https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D3%99%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2026-05-09T12:44:52Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D3%99%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=90261&oldid=prev 2025-04-25T19:28:07Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:28, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BB_%D3%99%D0%B4-%D0%94%D0%B8%D0%BD_%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=90260&oldid=prev 2014-12-14T13:45:50Z

<p>+<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:1198_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D1%82%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:1198 жылы туғандар (мұндай бет жоқ)">Санат:1198 жылы туғандар</a>; +<a href="/index.php/%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%91%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80" title="Санат:Билеушілер">Санат:Билеушілер</a>; +<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:1231_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:1231 жылы қайтыс болғандар (мұндай бет жоқ)">Санат:1231 жылы қайтыс болғандар</a> (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Жәлел әд-Дин Мендіұрынұлы''' ибн Ала ад-дунйа уә-ю-Д ин Әбу-д-Фатх Мұхаммед 1198/99 жылдары туған. Жәлел әд-Дин - [[Хорезм]] шаһтарының соңғы ұрпағы. Жәлел әд-Дин Шыңғыс хан жасағымен 1216 жылы алғаш рет [[Ырғыз өзені]] бойында кездесіп, әскерін майдан даласынан алып кетеді. Жәлеел әд-Диннің жас та болса, дарынды қолбасшылығы шайқаста [[Жошы]] әскерлері күннің батуымен көп жерге от жаға отырып, өздері майдан даласынан жылыстап тайып тұрады. Мұны кеш сезген хорезмдіктер «біз жеңдік» деп масаттанады. Жәлел әд-Дин әкесіне жаудың артынан қуып, талқандауды ұсынады, бірақ әкесі бұл ұсынысты қабыл алмайды. Дарынды Жәлел әд-Динді арғын руынан шыққан Айшешек шешесі үшін әжесі Теркун қатын мен кейінгі екі інісі жек көрген. Шыңғыс хан империясы әскерлерімен бетпе-бет келген ұрыстарда бұл екеуі ағаларын жау шебіне тастап кетуді әдетке айналдырған. Оның үстіне, Жәлел әд-Диннің өзінің сеніміне кіріп алған уәзірі Шараф әл-Мүліктің екі жіздылыгынен де көп азап шеккен. Осындай опасыздықтарға қарамай, Жәлел әд-Дин басқарған таңдаулы сарбаздар көптеген шайқастарда ерлік көрсетті. <br /> <br /> Соның бірі - Шынды-Паруан шайқасы. Бұл шайқаста күйрей соққы алған [[Шыңғыс хан]]ның өзі үлкен ойға қалған. Бұл саясат өз нәтижесін беріп, шешуші ұрыс тұсында Жәлел әд-Дин әскеріндегі кейбір ықпалды тайпалар майдан даласын тастап, өз колбасшысын аз ғана сенімді батырларымен жау ортасына қалдырып кеткен. Жәлел әд-Дин жау қоршауынан құтылып, өзеннің арғы бетіне өтіп, өздеріне қайта айбат шеккенде Шыңғыс хан Жәлел әд-Диннің майдандағы ерлік іс-әрекетіне риза болып, оны соңынан қуғызбаған. Үндістан шекарасынан Хорезмге оралған Жәлел әд-Дин әкесінің салы суға кетіп,ұншырғасы түскенін көреді. Бытыраған шаһ әскерінің басын кайта құрау мүмкін болмайды, Мұхаммед шаһтың әуелгі сенген балалары әкесінің сенімін ақтамайды. Қам көңіл Жәлел әд-Дин Қап тауынан әрі асады. Бұл жақтың халықтары Жәлел әд-Динге көмек бере алмайды, әзербайжан, гүржі, т.б. халықтардың өзара кикілжіңі мен алауыздығы Жәлел әд-Диннің күшті, ұйымдасқан әскер құруына кедергі болады. Жәлел әд-Дин 1231 жылы тамыз айының ортасында Майафарикан қонысының қасындағы Ғайн-Дар аралындағы бір күрдтің үйінде қайтыс болады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:1198 жылы туғандар]]<br /> [[Санат:Билеушілер]]<br /> [[Санат:1231 жылы қайтыс болғандар]]</div>

Нұрлан Рахымжанов