https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%B4%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%96
Идеалды газдардың қайтымды изобарлы процесі - Түзету тарихы
2026-04-20T23:26:03Z
Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы
MediaWiki 1.23.3
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B4%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=38439&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2025-04-25T18:14:44Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B4%D0%B5%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D1%96&diff=38438&oldid=prev
ArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using AWB
2014-06-16T05:23:26Z
<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[File:Тұрақты қысым кезіндегі (изобарлы) жағдайдың өзгеру процесінің PV-диаграммасы.jpg|thumb|Тұрақты қысым кезіндегі (изобарлы) жағдайдың өзгеру процесінің PV-диаграммасы]]<br />
[[Изобаралық процесс|Изобарлы процесс]] кезінде, [[қысым]] тұрақты болады: Р = const,<br />
басқа көрсеткіштері өзгереді, яғни V = var және Т = var.<br />
[[Характеристикалық теңдеу]]ден pv=RT кезіндегі P=const<br />
табамыз:<br />
<br>V/T= const немесе V<sub>2</sub>/V<sub>1</sub> = Т<sub>2</sub>/Т<sub>1</sub>. <br />
<br>Сонымен, изобарлы процесс кезінде жылудинамикалық газ<br />
көлеміне тура пропорционалды болып өзгереді. Қайтымды процессті жүргізу үшін, изохорлыдағыдай, әр түрлі [[температура]]дағы көп<br />
жылулық көзін қажет етеді. Мұндай процесстің графигі суретте,<br />
көлденеңі 1-2 және 1-2 P=const кезіндегісі бейнеленген. 1-2 изобар-<br />
лы кеңею {dv>0) жылулықты (dq>0) жеткізуіне сәйкес, оның температурысының ұлғаюымен байланысты.<br />
<br />
1-2 [[изобаралық сығылу|изобарлы сығылу]] (dv<0). Мұнда температура жетпейді,<br />
жылу алып кетіледі (dq<0). [[Меншікті жұмыс]] газының кеңеюі<br />
немесе сығылуы:<br />
*<math>l = \int_{V1}^{V2} pd\nu = p(V_2 - V_1) = R(T_2 - T_1)</math><br />
ал оның [[масса]]сы m:<br />
*<math>L = mp(V_2 - V_1) = p(V_2 - V_1) = mR(T_2 - T_1).</math><br />
[[Меншікті ішкі энергия]]ның өзгеруі <math>u_2 - u_1 = C_{\nu m}(T_2 - T_1).</math><br />
Ал [[ішкі энергия]] <math>u_2 - u_1 = mC_{\nu m}(T_2 - T_1)</math><br />
Процесстегі жылудың меншікті саны:<br />
*<math>dq = C_{pm}dT</math>;<br />
*<math>q = C_{pm}(T_2 - T_1)</math>;<br />
*<math>Q = mC_{pm}(T_2 - T_1)</math>;<br />
Жылудинамикасының бірінші заңының талдау формуласымен табамыз:<br />
*dq = C<sub>ν</sub>dT + pdν = C<sub>ν</sub>dT +RdT = (C<sub>ν</sub> + R)dT.<br />
Себебі, pν = RT және dp = 0 кезінде pdν = RdT.<br />
<br>Майердің теңдеуінен келіп шығады:<br />
C<sub>ν</sub> + R немесе C<sub>p</sub> - C<sub>ν</sub> = R.<br />
<br>Барлық газдар үшін М<sub>ср</sub> - MC<sub>ν</sub> = MR = 8315 қатынастың<br />
өзгешелігі мынада:<br />
*K = C<sub>p</sub>/C<sub>ν</sub>.<br />
Қос атомды газдар үшін К= 1,4. [[Атом]]ның артуына қарай, оның<br />
К мәні бірге жақындайды.<ref>Кабашев Р.А. ж. б. Жылу техникасы: Оқулық/ Р.А. Кабашев, А.К. Кадырбаев, A.M. Кекилбаев. -Алматы: «Бастау» баспаханасы, 2008. - 425 б. Суреттері 140 сурет. Библиографиялы тізімі 17. ISBN 9965-814-30-9</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Жылу техникасы]]<br />
[[Санат:Ғылым]]</div>
ArystanbekBot