https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96Иондардың қасиеттері - Түзету тарихы2026-04-18T22:54:14ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=45049&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:25:27Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96&diff=45048&oldid=prevArystanbek: + Біріктірілсін деп белгіленді (белгілегіш)2015-10-20T16:03:25Z<p>+ Біріктірілсін деп белгіленді (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:%D0%91%D0%95%D0%9B%D0%93%D0%86&action=edit&redlink=1" class="new" title="УП:БЕЛГІ (мұндай бет жоқ)">белгілегіш</a>)</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Біріктірілсін|Иондар}}<br />
Электролиттердің [[ерітінділер]]інде және [[балқыма]]ларында иондар ретсіз козғалып жүреді. Егер электролит ерітіндісіне тұракты электр тогын жіберсек, иондар бағытталған қозғалысқа ие болады. Оң зарядталған [[иондар]] электродтың теріс зарядталған — катодына қарай жылжиды. Сондықтан бұл иондар катиондар ([[катион]] — катодка барушы) деп аталады. Теріс зарядталған иондар электродтың оң зарядталған анодына қарай жылжиды. Сондықтан олар — [[анион]]дар (анодка барушы) деп аталады.<br />
Иондардың қасиеттері атомдардың (молекулалардың) қасиеттерінен өзгеше болады. Мысалы, бос күйіндегі натрий сумен шабытты әрекеттесіп, нөтижесінде сутек бөлінеді, ал ерітіндідегі натрий ионы сумен әрекеттеспейді. Сол сияқты [[газ]] күйіндегі [[хлор]] — өткір, жағымсыз иісі бар, улы, түсі сары жасыл зат. Ал хлор ионының иісі, түсі жоқ, сондықтан тамаққа пайдаланғанда оның адамға зияны болмайды. Себебі натрий Na атомы да, бос күйіндегі хлор С1<sub>2</sub> молекуласы да зарядталмаған. Ал [[ас тұзы]]ның құрамындағы натрий, ол бос натрий атомы емес, натрий ионы Na<sup>+</sup>, сол сиякты хлор ионы да С1<sup>-</sup> хлор атомы емес. Сондықтан ас тұзының құрамындағы бұл иондар [[организм]]ге пайдалы.<br />
Құрылысы жағынан да атомдар мен иондар бір-бірінен өзгешеленеді. Катиондарда электрондар атомдардағы электрондарға қарағанда азырақ болады, ал аниондарда [[электрон]]дар атомдардағыға қарағанда кебірек болады:<br />
<br />
'''<sub>+11</sub>Na<sup>0</sup> атомы''' <br />
<br />
<sub>+11</sub>Na<sup>0</sup> )2ё )8ё )1ё <br />
<br />
1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2p<sup>6</sup>3s<sup>1</sup> <br />
<br />
# Күміс түсті ак, жылтыр металл.<br />
#Сумен жылдам өрекеттеседі.<br />
#Күшті [[тотықсыздандырғыш]].<br />
<br />
'''<sub>+11</sub>Na<sup>+</sup> ионы'''<br />
<br />
<sub>+11</sub>Na<sup>+</sup> )2ё )8ё<br />
<br />
1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2р<sup>6</sup><br />
<br />
# Түссіз ион.<br />
# Суға өсер етпейді.<br />
<br />
'''<sub>+17</sub>С1<sup>0</sup>'''<br />
<br />
<sub>+17</sub>С1<sup>0</sup> ) 2ё )8ё)7ё<br />
<br />
1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2p<sup>6</sup>3s<sup>2</sup>3p<sup>5</sup><br />
<br />
#Жай зат күйінде (С1<sub>2</sub>) өткір, жағымсыз иісті, улы, сары жасыл газ.<br />
#Суда аздап ериді және өрекеттеседі.<br />
#Күшті [[тотықтырғыш]].<br />
<br />
'''<sub>+17</sub>Cl<sup>-</sup>'''<br />
<br />
<sub>+17</sub>Cl<sup>-</sup> ) 2ё) 8ё) 8ё<br />
<br />
1s<sup>2</sup>2s<sup>2</sup>2p<sup>6</sup>3s<sup>2</sup>3p<sup>6</sup><br />
<br />
#Иіссіз, түссіз, улы емес.<br />
#Сумен өрекеттеспейді, бірақ гидраттанады.<br />
<br />
Демек, бір элементтің атомдары мен иондарының қасиеттеріндегі ерекшелік олардың құрылыстарының айырмашылығына байланысты. [[Заряд]] ионға жаңа қасиет береді. Ac тұзының ерітіндісі түссіз, иіссіз және улы емес. Ондағы Na<sup>+</sup> және С1<sup>-</sup> иондары біздің организмімізге қажет, сондықтан ас тұзын тамаққа қосады.<br />
<br />
Электролит ерітіндісінде немесе балқымасында иондар үнемі ретсіз қозғалыста болады. [[Ерітінді]] немесе [[балқыма]] арқылы тұрақты электр тогын жібергенде, [[катиондар]] — катодка, [[анион]]дар — анодка қарай бағытталып жылжиды.<br />
Иондардың ерекше түсі және химиялық қасиеттері бейорганикалық қосылыстарды анықтағанда қолданылады.<br />
Ерітіндіде және балқымада иондар ретсіз қозғалады. [[Тұрақты ток]] көзіне қосқанда иондардың қозғалысы реттеліп, оң зарядталған катиондар катодқа, ал теріс зарядталған аниондар анодқа қарай жылжиды.<br />
Бос [[атомдар]]ға қарағанда иондардың қасиеттері өзгеше болады. Катиондар мен аниондардың ерітіндідегі өзіне тән түстерін оларды анықтау үшін пайдаланады.<ref>Химия: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған оқулық. Өңделген, толықтырған 2-бас. / Н. Нұрахметов, К. Сарманова, К. Жексембина, т.б. - Алматы: "Мектеп" баспасы, 2009. — 208 бет: суретті. ISBN 9965-36-702-7</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<br />
<references/><br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Химия]]<br />
[[Санат:Иондар]]<br />
<br />
<br />
{{Chem-stub}}</div>Arystanbek