https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B 2026-09-09T12:10:51Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B&diff=15159&oldid=prev 2025-04-25T17:55:49Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D1%82%D1%8B&diff=15158&oldid=prev 2014-06-20T12:37:11Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер: </span>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Жер бедерінің негізгі сипаты'''<br /> <br /> 1.[[Қазақстан]]нын, физикалык картасынан биік (2000 м-денжоғары), орташа (1000 м-ден 2000 м-ге дейін), аласа (500 м-ден<br /> 1000 м-ге дейін) таулар мен үстірттерді және жазыктарды табыңдар.<br /> Жер бедері пішіндерінің қандай түрі басым екенін және олардың республика аумағы бойынша калай таралғанын аныктаңдар, аттарын<br /> дөптерлеріңе жазып алыңдар.<br /> <br /> 2. Қазақстанның физикалык картасын<br /> географиялык және тектоникалық карталармен салыстырыңдар. Өр<br /> түрлі жер бедері пішіндерінін; таралу себептерін түсіндіруге тырысыңдар.<br /> [[Сурет:Peak of Khan Tengri at sunset.jpg|thumb|750px|Хантөңірі]]<br /> <br /> Кең-байтақ Қазақстанның жер бедері өте күрделі және<br /> алуан түрлі. Жер бедерінің басты ерекшеліктерін физикалық картадан көруге болады. Картадан республика жерінде<br /> жазықтан бастап биік тауларға дейінгі барлық жер бедерінің биіктік сатыларын байқаймыз. Оның аумағының үштен бір бөлігін ұлан-байтак, ойпаттар (Солтүстік Қазақстан<br /> жазығының оңтүстік бөлігі, [[Каспий]] маңы ойпаты, [[Тұран]]<br /> ойпаты) алып жатыр. [[Қазақстан]] аумағының жартысынан<br /> астамы биіктігі 400-500 м болатын көтеріңкі жазықтар,<br /> үстірттер мен ұсақ шоқылар ([[Торғай]], [[Үстірт]], [[Сарыарқа]]<br /> және т.б.) үлесіне тиеді. Ал биіктіктері 4000-5000 м-ден<br /> астам, бастарын мүздықтар мен кар басқан биік таулар республика жерінің 10%-ынан тұрады. Олар еліміздің шығысы мен оңтүстік-шығысында орналасқан таулар: [[Алтай]],<br /> [[Сауыр]], [[Жетісу]] [[Алатауы]], [[Тянь-Шань]] тау жүйесінің солтүстік сілемдері.<br /> <br /> Республика жер бедерінің ең төмен нүктесі еліміздің батысындағы Маңқыстау түбегі ауқымындағы Қарақия ойысына (теңіз деңгейінен 132 м төмен), ал ең биік нүктесі еліміздің<br /> оңтүстік шығысындағы орталык [[Тянь-Шань]] тауларына тиесілі [[Хантөңірі]] шыңына (6995 м) сөйкес келеді. Олай болса,<br /> ең биік жөне ең төменгі нүктелерінің айырмасы - 7127 м.<br /> Оның үстіне Каспий теңізі түбінің 400 м тереңдігін қосатын<br /> болсақ биіктік айырмашылықтары артады.<br /> <br /> Қазақстан жер бедерінің басты ерекшеліктері:<br /> 1. Жер бедеріндегі жазықтар мен аласа таулар Қазақстанның батысында, солтүстігінде және орталығында орналасқан.<br /> <br /> 2. Биік таулы аймактар, республиканың шығыс және оңтүстік-шығыс бөлігін алып жатқан шағын аумақты қамтиды.<br /> <br /> 3. Еліміздің бүкіл жер беті оңтүстіктен солтүстікке<br /> және шығыстан батысқа қарай бірте-бірте еңіс тартады.<br /> <br /> 4. Биік таулар мен аласа таулар тауаралық аңғарлармен<br /> және жазықтармен алмасып отырады.<br /> <br /> Жер бедерінің мұндай ерекшеліктері климат пен табиғат<br /> кешендерінің қалыптасуына өз әсерін тигізеді. Қазақстанның жазык, аласа таулы бөлігінде табиғат зоналары ендік<br /> бағытта орналасқан, ал биік таулы өңірлерде мұндай зоналылық биіктік деңгейлеріне сәйкес таралатынын байқауға<br /> болады.<br /> <br /> Жер бедері ерекшеліктерінің адамдардың шаруашылық<br /> әрекеттеріндегі маңызы зор. Жазыктар мен тауаралық аңғарлар егін шаруашылығымен айналысуға қолайлы келеді.<br /> Көк шалғын жамылған тау беткейлері тамаша жайылым<br /> ретінде пайдаланылады.&lt;ref&gt;Қазақстанньң физикалық географиясы, Алматы: Атам.ра, 2008. ISBN 9965-34-809-Х&lt;/ref&gt;<br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:География]]<br /> <br /> <br /> {{Geo-stub}}</div>

ArystanbekBot