https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0Жамал Омарова - Түзету тарихы2026-09-06T02:46:03ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0&diff=101878&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-06-25T14:07:48Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:07, 2026 ж. маусымның 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0&diff=101877&oldid=prev14:22, 2025 ж. қарашаның 20 кезіндегі RaiymbekZh деген2025-11-20T14:22:41Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Кинематограф<br />
|есімі = Жамал Омарова<br />
|шынайы есімі =<br />
|Сурет = Stamps of Kazakhstan, 2012-21.jpg<br />
|сурет ені = 250px<br />
|сурет атауы = <br />
|туған кездегі есімі = <br />
|туған күні = 1912<br />
|туған жері = [[Қауыншы]], Жаңажол ауданы, [[Түркістан облысы]], [[Ресей империясы]]<br />
|мамандығы = {{әнші|КСРО|Қазақстан}}<br />
|қайтыс болған күні = 1976<br />
|қайтыс болған жері = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}} <br />
|азаматтығы = {{USSR}}<br />
|белсенді жылдары = <br />
|бағыты = <br />
|марапаттары = {{{!}}<br />
{{!}}{{Ленин ордені}}{{!!}}{{Еңбек Қызыл Ту ордені}}{{!!}}{{Құрмет Белгісі ордені}}<br />
{{!}}}<br />
{{{!}}<br />
{{!}}{{Қазақ КСР халық әртісі}}<br />
{{!}}}<br />
|imdb_id = <br />
|сайты =<br />
}}<br />
'''Жамал Омарова''' ([[8 наурыз]] [[1912 жыл]], [[Түркістан облысы]], Жаңажол ауданы, [[Қауыншы|Қауыншы жер]] – [[15 қыркүйек]] [[1976 жыл]], [[Алматы]]) — [[Қазақстан]] халық әртісі. Өмір жолын көркеменерпаздар үйірмесінен бастады. Мектеп қабырғасында-ақ тамылжыта ән салып, көзге түсе бастаған жас Жамал 1925 жылы [[Ташкент]]те өткен [[Орта Азия]]лық балалар олимпиадасында әншілік өнерімен көзге түсіп, бірінші жүлдеге ие болған. [[Шанышқылы]] тайпасы [[Балықшы руы|Балықшы]] руынан<ref>“Шанышқылы – көне тайпа”, Керімбай Боранбаев, Өнер баспасы. 2004</ref>.<br />
<br />
== Өнер жолы ==<br />
1925-27 жылы Ташкенттегі қазақ, қырғыз, өзбек жастарына арналған педагогикалық училищеде оқыды. Жамал Алматыға [[Мәскеу]]де өткен қазақ өнері онкүндігінің аз-ақ алдында келген. Келген бетте [[1934 жылы]] Қазақ музыка драма театрының (қазіргі Қазақ опера және балет театры) құрамына қабылданды. Ол Мақпал ("Шұғада"), Қамқа ([[Қыз Жібек|"Қыз Жібекте"]]), Айман ("[[Айман - Шолпан|Айман-Шолпанда]]") образдарын жасады. 1936 жылы Мәскеуде өткен қазақ өнерінің тұңғыш онкүндігі біздің халқымыздың болашақ өнеріне ашылған алтын қақпа іспеттес болды. Сонда көзге түсіп, көп көңілінен шыққандардың ішінде атақты әншіміз Жамал Омарова да бар еді. Мұнда Жамал Омарова үш ән шырқаған: "[[Ертіс]]","Қараторғай", "Ләтипа". Бұрын мұндай әдемі дауысты қазақ әнін тыңдамаған, талап-талғамы жоғары Мәскеу жұртшылығының риза болғаны соншалық, әр әнді әдеттен тыс екі реттен орындатып, үсті-үстіне қол соғып отырғанда, ложаға [[Михаил Иванович Калинин]] келген екен. <br />
<br />
