https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80Зандр - Түзету тарихы2026-04-18T09:04:59ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80&diff=20663&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:01:58Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:01, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%97%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80&diff=20662&oldid=prevSibom: /* top */clean up, replaced: л а у р е а т ы → лауреаты using AWB2016-03-10T04:37:46Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">top: </span>clean up, replaced: л а у р е а т ы → лауреаты using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&action=edit&redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Kalabrien Ricadi Sandwellen 2129.jpg|thumb|alt=A.| ''Зандр''.]] '''Зандр''' (исл. ''Sander'' – құм) – ежелгі және қазіргі мұздықтардан еріген ағын сулар әсерінен [[мореналық]] материалдардың шайылып және шоғырлануынан пайда болған құмды, қиыршықтасты жазық. Әдетте, олар [[мұздықтардың]] алдыңғы немесе шет бөліктерінде қалыптасады. Таулы аудандарда Зандрларлар мұздықтардың “тілі” мен ең соңғы қалыптасқан моренаның аралығындағы шағын аймақтарды алып жатады. Кейде Зандрлар соңғы морена аймағынан төмен орналасады. Ең ауқымды Зандрлы далалар жазықтарда, төрттік мұздықтар көмкерген аймақ шетінде қалыптасады. Бетін өсімдік жауып үлгермеген құмды Зандрлар жел әрекетінен құм төбелерге айналады. Зандрлы ландшафтарға, негізінен, біркелкі тегіс жер бедері, ежелгі құмды төбелер, құмды топырақ, қарағайлы ормандар мен батпақтар тән. Орыс жазығындағы (Шығыс Еуропа жазығындағы) [[“полесье”]] деп аталатын жерлер Зандрлардың классикалық мысалы бола алады.<ref>[["Қазақ Энциклопедиясы"]], 4 том 3 бөлім</ref><br />
<br />
[[Белоруссия]] Республикасындағы плейстоцендік жамылғы мұзбасу атырабында кең тараған. [[Полесье]]де, [[Мещера ойпаты]]нда, [[Ресей]]дегі Батыс Сібірде үлкен аудандарды алып жатады. Таулық мұздықтық өзендерде [[зандрлық терраса]]лар түзіледі.<ref>Қазақ тілі термиңдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: [[География]] және [[геодезия]]. — [[Алматы]]: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref><br />
<br />
Қабаттасқан мұздық суларының [[шөгінді]]лерінен тұрады: [[малтатас]], [[гравий]], [[құм]]. Зандрлар біріккен жайпақ тегіс, радиусы үлкен шығарынды конустар болып келеді. 3андр аландары [[тау]] етектерінде дамыған.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — <br />
түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, <br />
педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығьшьщ лауреаты А.Қ.Құсайьшов — <br />
Алматы: "Мектеп" баспасы Ж А Қ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1, ӀSВN 9965-16-512-2</ref><br />
<br />
==Дереккөздер==<br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
[[Санат:Сөздік]]<br />
[[Санат:География және геодезия]]<br />
<br />
<br />
{{Geology-stub}}</div>Sibom