https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96._%D0%90%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B._%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0
Зат мөлшері. Авогадро саны. Молярлық масса - Түзету тарихы
2026-09-08T22:14:38Z
Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы
MediaWiki 1.23.3
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96._%D0%90%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B._%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0&diff=45039&oldid=prev
Moderator: 1 түзету
2025-04-25T18:25:27Z
<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:25, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>
Moderator
https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%BC%D3%A9%D0%BB%D1%88%D0%B5%D1%80%D1%96._%D0%90%D0%B2%D0%BE%D0%B3%D0%B0%D0%B4%D1%80%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B._%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D1%8F%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0&diff=45038&oldid=prev
Нұрлан Рахымжанов: 178.91.21.60 (т) өңдемелерінен Нұрлан Рахымжанов соңғы нұсқасына қайтарды
2015-12-15T15:08:19Z
<p><a href="/index.php/%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B:%D2%AE%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%96/178.91.21.60" title="Арнайы:Үлесі/178.91.21.60">178.91.21.60</a> (<a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B:178.91.21.60&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы талқылауы:178.91.21.60 (мұндай бет жоқ)">т</a>) өңдемелерінен <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B:%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов (мұндай бет жоқ)">Нұрлан Рахымжанов</a> соңғы нұсқасына қайтарды</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Химия]] ғылымында сандык. қатынастар жиі колданылады. Мысалы, затта канша молекула бар, ал молекулаларда қанша атом болады деген сұрақтардың шешімін табу үшін химияда «моль» деген түсінік қолданылады.<br />
<br />
{|class="standard" width="40%" valign="center"<br />
|-<br />
|width="28%"|Зат формуласы<br />
!align="center" width="18%"|C<br />
!align="center" width="18%"|Сu<br />
!align="center" width="18%"|H<sub>2</sub>O<br />
!align="center" width="18%"|CO<sub>2</sub><br />
|-<br />
|&nu;, моль<br />
|align="center"|1<br />
|align="center"|1<br />
|align="center"|1<br />
|align="center"|1<br />
|-<br />
|Құрылымдық бірлігі<br />
|align="center" colspan="2"|атом<br />
|align="center" colspan="2"|молекула<br />
|-<br />
|''N''<br />
|align="center" colspan="2"|6,022*10<sup>23</sup><br />
|align="center" colspan="2"|6,022*10<sup>23</sup><br />
|-<br />
|''M''<sub>r</sub>'<br />
|align="center"|12<br />
|align="center"|64<br />
|align="center"|18<br />
|align="center"|44<br />
|-<br />
|''M'', г/моль<br />
|align="center"|12<br />
|align="center"|64<br />
|align="center"|18<br />
|align="center"|44<br />
|-<br />
|''m'', г<br />
|align="center"|12<br />
|align="center"|64<br />
|align="center"|18<br />
|align="center"|44<br />
|}<br />
<br />
[[Моль]] - зат мөлшерінің өлшемі, ол '''&nu;''' ("ню") грек әрпімен белгіленеді. Сендер физика курсынан «[[Авогадро саны]]» деген түсінікпен таныссыңдар: {{math|''N''<sub>A</sub>}} = {{nobr|6,022 141 29(27){{e|23}} моль<sup>−1</sup>}}<br><br />
{|<br />
|-<br />
|<math>M=\frac{m} {n}</math><br />
|-<br />
|<math>n=\frac{M} {m}</math><br />
|-<br />
|<math>m={M}\cdot {\nu}</math><br />
|-<br />
|<math>\nu=\frac{N}{N_A} </math><br />
|-<br />
|<math>N={\nu}\cdot {N_A} </math><br />
|}<br />
<br />
Кез келген заттың 1 молінде Авогадро санындай құрылымдық бірліктер (атом, молекула) болады. Олай болса «моль» дегеніміз Авогадро санындай құрылымдык бірлігі бар зат мөлшері.<br />
<br />
Олай болса 64 г мыста, 18 г суда, 44 г [[көмірқышкыл газы]]ндағы құрылымдық бөлшектердің саны 12 г көміртекте болатын атомдар сандарымен бірдей, сондықтан моль дегеніміз - құрамында 12 г көміртекте болатын атомдар санына тең құрылымдық бөлшектер (атомдар, молекулалар) болатын заттың мөлшері.<br />
<br />
Заттың 1 молінің массасын молярлық масса деп атайды, ол ''М'' әрпімен белгіленеді, өлшемі г/моль. Оның сандық мәні салыстырмалы молекулалық массаға тең.<ref>Химия: Жалпы білім беретін мектептің сыныбына арналған оқулық. Усманова М.Б., Сақариянова Қ.Н. –Алматы: Атамұра, 2009. - 216 бет. ISBN9965-34-887</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
<br />
[[Санат:Химия]]<br />
<br />
<br />
{{Chem-stub}}</div>
Нұрлан Рахымжанов