https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B 2026-04-18T22:36:06Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B&diff=88949&oldid=prev 2025-04-25T19:24:54Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%81_%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B&diff=88948&oldid=prev 2014-05-29T12:20:30Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланылған әдебиеттер → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Жоғарғы Бас қолбасшы''', Жоғарғы қолбасшы (Chef suprme; der Oberste Befehlsaber; the supreme commandor) – [[соғыс]] кезіндегі және бейбіт уақыттағы мемлекеттің (немесе одақтас мемлекеттердің) [[Қару]]лы Күштерінің ең жоғарғы басшысы. Жоғарғы бас қолбасшы қажет болғанда сол елдің (немесе одақтас мемлекеттердің) барлық [[азаматтық мекеме]]леріне де [[төтенше билік]] жүргізе алады. [[Батыс Еуропа]] елдерінде және [[Ресей]]де бұл қызмет 1914 ж. шілде айынан ([[1-дүниежүзілік соғыс]] басталғаннан кейін) енгізілді. [[Екінші Дүниежүзілік соғыс|2-дүниежүзілік соғыс]] жылдарында (1939 – 45) КСРО-да Жоғарғы бас қолбасшы қызметін [[маршал]] (1945 ж. 27 маусымнан [[генералиссимус]]) [[И.В. Сталин]] атқарды. Ал [[Гитлер|гГитлере]] қарсы одақ елдері армияларында: Солтүстік-Батыс [[Еуропа]]дағы одақтас экспедициялық күштердің Жоғарғы қолбасшысы болып [[АҚШ]] генералы [[Д.Эйзенхауэр]], [[Жерорта теңізі]] маңайындағы соғыс қимылдарына Жоғарғы қолбасшы болып [[Ұлыбритания]] [[фельдмаршал]]ы [[Г.Вильсон]] тағайындалды (қ. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]).<br /> Қазіргі кезде бірқатар мемлекеттердің [[конституция]]сы бойынша сол мемлекеттің басшысы Жоғарғы бас қолбасшыміндетін қоса атқарады. Атап айтқанда, АҚШ, [[Франция]], [[Ресей]] мемлекеттерінде Жоғарғы бас қолбасшы – [[президент]], [[Жапония]]да – [[император]], [[Ұлыбритания]]да – [[король]] немесе [[королева]], [[Германия]]да [[федеральдік канцлер]], т.с.с. Кей жағдайда [[одақтас мемлекеттер]]дің біріккен әскер күштерінің Жоғарғы бас қолбасшысы тағайындалады. Мысалы, [[НАТО|НАТО-ның]] Еуропадағы біріккен қарулы күштерінің Жоғарғы бас қолбасшысы. <br /> [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]] бойынша [[Президент]] Жоғарғы бас қолбасшы болып саналады. Жоғарғы бас қолбасшы [[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері]]н басқара отырып, стратегиялық міндеттерді белгілейді. Қажет жағдайда атқарылатын әскери қимылдар [[жоспар]]ларын қарап бекітеді және оны қажетті адам күшімен, [[қару-жарақ]]тармен қамтамасыз етеді, әскердің барлық түрлері мен топтарының бірлесе қимыл жасауын ұйымдастырады. Ол Бас штабтың алдына әскердің ең басты [[стратегия]]лық міндеттерін белгілеу, соған байланысты оқу-жаттығу операцияларының [[оперативтік-стратегиялық жоспар]]ларын жасау міндеттерін қояды. Сондай-ақ, '''Жоғарғы бас қолбасшы''' одақтас мемлекеттермен әскери байланыстардың нығаюын, [[Қарулы Күштер]] алдына қойылған [[міндет]]тердің дәл уақытында орындалуын, жүргізілген операциялар мен жаттығулардың нәтижелерінен дұрыс қорытындылар шығарылуын, [[операция]] барысында жауынгерлер мен әскер басшыларының әскери [[тәжірибе]] жинақтауын, [[ұрыс жүргізу]]дің жаңа тәсілдерін үйренуін, [[офицер]] кадрларының даярлануын, [[округ]], [[дивизия]], [[корпус]] командирлеріне лайықты мамандар тағайындалуын қадағалайды.<br /> <br /> ==Дереккөздер:==<br /> Қазақ ұлттық энциклопедиясы<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Әскери іс]]<br /> [[Санат:Мемлекеттік құрылымдар]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

ArystanbekBot