https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8FИрония - Түзету тарихы2026-04-19T00:30:56ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F&diff=74071&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:08:06Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:08, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F&diff=74070&oldid=prevArystanbekBot: clean up, replaced: анықтамалық. - Алматы → анықтамалық. — Алматы, ЖШС, 2010. → ЖШС, 2010 жыл. using AWB2014-05-09T17:59:48Z<p>clean up, replaced: анықтамалық. - Алматы → анықтамалық. — Алматы, ЖШС, 2010. → ЖШС, 2010 жыл. using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Ирония''' ({{lang-el|еіrоnеіа}} - келемеж,кекесін) - [[адам]]ға зат пен [[ҚҰБЫЛЫС|құбылысқа]] сырттай жақсы баға берсе де, ішкі [[мағына]]сы қарсы келіп, [[келеке]]ге айналдыратын құбылту ([[троп]]) құралы, [[болмыс]]ты жоққа шығарудың бір түрі. Иронияға астарлы [[сықақ]], іштей мазақ жатады (мысалы, қара кісіні "аппағым", пұшық адамды "қоңқағым" деу). Ирония 18 ғасырдың аяғында барынша дамыды. [[Еуропа]]да - [[Вольтер]], Г.Гейне, Ф.Франс, Б.Шоу, Ресейде Н.В. Гоголь, М.Е. Салтыков-Щедрин, В.В. [[Маяковский Владимир Владимирович|Маяковский]], А.Т. Твардовский, т.б. шығармаларында кеңінен қолданылды. Ирония [[қазақ әдебиеті]]нде де көп кездеседі. Мысалы, "[[Айман-Шолпан]]" жырында Айманның Әлібекті, "Біржан - Сара" айтысында Сараның Жиенқұлды "Мақтауы". [[Абай]] иронияны әлеуметтік өмірдегі кемшіліктерді мінеп, шенеуге арнады ("Болыс болдым мінеки", "Қайтсе жеңіл болады жұрт билемек", т.б.). С.Дөнентаев, С.Торайғыров, А.Тоқмағамбетов, О.Әубәкіров, Ш.Смаханұлы, Ғ.Қабышев, С.Адамбеков, т.б. Иронияға толы көптеген [[шығармалар]] жазды. М.Әуезовтің, Ғ.Мүсіреповтің, Ғ.Мұстафиннің [[проза]]лық туындыларында ирония молынан кездеседі.<ref>Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref><br />
<br />
'''Ирония''' — риторикалық тәсіл, көп мағыналы металогиканың түрі. Мақсаты - сұхбаттасқан адамның әңгімесін жоққа<br />
шығару, теріс айналдыру. Мұндай жағдайда әңгіме мен оның<br />
астары сәйкес келмейді. Ирония сөйлемнің логикалық мағынасын өзгертеді және тілден тыс тірлікке де берекесіздік әкеледі, сондықтан ежелден бері ирония өмір сүрудің амалы ретінде пайымдалады. Аристотель "Үлкен этика" деген еңбегінде жорта сөйлеуші өзіндегі барды аз ғып көрсетіп, білген нәрсесін аитпайды дейді. Жорта сөйлеушінің үлгісі ретінде Сократты атауға болады. Ол өзін жорта төмендетіп, жүрттың басын айналдыратын еді, сөйтсе де, оның әңгімелерінде өз-өзін төмендеткен ұсқынсыздықпен қатар Құдайға тән мазмұн болатын. Кьеркегордың айтуынша, сократтық ирония дегеніміз - дағдылы өмір тәртібін жоқққа шығару, себебі ол өзінің идеясына сәйкес емес.<ref>Биекенов К., Садырова М. Әлеуметтанудың түсіндірме сөздігі. — Алматы: Сөздік-Словарь, 2007. — 344 бет. ISBN 9965-822-10-7</ref><br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
{{Stub: Қазақ әдебиеті}}<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Әзіл-сықақ]]<br />
[[Санат:Эстетика]]</div>ArystanbekBot