]], [[барқыт]], [[шибарқыт]])<br />
декатировкалаудың қажеті жоқ. Киімді үйде пішіп тігу үшін сантиметрлік лента,<br />
қағаз, қарындаш, сызғыш пен тіктеуіш (угольник) [[дөңгелек]] формалы лекал [[сызғыш]],<br />
[[қайшы]], [[түйреуіш]], [[мата]] түстес [[жіп]] пен<br />
түсі басқа көктеу жібі, иіс сабынның<br />
сынығын немесе бор, оймақ, түрлі нөмірлі<br />
инелер, ені 30—40 ем, ұзындығы 80—100 ем<br />
[[картон]] қажет. Қағазға үлгіні (бұл үшін [[газет]], балалар клеенкасын қолдануға болады)<br />
түрлі-түсті қарындаш пен сызғыш, тіктеуіш және лекалоны пайдаланып түсіру керек.<br />
Ал матаның бетіне сызық түсіру үшін<br />
борды немесе құрғақ сабынды пайдаланады.<br />
Матаны қию үшін кәдімгі қайшы қажет (қалың матаны тігіншілердің арнайы қайшысымен қияды), бұйымдарды үтіктеу үшін жеңді<br />
үтіктейтін қондырғысы бар [[стол]] қажет.<br />
Кейбір сән журналында бірнеше киім үлгісі<br />
салынған қағаздар болады, бұл үлгілердің<br />
әрқайсысында шартты белгі бар, яғни сызық түсі басқалардан өзгеше түседі. Мұндай<br />
үлгілерді арнайы көшіргіштің көмегімен бастырып алған жөн. Бұл үшін үлгінің бетіне<br />
үлгі толығынан сиятындай жұқа [[қағаз]] салып,<br />
шартты сызықтардың бойымен қарындашты<br />
жүргізеді. Үлгінің жанындағы шартты сызық түріне қарап детальдарды анықтайды.<br />
[[Адам]] мүсінін өлшей келе үлгіні бұдан да гөрі жетілдіруге болады.<br />
Киімнің шшіемін алу үшін кісінің бойы, содан<br />
кейін тігілер киімнің [[фасон]]ы ескеріледі.<br />
Өлшем алғанда сантиметрлік лентаны пайдаланады (өлшеген кезде лентаны бос ұстауға немесе қатты тартуға болмайды. Өлшем<br />
алардың алдында белдің ауқымын анықтап алу керек, ол үшін шыжым жіп немесе белдік қолданылады.Сантиметрмен өлшегенде размерді толық жазады да, ал<br />
[[қағаз]]ға көшіріл үлгі сызғанда жарты өлшемге түсіреді.<br />
Мойынды айналдыра [[өлшеу]]. Мойынды айналдырыл, тамақ астына дейін өлшейді,<br />
Кеудені өлшеу. Қолтық асты арқылы<br />
кеуденің көтеріңкі тұсының үстінен өлшейді .<br />
Белді айналдыра өлшеу. Өлшемді бел сызығы үстінен жүргізіп алады .<br />
Мықынды айналдыра өлшеу. Өлшемді<br />
мықынды айналдыра іштің шығыңқы тұсын ескере отырып өлшейді.<br />
Шалбартігу үшін мықынды айналдыра өлшеу. Өлшемді мықынды айналдыр а, бөксе қатпарын ескеріп алады .<br />
Иықты айналдыра өлшеу. Өлшемді<br />
қолды айналдыра, қолтық асты деңгейінде<br />
алады .<br /><br />
Білезік сүйекті айналдыра өлшеу.<br />
Білезік сүйекіі анналдыра өлшеп алады.<br /><br />
Иықтық ені. Өлшемді мойын тұсынан,<br />
иық үстімен жүргізіп алады .<br />
Қолдыңшынтаққа дейінгі ұзындығы.<br />
Өлшемді иықтанббасаап, шынтаққа дейін<br />
алады .<br />
Қолдыңбілезік сызығына дейінгі<br />
ұзыдығы . Өлшемді иықтан бастап бас<br />
бармақтың түбіне дейін, шынтақты бүгіл<br />
тұрып алады .<br />
Кеуденің өлшемі. Өлшемді мойын мен<br />
иықтың қосылған жеріне бастап, кеуденің<br />
көтеріңкі жерінің үсті арқылы бел сызығына дейін өлшеп алады .<br />
Арқалық белге дейінгі ұзындығы.<br />
Өлшемді мойын нүктссінен бастап, омыртқалар бойымен жауырынның шығып тұратынын<br />
ескере отырып өлшейді.<br />
Кеуденіңені. Өлшемді кеуденің жоғарғы<br />
жағынан, екі қолтық астынан алады .<br />
Арқаның өлшемі. Өлшемді жауырын<br />
үстінен, қолтықтың астынан алады . Қырынан алынған бел сызығынан жерге дейінгі ұзындық . <br />
Өлшемді мықынның неғұрлым шығып тұрған жері арқылы шалбар тігуге қажетті<br />
ұзындықта алады. Бел сызығынан тырғыттақтасына дейінгіарақашықтық. Өлшемді бүйірлен бел сызығынан отырғыш тақтасына дейін<br />
алады . Кітапта келтірілген үлгілерде матаның тігіске және қайыруға кететін жерлері есепке алынбаған, бірақ әр детальдың тігу барысында кішірейетіні ескерілген, барлық өлшемдер сантиметрмен белгіленген. Артқы және алдыңғы бойлардың,<br />
жағаның т. б. детальдардың үлгісін сызу<br />
үшін әуелі тік бұрыш сызыл алу керек,<br />
көрсетілген өлшемдер соған түсіріледі. Жең<br />
мен шалбарлық үлгісін жасау үшін өзара<br />
перпендикуляр екі сызық сызыл алады. Үлгілерді стандартты мүсінге арнап дайындайды,<br />
сондықтан барлық үлгілер өлшеп алуды<br />
қажет етеді. Барлық үлгілерде размерлер жаңаша белгілеумен берілген. Әйел киім-<br />
деріндегі бірінші сан бойлық ұзындығын білдіреді, екіншісі —<br />
кеуденің айналдыра өлшемі, үшіншісі мықын өлшемі.<br />
Ер кісілердің киімдеріндегі бірінші сан<br />
—бойдың ұзындығы, екіншісі —кеуденің, үшіншісі —белдің, төртінші —мойын өлшемі.<ref>Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990 ISBN 5-89800-008-9</ref><br />
<br />
</div><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Үй тұрмысы]]<br />
[[Санат:Тұрмыс]]<br />
<br />
<br />
{{stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов