https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 2026-09-06T05:58:38Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA&diff=118536&oldid=prev 2026-06-26T06:37:33Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:37, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA&diff=118535&oldid=prev 2023-07-18T06:00:15Z

<p>Protected &quot;<a href="/index.php/%D0%9A%D0%B5%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA" title="Кездік">Кездік</a>&quot; ([Өңдеу=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі) [Жылжыту=Тек администраторларға рұқсат ету] (мәңгі))</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Кездік. ҚР ҰМ қорынан.jpg|thumb|right|250px|Кездік. [[Қазақстан Республикасының Ұлттық мұрағаты|ҚР ҰМ]] қорынан.]]<br /> '''Кездік''' – қыны [[кісе]] белбеуге тағылатын, [[аңшылық]]та қолданылатын, басы бір жүзді кішкене [[пышақ]]. <br /> <br /> == Атау түсінігі ==<br /> [[Түркілер|Түркі]] халықтарында көне магиялық түсініктерге байланысты аңшылықта қолданылатын құралдардың атын атауға тыйым салынып, өз атауының орнына зат пен оның әрекетінің, жасалған материалының [[метонимия]]лық байланысына негізделген [[Эвфемизм|эвфемист]]ік жанама атау қолданылды.&lt;br&gt;<br /> Осы секілді кесетін қару – пышақтың атын да аңшылық кезінде тура атамай кездік, кестік деп («кескір құрал» деген мағынада) атап, кейін бұл атау түркі халықтарында пышақтың аңшылықта қолданылатын түрінің атауы болып қалыптасты.<br /> <br /> == Жасалуы мен қолданысы ==<br /> Қазақтар кездіктің сабын ағаштан, сүйектен, аңның мүйізінен жасап, жүзін шынықтырылған асыл [[құрыш]]тан соққан. Аңға шыққанда кездікті теріден тігілген қынға салып, белге тағып алып жүрді. Пышақтың кішкентай түрін кейде &quot;құс кездік&quot; деп атау ертеден қалыптасқан. Бұл туралы: &quot;Арсалақтап жүгіріп, асығыста сүрініп, кеудесіне мініпті. Құс кездігін суырып, кеудесінен тіліпті&quot;, – деп келетін этномәдени дерек «Алпамыс» жырында сақталған.&lt;br&gt;<br /> Сонымен бірге кездік [[өлшем]] құралы ретінде де қолданған. Мәселен, шөбін орып алған жерге шыққан, шөптің кездік бойы өсіп қалған кезін «кездік бойы алқымдағанда» деп сипаттайды.&lt;ref&gt;ҚАЗАҚТЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ КАТЕГОРИЯЛАР, ҰҒЫМДАР МЕН АТАУЛАРЫНЫҢ ДӘСТҮРЛI ЖҮЙЕСI. Энциклопедия. – Алматы: РПК “СЛОН”, 2012. – (илл.) ISBN 978-601-7026-17-23-том: К – Қ – 736 бет.ISBN 978-601-7026-21-9&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> == Әдебиеттер ==<br /> * Кайдаров А.Г. Доспехи и вооружение воина-батыра в казахском эпосе и их этно-лингвистическое объяснение. ИАН КазССР. Серия общественная. 1976. №6; <br /> * Ахметжан К.С. Этнография традиционного вооружения казахов. Алматы: Алматыкітап, 2007.<br /> <br /> [[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]<br /> [[Санат:Қарулар]]<br /> [[Санат:Аңшылық]]</div>

Салиха