https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC 2026-04-18T15:55:13Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC&diff=63047&oldid=prev 2025-04-25T18:59:04Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC&diff=63046&oldid=prev 2017-03-07T09:26:32Z

<p>Нұрлан Рахымжанов <a href="/index.php?title=%D0%91%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC_%D0%98%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Бентам Иеремия (мұндай бет жоқ)">Бентам Иеремия</a> бетін <a href="/index.php/%D0%98%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F_%D0%91%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BC" title="Иеремия Бентам">Иеремия Бентам</a> бетіне жылжытты (айдатқыш қалдырмады)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Jeremy Bentham by Henry William Pickersgill detail.jpg| thumb| [[Иеремия Бентам]]]]<br /> [[Сурет:Jeremy Bentham by Thomas Frye.jpg| thumb| [[Томас Фраян]]ың жұмысының портретi]]<br /> '''Бентам Иеремия''' (1748-1832) - [[утилитаризм теория]]сының негізін қалаушы. <br /> ==Еңбектері==<br /> &quot;Заң шығару принциптері&quot;, &quot;Өкімет туралы үзінділер&quot;, &quot;Деонтология не мораль туралы ғылым&quot; және т.б. [[Утилитаризм]] [[латын]] тілінен аударғанда пайдалылық дегенді білдіреді. <br /> ==Утилитаризм ==<br /> [[Утилитаризм]] негізіне төрт қағида жатты: <br /> #Адам қызметінің мәні - рахат көру және азап көрмеу; <br /> #Барлық қүбылыстардың негізгі шешімі пайда¬лылық, кез келген міндетті шешу қүралы; <br /> #Мәдениеттілік көп адамға бақытқа жетуге бағыт береді; <br /> #Адамзат дамуының мақсаты - жеке және қоғамдық мүдделердің үйлесімділігін қалыптастыру арқылы ортақ пайдаға жету. <br /> ==Либерализмнің негізі ==<br /> [[File:Bentham - Defence of usury, 1788 - 5231094.tif|thumb|''Defence of usury'', 1788]]<br /> Либерализмнің негізі - жеке түлғаның еркіндігі, қызмет кеңістігінің автономдығы, индивидтің жеке қалыптасуы. Бентам Иеремия жеке адамның еркіндігі туралы емес, жеке түлғаның мүдделері мен қауіпсіздігі туралы сөз етеді. Адам өзіне қамқорлық жасауы керек, ешкімнің сырттан көмегіне сенбеуі, немесе күтпеуі қажет. Тек өзі ғана өз мүддесін анықтап, оның пайдалылығын шешуі тиіс. [[Индивид]]терге қысым көрсетпеу керек.<br /> Мемлекеттік билікті үйымдастыруда Бентам Иеремия [[демократия]]лық [[позиңия]]да түрды. Ол [[монархия]] мен мүрагерлік [[аристократия]]ны сынға алды. Ол мемлекеттің республикалық қүрылымын қолдады. Бірақ биліктің үш тармағының (заң шығарушы, орындаушы, сот) жеке-жеке өмір сүруіне қарсы болды. Ол билік тармақ-тарын біріктіруді қолдады.<br /> Бентам Иеремия көзқарасы түрғысынан тек мемлекеттік билікті емес, барлық саяси жүйені демократияландыру қажет. Осыған байланысты сайлау қүқын кеңейтуді үсынды. Ол [[демократия]] институттарын (еркін баспасөз, ашық жиналыстар, қоғамдық пікірталастар) енгізу арқылы заң шығарушы және атқарушы биліктің қызметін бақылау жеңіл болады деп сенді. Олардың пікірінше, Үкіметтің мақсаты - ең алдымен, мемлекеттің қол астындағылардың меншігі мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету, яғни негізгі қызметін қорғау.<br /> &lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007.<br /> ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Саясат]]<br /> [[Санат:Тұлғалар]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

Нұрлан Рахымжанов