Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:25:33Z

1 түзету

06:07, 2026 ж. ақпанның 14 кезіндегі Мағыпар деген

2026-02-14T06:07:03Z

Жаңа бет

{{Елді мекен
|статусы = қала
|қазақша атауы = Зестафони
|шынайы атауы = {{lang-ka|ზესტაფონი}}
|сурет = Zestafoni.jpg
|сурет атауы =
|жағдайы =
|ел = Грузия
|елтаңба =
|ту =
|елтаңба сипаттамасы =
|ту сипаттамасы =
|елтаңба ені =
|ту ені =
|lat_dir = N|lat_deg =42 |lat_min =06 |lat_sec =30
|lon_dir =E |lon_deg =43 |lon_min =02 |lon_sec =30
|CoordAddon =
|CoordScale =
|аймақ түрі = Аймақ
|аймағы = Имеретия аймағы
|кестедегі аймақ =
|аудан түрі = Муниципалитет
|ауданы = Зестафони муниципалитеті
|кестедегі аудан =
|қауым округі түрі =
|қауым округі =
|кестедегі қауым округі =
|қауым түрі =
|қауым =
|кестедегі қауым =
|ішкі бөлінісі =
|басшының түрi =
|басшысы =
|құрылған уақыты =
|алғашқы дерек =
|бұрынғы атаулары = Квирилы, Джугели
|статус алуы = 1926
|жер аумағы =
|биiктiктiң түрi =
|орталығының биiктігі = 160
|климаты =
|ресми тілі =
|тұрғыны = 20 814
|санақ жылы = 2026
|тығыздығы =
|шоғырлануы =
|ұлттық құрамы =
|конфессионалдық құрамы =
|этнохороним =
|уақыт белдеуі = +4:00
|DST =
|телефон коды =
|пошта индексі =
|пошта индекстері =
|автомобиль коды =
|идентификатор түрі =
|сандық идентификаторы =
|ортаққордағы санаты =
|сайты =
|сайт тілі =
}}

'''Зестафони''' ({{lang-ka|ზესტაფონი}}) — [[Грузия]]дағы қала, [[Имеретия аймағы]]ның құрамына кіретін [[Зестафони муниципалитеті]]нің әкімшілік орталығы.<ref>{{citeweb|url=https://deartravel.ru/3278-goroda-i-regiony-gruzii.html|title=Города и регионы Грузии|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-02-3|lang=}}</ref>
Зестафони халқының саны 2026 жылы 20 814 адамды құрады.<ref>{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/ge/population-of-zestafoni-10763.html|title=Население Зестафони|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-02-3|lang=}}</ref>

== Географиялық сипаттамасы ==
Ол Колхида ойпатының ең шығыс бөлігінде, Квирила өзенінің (Рионидің сол жақ саласы) екі жағалауында, [[Тбилиси]]ден батысқа қарай 180 км және [[Кутаиси]]ден оңтүстік-шығысқа қарай 30 км жерде орналасқан.
Қаланың өзі үш жағынан таулармен қоршалған: Месхети, Лихи және Рача жоталары.<ref>{{citeweb|url=https://chrontime.com/city-ge-zestafoni|title=Зестафони|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-02-3|lang=}}</ref>

Зестафони субтропикалық ылғалды теңіз климатымен сипатталады, қысы орташа суық және жазы салыстырмалы түрде ыстық. Орташа жылдық температура 13,9°C. Қаңтардағы орташа температура 3,7°C, ал тамызда 23,9°C, абсолютті минимум -20°C, ал абсолютті максимум 42°C. Жауын-шашын жылына 1300 мм.

== Тарихы ==
Зестафони - грузин тілінде «зеда пони» — «жоғарғы өткел» деп аталған. Қазіргі Зестафонидің орнында қоныстың қашаннан бері қаланғаны белгісіз, бірақ ол алғаш рет тарихи жазбаларда XVI ғасырда пайда болған. Византия мен Грузия арасындағы шекара бір кездері осы аймақ арқылы өткені, кейінірек бірнеше монастырьлар мен бекіністер салынды.
Бұл қоныс шалғай провинция болып саналды, негізгі салалары ауыл шаруашылығы, шарап жасау және қыш бұйымдары болды. 1820 жылдары Грузия Ресейге қосылғаннан кейін, қалада «Квирили» казак полкі орналасып, осы себепті қоныс 1917 жылға дейін Квирили атауын алды. Кейінірек ол Джугелиге (атақты грузин социал-демократының құрметіне) өзгертілді, бірақ 1920 жылдары қаланың тарихи атауы қалпына келтірілді. Кеңес үкіметі 1926 жылы Зестафони қала мәртебесін алды. 1930 жылы қала жаңадан құрылған Зестафони ауданының орталығына айналды.<ref>{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/2137-Zestafoni.html?ysclid=ml6nn62r4l165939146|title=Азия. Грузия. Имеретия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-02-3|lang=}}</ref>

Кеңес дәуірінде Зестафони бірнеше өнеркәсіптік кәсіпорындардың орналасқан өнеркәсіптік орталығына айналды. Қаланың негізгі тірегі Читаури кен орнынан алынған марганец кенін өңдейтін ферроқорытпа зауыты болды. Жергілікті жүзім сорттарынан жасалған «Цоликаури» және «Цицка» сияқты шараптар да танымал болды.

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Бүгінде Зестафони – бірнеше ғасырлық тарихы бар өнеркәсіптік қала. Онда әлі күнге дейін бірнеше зауыт жұмыс істейді. Солардың бірі – марганец кені өндірілетін Чиатура кен орнында орналасқан ферроқорытпа зауыты. Сондай-ақ, кабель зауыттары мен механикалық зауыт бар.

Қала арқылы S1 Грузин тас жолы және Гоми-Сачхере-Киатура жолдары өтеді. Зестафониде теміржол стансасы бар, осы жерден Грузин темір жолы және Чиатура-Сачхере тармағы өтеді. Квирила өзенінде бөгет салынған.<ref>{{citeweb|url=https://gruziyainfo.ru/gruziya-zestafoni/?ysclid=ml6nnezlbw494006447&utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|title=Грузия Зестафони|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-02-3|lang=}}</ref>

Қалада медициналық мекемелер, соның ішінде бірнеше стоматологиялық кабинеттер, 4 аурухана, балалар клиникасы, перзентхана, дерматовенерология және туберкулезге қарсы диспансерлер, аудандық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы, дезинфекция бөлімі және 2 терапия кабинеті бар. Қалада 7 мемлекеттік мектеп, 4 жекеменшік мектеп және 8 мемлекеттік балабақша бар.

== Туыстас қалалар ==
*{{Ту|Литва}} [[ Таураге]], [[Литва]]
*{{Ту|Израиль}} [[Кирьят-Бялик]], [[Израиль]]
*{{Ту|Украина}} [[Запорожье]], [[Украина]]
*{{Ту|Эстония}} [[Элва]], [[Эстония]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Грузия қалалары}}
[[Санат:Грузия қалалары]]

← Ескі түзетулер	06:25, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Зестафони - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

06:07, 2026 ж. ақпанның 14 кезіндегі Мағыпар деген