https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D1%96%D1%81 2026-04-18T09:24:08Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D1%96%D1%81&diff=53399&oldid=prev 2025-04-25T18:56:12Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D1%96%D1%81&diff=53398&oldid=prev 2015-03-09T14:04:56Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Кебіс.jpg|thumb|right]]<br /> '''Кебіс''' – мәсінің сыртынан киюге арналған, былғарыдан тігілген қонышсыз аяқ киім. Тігілуіне, жайпақтығына қарай көксауыр ''кебіс, шоңқайма кебіс, шекшек кебіс'' деп атаған. Жайпақ кебісті ер адамдар киген. ''[[Көксауыр]], [[шоңқайма]], [[шекшегібар]]'' кебістерді қыз-келіншектер киетін болған. Бұрын кебісті [[галош]] орнына киген. Басын жұмсақ қара былғарыдан, табанын қатты [[ұлтан]]нан жасаған, биік өкше етіп тіккен. Оны оюлармен әшекейлеп, [[шажамай]]ы мен өкше [[сірісін]], тұмсығын сыздықтап [[күміс]], [[зер жіп]]пен әдіптеген. Кебістің қарт кісілерге арналған шолақ қонышты ''жайтабан, кең ауыз'' деп аталатын түрлері де бар. Ер адамдарға<br /> арналған кебісті көннен немесе қалың былғарыдан түзу табан етіп тігеді, өкшесі биік болмайды. Әдетте, еркек етіктері мен кебістерінің өкшесіне темірден [[нәл]] қағады. Әйелдерге арналған кебістер түрлі түсті жұқа [[былғары]]дан тігіліп, биік өкше қағылады, әрі түрлі жібек жіптермен кестеленіп көркемделеді. Мұндай әсем кебісті ұзатылатын қыздарға арнап жасататын болған. Кебісті, әдетте, ерлер де, әйелдер де мәсімен киеді. 20 ғасырдың 2-жартысынан бастап кебістің түр-сипаты өзгере бастады. Өкшесіне бірнеше қабат ұлтан салынып, шегеленетін, тұмсығы домалақтау етіп жасалатын болды. Қазір [[сапиан]] терілерден [[ою-өрнек]] салып, зерлеп, лактап тігілген кебістер кездеседі.&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.”<br /> ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Сөз морфологиясы==<br /> Бұл сөз аяқ киім мағынасында иран тілінде де бар.<br /> Бірақ тұлғасы «кәфш» қалпында көрінеді (Пер.-рус. сл.,<br /> 1983, 335). Әрине, бұл сөз түбірінің алғашқы мағынасы<br /> басқаша болғандығын да [[иран тілі]]нен іздеп табамыз.<br /> Онда «кәф» немесе «кәфф»— аяқтың табапы деген мағынада қолданылады (бұл да сонда, 333). Дүние жүзіндегі бірқатар тілдерде ([[Үнді тілдері|үнді]], [[Араб тілі|араб]], [[ескі ағылшын тілі|ескі ағылшын]], [[Фин тілі|фин]], [[Эстон тілі|эстон]] сияқты тілдерде) «һоф», «кәпп», «кәппә» тұлғалы сөздер «табан» мағынасында (В. М. Ил.-Св., ОСНЯ, 1971, 347) ұғынатындығын да ескерте кетеміз. «Табан» мағынасын беретін басқа тілдердегі «кәф» сөзі, одан туындаған «кәфш» сөздері [[қазақ тілі]]не ауысқаннан кейін<br /> «кебіс» іспеттес дыбыстық өзгеріске ұшырап, мағынасын дәлірек қазақшаласақ—«табандық киім» болмақ.&lt;ref&gt;Бес жүз бес сөз.— Алматы: Рауан, 1994 жыл. ISBN 5-625-02459-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> <br /> &lt;references/&gt;<br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Мәдениет]]<br /> [[Санат:Лингвистика]]<br /> [[Санат:Қазақ тілі]]</div>

Насирдинова Меруерт