https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 2026-04-18T22:48:01Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83&diff=38895&oldid=prev 2025-04-25T18:14:47Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83&diff=38894&oldid=prev 2014-05-29T13:33:43Z

<p>clean up, replaced: Пайдаланған әдебиет → Дереккөздер using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Естен тану''' — қатты күюдің, қансыраудың, қатерлі басқалай дерттің, организмде қажетті су мөлшерінің жетіспеушілігінің немесе аса қатты аллергиялық реакцияның салдарынан болатын адам өміріне қауіпті құбылыс. Сондай-ақ естен тану жағдайын іштен көп қан кету де тудыруы мүмкін.<br /> <br /> ''Естен танудың белгілері''<br /> *Әлсіздік, тамыр соғысының жиіленуі (минутіне 100-ден астам соғу жиілігі);<br /> *Салқын тер шығу: көгіс тартып, мұздап, дененің тершуі;<br /> *Қан қысымының күрт төмендеп кетуі;<br /> *Ақыл-естің ауысуы; әлсіздік немесе талып қалу.<br /> <br /> ''Естен тану жағдайын болдырмау немесе одан тез айықтырып алу үшін не істеу қажет?''<br /> Естен танудың алғашқы белгілері немесе сондай жағдайдьң қаупі байқала бастағанда:<br /> *Сырқат адамды аяқ жағы басынан биігірек болатындай етіп жатқызу керек.<br /> <br /> Ал сырқат адамның басы қатты зақымданған болса, оны жартылай отырған қалыпта жатқызған жөн.<br /> <br /> *Қандай да болмасын қан кетуді тоқтатыңыз;<br /> *Егер сырқат адам тоңып жатса, оны көрпемен қымтаңыз;<br /> *Егер сырқат адам су іше алатындай халде болса, онда оған бірнеше тамшы су, әйтпесе, басқадай сусын беріңіз, ал организмде су жетіспеушілігінің белгілері байқалса, сусынды көбірек беріп және регидрат сусынын ішкізіңіз;<br /> *Жарақат болса, онда жараға ем-дом жасап, таңып тастаңыз;<br /> *Егер сырқат адамның ауруы жанына қатты батып, мазасызданса, оған аспирин немесе дерт ауыртпалығын жеңілдететін (байыз таптыратын) басқа дәрі-дәрмек беріңіз, бірақ бүлардың құрамында ''тыныштандыру'' әсерін тигізетін кодеин тәрізді қоспалар болмауы керек.<br /> *Өзіңізді сабырлы ұстап, сырқат адамды демеп, көңілін көтеріңіз.<br /> <br /> Сырқат адам ес-түссіз жатқан жағдайда:<br /> *Басын бір қапталға қырынан салып және артқа қарай сәл кегжитіңкіреп темен қаратып жатқызыңыз (жоғарыдағы суретке қараңыз). егер сырқат адам демі жетпей түншығып бара жатса, саусағыңызбен оның тілін тартып шығарыңыз.<br /> *Егер ол құсып жіберсе, дереу аузының ішін құсықтың қалдығынан тазалаңыз. Құсық өкпесіне кетіп қалмауы үшін басы жоғарыда айтылғандай жағдайда жатқанын қадағалаңыз (төмен, артқа қарай сәл шалқайтылып және қырынан салынған);<br /> *Есін жиғанша оның аузына ештеңе апармаңыз;<br /> *Егер осы сәтте маңайындағы адамдардың біреуі болмаса біреуі [[күре тамыр]] арқылы ерітіндіні жиі тамшылатып жіберу әдісін білетін болса, соны қолданыңыздар;<br /> *Сырқат адамға тезірек дәрігерлік көмек көрсету шарасын ұйымдастырыңыз.<br /> ==Стоматология терминдерінің аудармасы==<br /> '''Естен тану ( {{lang-la|syncope}})'''. Күтпеген жерден [[адам]]ның есінен тануы. Мұнда [[ми]]-[[қан]] айналысы бұзылып, жауап [[реакция]]сы әлсірейді. [[Тыныс алу]] нашарлап беті қуқыл тартып, [[аяқ]]-[[қол]]ы [[мұздай]]ды.&lt;ref&gt;Стоматология терминдерінің орысша-қазақша түсіндірме сөздігі. – Алматы, Қазақстан, 1991. ISBN 5-615-00789-3&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> *'''Вернер Дэвид'''. Халыққа медициналық жәрдем көрсету жөніндегі (Анықтамалық). Қазақ тіліне аударғандар: Айымбетов М, Бермаханов А.—Алматы: &quot;Демалыс&quot;, &quot;Қазақстан&quot;, 1994— 506 бет.<br /> ISBN 5-615-01453-9<br /> <br /> Осы кітаптың кез келген бөлігін коммерциялық емес мақсатта көшіруге және таратуға басып шығарушылар арнайы рұқсат берген. '''Сол үшін оларға көп-көп рақмет!'''<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Алғашқы көмек]]<br /> [[Санат:Медицина]]<br /> [[Санат:Стоматология]]<br /> <br /> <br /> {{Medsci-stub}}</div>

ArystanbekBot