Осыдан бір жыл бұрын ғана Қазақстанның 15 жылдық тойында [[Алматы]]ға келіп, мерекелік концертте болып, әнші өнерін тыңдаған Михаил Иванович: "Ән салған қараторғай ма? Олай болса, қайта тыңдайық" деген. Сөйтіп "Қараторғай" әнін мәскеуліктер үш дүркін тыңдаған екен. Осы кезде Жамал Омарова 24 жаста ғана еді. Ол кісі [[сахна]]ға келерде ешқандай да музыка мектебінде немесе арнаулы оқу орнында оқып, даярлықтан өтпеген. Тумысында табиғаттың өзі қазақтың кең даласындай кең тынысты үн сыйлаған. Құлаққа жағымдылығы, жүрекке қонымды, жұмсақтығына қарай, халық ондай дауысты "мақпал дауыс" деп атайды. 1937 жылы қазақ филармониясының әнші-солисі болды. 1939 жылы Мәскеуде өткен Бүкілодақтық эстрада әртістерінің конкурсына қатысқан. Осы жылдары жоғарыда аталған атақты үш әнді және "Екі жирен", "Ой-гөк", "Ақ дариға", "Жалғыз арша", "Қорлан", "Кәмила" сияқты әндерді орындап жүрген. Қилы замандардан халық жадында ұмытылмай сақталып келе жатқан бұл әндер әншінің орындауында қайта жанданып, ауылдан ауылға, ауыздан ауызға тарайды. Әнші халық әндерін орындағанда дауысын әдейі құбылтып, боямалап, кейбір әншілерде кездесетін жасандылыққа салынып әуреленбейтін. <br />
<br />
Әндерді халықтың өзі білетін мәнерінен шығармай-ақ, үнінің назды, сазды, қоңыржайлығымен жүректерге жеткізе орындаған. Осы қасиеті Жамал Омарованы қазақ халқының сүйікті әншісі еткен. Тағы бір ерекшелігі, әндерін көп тілде шырқауында болатын. Репертуарын орыс, украин, беларус, тәжік, өзбек, татар, қырғыз, грузин, армян, басқа да халықтар әндерімен байытқан. <br />
<br />
Кейінгі жылдардағы [[репертуар]]ында казақтың халық әндері: "Ақ дариға", "Бипыл", "Ләтипа", қазақ кеңес композиторларының шығармалары: "Менің елім", "Алтай", "Оңтүстікте ақ алтын", "Гүлденген Қазақстан", "Ұстазым" т.б. әндері болған.<br />
<br />
== Ұлы Отан соғысы жылдары ==<br />
1941-1945 ж. [[Ұлы Отан соғысы]] жылдары майдандағы жауынгерлерге концерт беріп, патриоттық сезімдегі әндерді орындады. Солтүстік Батыстағы майдан шептеріне дейін барып, жауған оқ пен жанған оттың арасында жүрген жауынгерлерге ойын-сауық көрсеткен, оларды жауды жеңуге жігерлендірген.<br />
<br />
== Марапаттары ==<br />
Әнші еңбегі жоғары бағаланып, 1942 жылы [[Қазақ КСР-нің халық әртісі]] деген құрметті атақ берілген. [[Ленин ордені]]мен, [[Еңбек Қызыл Ту ордені]]мен және ондаған медальдармен марапатталған. КСРО Мәдениет министрлігінің "Мәдениеттің озық қызметкері" значогымен үш дүркін наградталуының өзі оның өнер өрінде ерекше орын алғанын сипаттайды.<br />
<br />
Жамал Омарова атына берілген [[Шымкент]] қаласында музыка мектебі, Алматы және Астана қалаларында көшелер ([[Жамал Омарова көшесі (Астана)|Астанада]], [[Жамал Омарова көшесі (Алматы)|Алматыда]]) бар.<ref>Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{дереккөздер}}<br />
<br />
{{wikify}}<br />
{{Bio-stub}}<br />
<br />
[[Санат:КОКП мүшелері]]<br />
[[Санат:Ташкент мемлекеттік техникалық университеті түлектері]]</div>RaiymbekZh