Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:07:31Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: + 4 санат; ±Санат:1868 жылы туғандар→Санат:1874 жылы туғандар (HotCat құралының көмегімен)

2016-05-01T11:43:52Z

+ 4 санат; ±Санат:1868 жылы туғандар→Санат:1874 жылы туғандар (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

[[Image:estay berkimbayuli.jpg|thumb|right|200px|Естай Беркімбайұлы]]
'''Естай Беркімбайұлы''' ([[1874 жыл|1874]], қазіргі [[Павлодар облысы]] [[Екібастұз ауданы]] қарасты Ақкөл ауылы - [[1946 жыл|1946]]) — қазақтың көрнекті әншісі, ақын-сазгері, [[ҚазССР]]-нің еңбек сіңірген өнер қайраткері (1939).

== Өмірбаяны ==
* Ол кедей отбасында туған. Естай әндік-ақындық ортада өскен, анасы Күлипа мен ағасы Байтолым белгілі әншілер болған. Естай олардан жыр, дастандар мен толғауларды орындау мәнерін үйренген. 16 жасында халық әндерін талантты орындаушы, халықтық музыка дәстүрін жалғастырушы тұлға.
* 20 жасында [[Ертіс]] атырабына белгілі әнші болды. Осы өнердің арқасында көп жерлерді ([[Қараөткел]], [[Семей]], [[Кереку]], [[Зайсан]], [[Тарбағатай]], [[Жетісу]]) аралайды. [[Сұлу Көкше]] мен [[Баян]]ға барады. Бұл сапарында [[Біржан Қожағұлұлы|Біржанмен]] кездесіп, оның өнерінен тәлім алды.

Әнші-сазгерлер [[Біржан]], [[Ақан сері]] мен [[Жарылғапберді]]нің өнер-өнегесінен сусындаған Естай олардың тек әншілік-орындаушылық өнерін ғана емес, сазгерлік өнерін де ілгері дамытты: көптеген әндер ("Бір мысқал", "Майда қоңыр", "Ашу — пышақ", "Шоқ қара ағаш") шығарды.

Естайдың әнші-ақындық, сазгерлік талантын бүкіл қазақ сахарасына мәшһүр еткен әні — "Қорлан". Осы шығармасымен классик сазгерлердің қатарынан орын алды.<ref>[[Тарихи тұлғалар]]. Танымдық - көпшілік басылым. [[Мектеп]] жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – [[Алматы]]. “[[Алматыкітап баспасы]]”, 2009 ISBN 978-601-01-0268-2</ref> "Қорлан" — Естай шығармаларының шыңы, жүрегі (Жұбанов А., Замана бұлбұлдары, А., 1963, 248-бет). "Қорлан" әнін [[М. Төлебаев]] "Біржан-Сара" операсында, [[Брусиловский Евгений Григорьевич|Е. Г. Брусиловский]] "Ер Тарғын" операсында, С. И. Шабельский мен Л.М.Шаргородский "Қобыз бен оркестрге арналған концертінде" (2-бөлімінде) шығармашылықпен пайдаланды.

Жаңа өмір жайында "Туды күнім", "Өмір" атты әндер шығарды. 1939ж. Алматыға келіп, көп әндерін нотаға түсіртті.
* Әншілік ақындық сайыстарға қатысып, [[Жамбыл Жабайұлы|Жамбыл]]мен неше рет кездесті.

* Сол жылы [[Қазақстан Жазушылар Одағының II съезі]]не қатысты.

* [[Ұлы Отан соғысы]] жылдарында мәдени-үгіт бригадасында әсем әнімен, жалынды жырымен халықты жеңіске жігерлендірді.

* 1945 ж. [[Абай Құнанбайұлы|Абайдың]] туғанына 100 жыл толу мерекесіне қатысты. Мұнда [[Нартай Бекежанов|Нартай]], [[Нұрлыбек Баймұратов|Нұрлыбек]] т.б. ақындармен айтысқа түсті. Оған арнап М. Әлімбаев "Естай-Қорлан" поэмасын (1968) жазды.

== Марапаттары ==
* 1939 ж. қыркүйегінде "Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткері" деген құрметті атақ берілді.
* 1940 ж. [[Қазақстан Композиторлар одағы]]на мүше болып қабылданды.

== Шығармалары ==
* "Майда қоңыр"

* "Жүректе"

* "Мәлике"

* "Өмір"

* "Қоңыр жел"

* "Дүние"

* "Шоққара ағаш"

* «Хұсни-Хорлан»- Әні мен сөзі Естайдікі, орынд. Р. Абдуллин

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Bio-stub}}

[[Санат:1874 жылы туғандар]]
[[Санат:Екібастұзда туғандар]]
[[Санат:1946 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан әншілері]]
[[Санат:Қазақстан сазгерлері]]
[[Санат:Қазақ ақындары]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген өнер қайраткерлері]]

← Ескі түзетулер	19:07, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Естай Беркімбайұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: + 4 санат; ±Санат:1868 жылы туғандар→Санат:1874 жылы туғандар (HotCat құралының көмегімен)