https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B 2026-04-18T12:11:56Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B&diff=11995&oldid=prev 2025-04-25T17:54:23Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:54, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B&diff=11994&oldid=prev 2017-02-25T08:57:29Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Су торабы: </span>clean up, replaced: Қызылқақ көлі (Павлодар облысы) → Қызылқақ (көл, Павлодар облысы) using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Ертіс жазығы ''' – [[Ертіс]] өзенінің екі жағын және [[Батыс Сібір жазығы|Батыс Сібір ойпаты]]ның оңтүстік-шығыс бөлігін алып жатқан жазық.<br /> <br /> == Географиялық орны ==<br /> [[Қазақстан]]ның [[Шығыс Қазақстан облысы|Шығыс Қазақстан]], [[Павлодар облысы|Павлодар]] облыстары және [[Ресей]]дің [[Омбы облысы|Омбы]], [[Түмен облысы|Түмен]] облыстары аумағын қамтиды.<br /> <br /> == Жер бедері ==<br /> Оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай 550-600 км-ге созылып жатыр. Ені 80 км-ден 250 км-ге дейін кеңейеді. Шығысында [[Барабы жазығы]] және Құлынды далаларымен, оңтүстік-батысында [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)|Сарыарқа]]мен, батысында [[Солтүстік Қазақ жазығы|Солтүстік Қазақстан жазығы]]мен ұласады. Жер беті оңтүстік-шығыстан солтүстік-батысқа қарай біртіндеп еңістене отырып, 200 м-ден 100 м-ге дейін төмендейді.<br /> <br /> ==Геологиялық құрамы ==<br /> Жазық палеозойлық іргетасты жауып жатқан [[мезозой]] мен [[Палеоген кезеңі|палеоген]]нің құмды-сазды және көлді-аллювийлі шөгінділерінен тұрады. Жазықты Ертіс аңғары екіге бөледі. Соған байланысты оның сол жағалауы Ертіс бойы деп, оң жағалауы Ертіс сырты деп аталады.<br /> <br /> == Су торабы ==<br /> Ертіс жазығында өзен торы сирек. Ертіс алабындағы кішігірім өзендер ([[Шідерті өзені|Шідерті]], [[Өлеңті]] және [[Сілеті]]) көлдерге құяды. Көлдердің көбі тұзды және кермек татиды. Тұз байланатын ірі көлдері – Тобылжан, Қалқаман, [[Теке көлі|Теке]], [[Үлкен Қараой]], [[Кіші Қараой]], [[Қызылқақ (көл, Павлодар облысы)|Қызылқақ]], т.б. [[Маралды]] көлінің суы шипалы.<br /> <br /> == Климаты ==<br /> Жазықтың климаты тым континенттік. Қысы суық, ызғарлы және ұзақ. Қаңтардағы орташа ауа температурасы –17 – 20°С, кейде – 48 – 53°С-қа дейін төмендейді. Қар жамылғысының қалыңдығы 30-35 см. Жазы қоңыржай жылы. Шілдеде ауаның орташа температурасы 19-22°С. Жылдық жауын-шашынның орташа мөлшері оңтүстіктен солтүстікке қарай 200 мм-ден 350 мм-ге дейін көбейеді.<br /> <br /> == Өсімдіктері ==<br /> Ертіс жазығының солтүстік және орталық бөліктері астық тұқымдас әр түрлі шөп аралас қау, селеу және бетеге өскен қара топырақты, оңтүстік-шығыс бөлігі селеулі-бетегелі қызғылт қоңыр топырақты. Өзен бойында қарағайлы ормандар, ойпаң жерлерде батпақты шалғындар, тұзды көлдер, жағалауларында алабота, сораң шөптер тараған.<br /> <br /> == Жануарлары ==<br /> Жануарлардан [[қасқыр]], [[түлкі]], [[Қояндар|қоян]], [[Сарышұнақтар|сарышұнақ]], [[суыр]], [[Қосаяқтар|қосаяқ]], [[елік]]; құстардан [[қаз]], [[үйрек]], [[Аққулар|аққу]], тырна, [[қызғыш]], [[Шағалалар|шағала]]; орманды жерлерде [[бүркіт]], кезқұйрық, [[кәдімгі күйкентай|күйкентай]] және т.б. мекендейді. Ертіс жазығын астық, көкөніс, көп жылдық мал азықтық шөптер және мал өсіруге пайдаланылады. Алқабында Павлодар облысының көптеген қалалары, кенттері мен ауылдық елді мекендері орналасқан.&lt;ref&gt;[[Қазақ энциклопедиясы]] III том 12 тарау&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Жазықтар]]<br /> [[Санат:Қазақстан географиясы]]<br /> <br /> <br /> {{stub}}</div>

Kasymbot