Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:14:13Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2015-11-19T12:34:49Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Жаңа бет

'''Кинодраматургия''', '''кино драматургиясы''' – әдеби шығармашылықтың бір саласы.

[[Сценарий]] – фильмнің әдеби, көркемдік негізі болып табылады. Кинодраматургия кино өнерінің ұтымды тәсілдерін қамти отырып, әдеби бейнелеудің тәсілдерін де қолданады. Кинодраматургияның әдеби және [[кинематография]]лық тегіне қарай сценарий екі түрге бөлінеді. Бірі – фильмнің арқауын құрайтын, әрі жеке дара көркемдігі бар әдеби шығарма, екіншісі – болашақ фильмнің құрылымын, желісін тартып, мазмұнын, ойын баяндап беретін әдеби материал.[[Сурет:Формула кино (Европейский).jpg|thumb|300px| right]] Кинодраматургия киноның барлық мүмкіндіктерін пайдалана отырып, әдеби шығармаларды да экранға шығарды. 20 ғ-дың 10-жылдарында “мылқау” кинода әдеби шығармалардың [[сюжет]]і, кейіпкерлері, желісі көп жағдайда түпнұсқадан жасалса, 20-жылдары проза мен драммалық шығармалардың тәсілдері араласа бастады. Киноға дыбыстың енуі түбегейлі бетбұрыс жасап, Кинодраматургияның қалыптасуына жол ашты. Қазақстанда Кинодраматургияның алғашқы үлгілері 20 ғ-дың басында дүниеге келді (“Бүліншілік”, 1928; “Жұт”, 1931; “Түрксіб”, 1931, т.б.). Ұлттық көркемсуретті кино өнерінің алғашқысы – “Амангелді” фильмі.
Қазақ әдебиетінің көрнекті қайраткерлері М.[[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|Әуезов]] (“Райхан”, “Абай әні”), Ғ.[[Мүсірепов]] (“Амангелді”, “Махаббат дастаны”, “Жауынгер ұлы”, “Қыз Жібек”), Ә.[[Әбділда Тәжібаев|Тәжібаев]] (“Жамбыл”, “Шұғылада болған еді”), Ш.[[Хұсайынов Шахмет|Хұсайынов]] (В.Абызовпен бірге, “Өжет қыз”, “Асау Ертіс жағасында”, “Біз осында тұрамыз”) қазақ Кинодраматургиясының негізін қалаушылар болды. 20 ғ-дың 60-жылдары қазақ Кинодраматургиясы үлкен табысқа жетеді. Кинодраматургияға жазушылар О.[[Олжас Сүлейменов|Сүлейменов]] (“Атамекен”), Ә.[[Әкім Тарази|Тарази]] (қ. Әшімов Ә.) (“Тұлпардың ізі”, “Қараш-қараш оқиғасы”), Д.Тәшенов (А.Сацкиймен бірге, “Ата туралы аңыз”), Қ.[[Мұхамеджанов Қалтай|Мұхамеджанов]] (“Айсұлу”), Л.Варшавский (“Алдар-Көсе”), Қ.[[Ысқақов Қалихан|Ысқақов]] (“Ұшы қиырсыз жол”), т.б. келді. 20 ғ-дың 70-жылдары Қазақ Кинодраматургиясында Ресей киносценарийстері үлкен рөл атқарды. Сол жылдары [[Мүсірепов]]тің “Қыз Жібегімен” қатар А.Михалков-Кончаловскийдің (Э.Тропининмен бірге “[[Атаманның ақыры (фильм)|Атаманның ақыры]]”, “Көксерек”, В.Тюринмен бірге “Қан мен тер”), Р.Хуснитдинованың (“Алпамыс мектепке барады”), А.Адабашьян мен Н.Михалковтың (А.Михалков-Кончаловскиймен бірге “Транссібір экспрессі”) сценарийлері бойынша фильмдер түсірілді. 20 ғ-дың 80-жылдарындағы қазақ Кинодраматургиясы авторлық-режиссерлік стильге бой ұрды. Прозашы С.[[Нарымбетов Сатыбалды|Нарымбетов]], кәсіби кинодраматург, авторлық кинода кинорежиссер ретінде үлкен табыстарға жетті. Оның “Көзімнің қарасы” фильмі (1994) Еуропа, Азия елдерінің көптеген халықар. кинематографиялық сыйлықтарына ие болды.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref>

==Дереккөздер:==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Кино]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	19:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Кинодраматургия - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */