https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D0%B7 2026-04-18T12:09:51Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=87229&oldid=prev 2025-04-25T19:23:48Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%BE%D0%B7&diff=87228&oldid=prev 2014-03-25T17:34:52Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Емі</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div><br /> Иерсиниоз - инфекция қоздырғышы фекальді-оральді жолмен берілетін өткір [[зооноз]]ды бактериалдық ауру. Клиникалық көрінісі полиморфизмді: [[асқазан]]-ішек жолдарын, [[буын]]дарды зақымдаумен, сондай-ақ интоксикация, қызба өршуі және рецидивімен сипатталады.<br /> ==Этиологиясы==<br /> Қоздырғыштары - Yersinia pseudotuberculosis (Y.pst) және Yersinia enterocolitica (Y.ent). Versinia туысына, enterobacteria тұқымдасына жатады. О,Н антигендері бар (Vжәне W-вирулентті антиген). О-антигені бойынша 8 (Y.pst) және 51 (Y.ent) сероварианттары бар. Олар инвазияға және клеткаішілік паразиттауға қабілетті. Сонымен қатар эндо және экзотоксин бөліп шығарады. 22-28С (оптимальды) және 2-4С температурада көбейеді, сыртқы ортаға төзімді.<br /> [[сурет:PDB 1pm4 EBI.jpg|thumb|300px|Yersinia pseudotuberculosis-дің кристалды құрылымы]]<br /> ==Эпидемиологиясы==<br /> Таралуы жергілікті және ошақты.<br /> Инфекция көздері: жабайы және синантропты кемірушілер (негізгі резервуар), ауыл шаруашылық жануарлар (ірі қара мал, шошқа, жылқы т.б.), үй жануарлары (ит, мысық), үй және жабайы құстар, адам (ауру және бактериотасымалдаушы). <br /> Берілу жолдары: алиментарлы (негізінен жиі жеміс-жидекпен), су арқылы (ашық су қоймалары), тұрмыстық қатынас (жиі ауруханаішілік және жанұялық ошақта). <br /> Мезгілі: қыс, көктем айлары. Иммунитет – толық жетілмеген.<br /> ==Патогенезі==<br /> Негізгі факторлар: инфекциялық, токсикалық, аллергиялық, иммунопатологиялық<br /> Ену жолдары-ішек және ауыз қуысының шырышты қабаты (тоқ ішектің бастапқы бөлігімен, мықын ішектің дистальді бөлімі).<br /> Патогенез фазалары: қоздырғыштың енуі және біріншілік зақымдалу (энтеральды), аймақтық ошақтарда көрінуі және жалпы реакция (регионарлы), генерализация, гематогенді диссеминация, 2-лік көп ошақты, реактивті аллергиялық және иммунопатологиялық өзгерістер. <br /> ==Патологиялық анатомиясы==<br /> Патологиялық процестің айтарлықтай өзгеру көрінісі оның қолайлы жерде орналасуымен байқалады.<br /> ==Клиникасы==<br /> Iшек иерсиниозы мен псевдатуберкулездің клиникалық көрінісі полиморфты және бір-біріне ұқсас. Сондықтан бұлдардың салыстырмалы диагнозы қиян.<br /> Иерсиниоздың клиникалық жіктелуі: <br /> {| border=&quot;1&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;5&quot; align=&quot;center&quot;<br /> ! Ауру формасы<br /> ! Клиникалық варианты<br /> |- <br /> | гастроинтестинальды<br /> | <br /> *гастроэнтерин<br /> *энтеротоксин<br /> *гастроэнтероколит<br /> |-<br /> | абдоминальді<br /> | <br /> *мезентеральді<br /> *лимфаденит<br /> *терминальді колит<br /> *жедел аппендицит<br /> |-<br /> | генерализденген<br /> | <br /> *аралас<br /> *септикалық<br /> *септико-ишемиялық<br /> |-<br /> | 2-шілік ошақты<br /> | <br /> *артриттер<br /> *түйінді эритема<br /> *миокардит<br /> *Рейтер синдромы және т.б.<br /> |}<br /> <br /> Ауыр ағымы бойынша: жеңіл, орташа ауыр, ауыр.<br /> Ағымы бойынша: өшірілген, жедел, созылыңқы, созылмалы.<br /> Иерсиниоздың негізгі клиникалық көрсеткіштері: гастроинтестинальді формасы 50% жиілікте кездеседі. Интоксикация көрінісінде гастроэнтероколит түрі бойынша өтеді. Қосымшалық болуы мүмкін: бауырдың ұлғаюы, малиналы тіл, [[буын]]дағы ауырсыну, катаральді көріністер, әр түрлі сипаттағы шамалы бөртпе, күйдіру [[сезім]]і (алақан және табанда), [[қабыршақтану]] (2-3 айдан кейін), толқын тәрізді ағым<br /> Абдоминальды формасы:интоксикалық көріністе оң және мықын аймағында аппендицит, мезаденит ауырсыну синдромымен өтеді. Сонымен қатар артралгия және миалгия, бауыр ұлғаюымен жүреді.<br /> Генерализденген формасы: аралас варианты-интоксикация симптомы (қалтырау, [[қызба]], бас ауру, бас айналу, апатия, [[әлсіздік]], ұйқысыздық, тершеңдік, сүйек сынғыштығы, бұлшық еттегі ауырсыну) немесе асқазан-ішек жолдарының симптомдарымен (іштегі ауырсыну, [[құсу]], жүрек айну, [[іш өту]]) басталады. <br /> Катаральді синдром (тамақтағы ауырсыну, құрғақ жөтел), алақан-табандағы күйдіру сезімі, буындағы ауырсынумен көрінеді. <br /> Обьективті белгілерге сипаттама: бет, мойын гиперемиясы , қол-аяқ сүйектерінің гиперемиясы (қолғап, шұлық симптомы), коньюктивит, энантема, аурудың 2-3-ші күніндегі экзантема (кейде 1-ші күні) әртүрлі сипаттағы (дақты, папулезді, артикальді, эритрематозды т.б.) дақтар. Кейде қышумен бірге (ірі буынның айналасы және табиғи қатпарлардағы бүкіл денеге жайылған), 2-ші аптадағы қол саусақтары, алақан, табан терілерінің ірі немесе ұсақ пластикалық қабыршақтануы, бауыр, көкбауыр ұлғаюы, ағымның 5-6 күніндегі толқын тәрізді қызба. <br /> Болуы мүмкін; гепатит, серозды менингит, пиелонефрит, пневмония.<br /> Септикалық вариант: (2-3% жағдайда). Өзгерудің сипаты: гектикалық түрдегі ұзақ қызба, қалтырау, профузды, айқын интоксикация, әртүрлі мүшелер мен жүйелердің зақымдануы (пневмония, полиартрит, миокардит, эндокардит, менингоэнцефалит, жедел бүйрек жетіспеушілігі, гепатит т.б.<br /> ІІ-лік ошақты форма: мына түрде көрінеді:, моно және полиартрит ірі буындардағы (5-8%), гастроэнтерит өткергеннен кейін 2-3 аптадан кейінгі түйіндер эритема (2-10%), типтік көріністегі миокардит, Рейтер [[синдром]]ы ([[артрит]], коньюктивит, уретрит)<br /> ==Асқынуы==<br /> *токсико-инфекциялық шок<br /> *жедел бүйрек жетіспеушілігі<br /> ==Диагностикасы==<br /> Иерсиниоз диагнозын зертханалық зерттеудің оң (+) қорытындысымен және клинико эпидемиологиялық мәлімет негізінде қояды.<br /> Зертханалық әдістер:<br /> *бактериологиялық (фекалин, зәр, қан, ми-жұлын сұйықтығы)<br /> *қандағы, сілекейдегі, зәрде иерсиний антигенін анықтауға ИФА әдісі<br /> *серологиялық (РА, РНГА)<br /> <br /> Салыстырмалы диагнозы: иерсиниоздардың салыстырмалы диагнозын ас-токсикоинфекциясымен, сальмонеллезбен, дизентериямен, скарлатиналық және клиникалық көрінісі ұқсас басқа да аурулармен жүргізді.<br /> ==Емі== <br /> Ауру ағымының ауырлығымен және клиникалық формалардың көрінісімен жүргізіледі.<br /> Комплекстік емге кіреді:<br /> *режим<br /> *диета<br /> *патогенетикалық терапия (дезинтоксикационды)<br /> *этиотропты препараттар (токсициклин, тетрациклин, гентамицин, левомицитин, цефалоспариндер, фторхинолонды препараттар және т.б.)<br /> Көрсеткіштер бойынша:<br /> *қабынуға қарсы препараттар<br /> *иммунды корректорлар<br /> <br /> ==Шығын==<br /> *сауығу (негізгі)<br /> *постиерсиниозды колит<br /> *дәнекер тканьдердің жүйелік ауруларының қалыптасуы (түйінді периартрит) жүйелі қызыл жиегі, анкилоздаушы + спондилоартрит)<br /> Шығару ережесі:иерсиниозбен ауырған адамдарды клиникалық сауығу көрінісі пайда болғанда шығарады.<br /> <br /> ==Профилактикасы==<br /> Tамақтардың бұзылуын алдын алу үшін санитарлы-гигиеналық шаралар жүргізеді.<br /> [[de:Pseudotuberkulose]]<br /> [[lt:Pseudotuberkuliozė]]<br /> [[uk:Ієрсиніоз]]<br /> [[en:Yersinia pseudotuberculosis]]<br /> [[es:Yersinia pseudotuberculosis]]<br /> [[fi:Valetuberkuloosi]]<br /> [[fr:Yersinia pseudotuberculosis]]<br /> [[ja:仮性結核]]<br /> == Тағы қараңыз ==<br /> *[[Туберкулез]]<br /> *[[Оба]]<br /> *[[Іш сүзегі]]<br /> == Дереккөздер ==<br /> &lt;references/&gt;<br /> *Жұқпалы аурулар. А. Қ. Дүйсенова. Баспа: Эверо. Алматы 2009 ж. - 424 б. ISBN 978-601-240-082-3<br /> *Микробиология. В. Д. Тимаков, В. С. Левашев, Л. Б. Борисов. Издательство: Медицина. 1983 г. 512 стр.<br /> *Медицинская микробиология, вирусология, иммунология. Л. Б. Борисов Издательство: Медицинское информационное агентство. 2005 г. 736 стр. ISBN 5-89481-278<br /> *Микробиология, вирусология и иммунология. Под редакцией В. Н. Царева. Издательство: Практическая Медицина 2010 г. 584 стр. ISBN 978-5-98811-154-2<br /> <br /> [[Санат:Бактериялдық аурулар]]</div>

5.251.208.227