https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0 2026-04-18T14:02:15Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0&diff=53749&oldid=prev 2025-04-25T18:56:15Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:56, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%98%D0%B1%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B0&diff=53748&oldid=prev 2016-05-11T12:22:42Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''''ибн Мұқанна'', ''Жамал әд-Дин ибн Муханна''''' (туған-өлген жылы белгісіз) – орта ғасырлық түркітанушы. 14 ғасырда ғұмыр кешкен. <br /> <br /> <br /> Ибн Мұқаннаның [[түркітану]] ғылымында белгілі еңбегі – “''Китаб Һуллийат ул-Инсан уа Һулат ул-лисан''” (“Тіл шеберлігі және соны баяндау”). Бұл еңбек түркі тілі туралы грамматикалық оқу құралы болып табылады әрі онда арабша-түркіше сөздік берілген. [[Грамматика]] бөлімінде дыбыс жүйесі, [[есімдік]]тер, [[септеу]], [[қосымша]]лар талданған. Қолжазбасының көшірмесі сақталған: [[Оксфорд]]та (3 көшірмесі), [[Берлин]]де (1 көшірмесі), [[Стамбұл]]да (2 көшірмесі. Алғашқы бесеуін [[Мелиоранский Платон Михайлович|П.М.Мелиоранский]] [[1900]] жылы [[Санкт-Петербург]]те “''Китаб таржуман фарси уа турки уа моғоли''” деген атпен бастырып шығарған. Соңғы алтыншы (басқаларынан толығырақ) нұсқасын [[1921]] жылы М.Рифат Стамбұлда жариялады. Оның тілі жайында [[Сергей Ефимович Малов|С.Е. Малов]] арнайы еңбек жазды ([[1926]]). Осы еңбекті [[1934]] жылы түркі тіліне аударып бастырған [[Батал|А.Батал]] оның материалдарын қазақ тілінің деректерімен салыстыра отырып, өзара байланысын талдап береді. Қолжазбаның қашан, қайда, не мақсатпен жазылғаны жөнінде зерттеушілердің ([[Мелиоранский]], [[Малов]], [[Наджип]], Ә.[[Құрышжанов]]) әр түрлі пікірлері бар. Бұл еңбек – 13 – 14 ғасырдағы [[Орталық Азия]] түріктері мен сол кездегі қыпшақтардың тілін зерттеу үшін құнды ескерткіш болып табылады.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998. ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ тілі. Энциклопедия. Алматы: Қазақстан Республикасы Білім, мәдениет және денсаулық сақтау министрлігі, Қазақстан даму институты, 1998 жыл, 509 бет. ISBN 5-7667-2616-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақ тілі]]</div>

Нұрлан Рахымжанов