https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2026-04-18T12:36:31Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=13095&oldid=prev 2025-04-25T17:54:58Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:54, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82&diff=13094&oldid=prev 2012-01-24T16:43:08Z

<p>келесі санат қосылды: «<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Арал ауданы (мұндай бет жоқ)">Санат:Арал ауданы»</a> (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Жанкент'''— орта ғасырлардан сақталған көне қала орны. [[Сырдария|Сырдарияның]] [[Арал]] теңізіне құяр тұсында орналасқан. [[Жувейни|Жувейнидің]], [[Несеви|Несевидің]] және [[Омари|Омаридің]] кейбір еңбектерінде ол “[[Шаҝаркент]]” деп те берілген. В.В. Бартольдтің пайымдауынша, [[Жанкент]] 10 — 11 ғасырларда [[Оғыз]] мемлекеттік бірлестігі билеушілерінің қысқы ордасы болған. Жанкентте 1867 жылы [[П.И. Лерх]] және [[М.К. Приоровтар]] кішігірім қазба жұмыстарын жүргізіп, жобасын түсірген. Зерттеуді келесі жылы (1868) [[В.В. Верещагин]] жалғастырды. Ал 1946 жылы [[Хорезм]] археолия-этнография экспедициясы (жетекшісі [[С.П. Толстов]]) кешенді зерттеу жұмыстарын жүргізіп, қаланың нақты жобасын сызып, әуеден суретке түсірген. Қаланың жобасы шығыстан батысқа созылған, бұрыштары тік келген, көл. 375225 метр cолтүстік-батыс бұрышында орналасқан цитаделінің көлемі 100100 метр, биіктігі 7 — 8 метр. Сыртқы қорғаныс қабырғасының сақталған бөлігінің биіктігі 8 метр, оның бұрыштарында орналасқан күзет мұнараларының оқ ататын қуыстарына дейін бұзылмаған. Ортағасырлық деректерде Ж. қаласын мұсылмандар қоныстанған. Гардизидің жазбаларында Ертіс өзенінің бойын жайлаған қимақтарға апаратын сауда жолына Жанкент арқылы өткен. Сондай-ақ, Сырдың бойымен [[Мауераннахр|Мауераннахрдан]] Жанкентке астық тасылған. Қаланың өрлеген шағы [[Шыңғыс хан]] шапқыншылығына дейінгі уақыт, яғни 10 — 12 ғасырлар аралығы. Оның парсыша аты [[Дех-и-Нау]], арабша [[әл-Карьят әл-Хадиса]], түрікше [[Янгикент]], қазақша Жанкент, демек “Жаңа қала” деген мағынаны білдіреді. Қаланың 15 ғасырдан кейінгі тағдыры белгісіз, жазба деректерде де ешқандай мәлімет кездеспейді.&lt;ref&gt;“Қазақстан”: Ұлттық энцклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы “Қазақ энциклопедиясы” Бас редакциясы, 1998 ISBN 5-89800-123-9&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Пайдаланған әдебиет==<br /> &lt;references/&gt;<br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> [[Санат:Қазақстан көне қалалары]]<br /> [[Санат:Арал ауданы]]<br /> <br /> {{Stub: Қазақ мәдениеті}}<br /> {{wikify}}</div>

Daniyar