https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B 2026-04-18T19:00:04Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B&diff=44135&oldid=prev 2025-04-25T18:25:06Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%9A%D0%B2%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D1%8B&diff=44134&oldid=prev 2011-11-25T21:35:16Z

<p>{{Суретсіз мақала}} үлгісін үстедім</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''''Квадраттық қалыңды''''', ''m'' модулі бойынша – ''x2a'' (mod m) салыстыруының шешімі болатын ''а'' саны, басқаша айтқанда, ''х'' қандай да бір бүтін сан болса, онда ''x2–a'' саны ''m''-ге бөлінеді. Егер бұл салыстырудың шешімі болмаса, онда ''а'' саны ''m'' модулі бойынша ''квадраттық қалыңды емес'' деп аталады. Мысалы, егер m=11 болса, a=3 саны m модулі бойынша квадраттық қалыңды болады, өйткені x=5 және x=6 сандары x23 (mod 11) салыстыруының шешімдері. Ал a=2 саны m=11 модулі бойынша квадраттық қалыңды емес, өйткені x22 (mod 11) салыстыруын қанағаттандыратын х саны жоқ. Квадраттық қалыңды n дәрежелі қалыңдылардың n=2 болған жағдайдағы [[дербес]] түрі болып есептеледі. <br /> Егер ''m'' модулі ''p'' жай тақ санға тең болса, онда ''1, 2, ... , p–1'' сандарының арасында ''квадраттық қалыңдылар'' және ''квадраттық қалыңды еместер'' болады. ''р'' жай модулі бойынша квадраттық қалыңдыны зерттеу үшін ''[[Лежандр символы]]'' пайдаланылады. Егер а және р өзара жай сандар болса, онда а квадраттық қалыңды болғанда: деп, ал а квадраттық қалыңды емес болғанда: деп ұйғарылады. Бұл жағдайда квадраттық қалыңдының [[өзаралық]] заңы негізгі [[теорема]] болып есептеледі, басқаша айтқанда, егер р және q – жай [[тақ сандар]] болса, онда: .<br /> Бұл заңдылықты ''[[Л.Эйлер]]'' ашқан (''шамамен 1772''), ал оның қазіргі тұжырымдамасын француз математигі ''[[А.Лежандр]]'' (''1752 – 1833'') берсе (''1798''), толық дәлелдемесін алғаш рет ''[[К.Гаусс]]'' (''1801'') берген. ''[[Лежандр символының]]'' қолайлы жалпыламасы ''[[Якоби символы]]'' болып есептеледі. Квадраттық қалыңдының өзаралық заңы [[алгебралық санда]]р теориясында кеңінен қолданылды.<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Математика]]</div>

GaiJinBot