Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:05:48Z

1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: + 2 санат; ± 2 санат (HotCat құралының көмегімен)

2015-06-16T11:11:48Z

+ 2 санат; ± 2 санат (HotCat құралының көмегімен)

Жаңа бет

'''Елжас (Ілияс) ЖүнісұлыБ екенов''' (''[[1892]], [[Солтүстік Қазақстан облысы]] [[Тайынша ауданы]] [[Қарағаш]] ауылы —[[1938]], [[Алматы]]'') — жазушы, сыншы.

[[Мәскеу]]дегі Қызыл профессура институтын бітірген ([[1933]]). Ауылда жалшы, [[Петропавл]]дағы Мұратов диірменінде жүкші (1912), [[Томск губерниясы]]ндағы [[Судженск]] көмір кенішінде [[шахтер]] (''1912 — 15''), [[Петропавл]] теміржол бекетінде жүкші (1915 — 16) болған.
* 1916 жылы [[Ресей]] патшайымының Жарлығына сәйкес қара жұмысқа алынып, [[Пермь]] теміржолында еңбек етіп, [[Қазан төңкерісі]]нен кейін елде әр түрлі қызмет атқарған.
* 1922 — 24 жылы [[Орынбор]]дағы жұмысшы факультетінде оқыған.
* 1925 — 26 жылдары ''«Еңбекші қазақ»'' [[газет]]інде бөлім меңгерушісі
* 1926 — 27 жылдары Жұмысшыларды ағарту қоғамы жұмысшы баспасөзі секциясының басқарушысы
* 1927 — 28 жылдары Жұмысшы-шаруа инспекциясы халкомының нұсқаушысы
* 1929 — 31 жылдары [[Петропавл]]да ''«Кеңес ауылы»'' газеті редакторының орынбасары, кейін жауапты редакторы
* 1933 — 36 жылдары [[Орал]]да ''«Екпінді құрылыс»''
* 1935 — 36 жылдары [[Петропавл]]да ''«Ленин туы»'' облыстық газеттерінің жауапты редакторы
* 1936 — 1938 жылдары Бас әдеби басқарманың бастығы болды. <ref>Қазақстан жазушылары: Анықтамалық/Құрастырушы: Қамшыгер Саят, Жұмашева Қайырниса - Алматы: «Аң арыс» баспасы, 2009 жыл</ref>
== Еңбегі ==
Алғашқы [[өлең]]дері 1922 жарияланған. Тұңғыш прозалық туындысы —
* ''«Бидің жауыздығы»'' әңгімесі (1922). Кейін
* ''«Жалшы сәулесі»'' ([[Ташкент]], 1929),
* ''«Октябрь күндеріндегі қуаныш»'' (1927),
* ''«Ұлтшыл»'' атты тұңғыш әңгімелері (1927),
* ''«Біздің еңбек»'' (1934),

* ''«Большевик қызы»'' (1937),
* ''«Ана құшағында»'' (1937), тағы басқа шығармаларында жаңа заманнан жақсы үміт күткен кейіпкерлері арқылы сол кездегі қазақ қоғамының шындығын заман талабына сай суреттейді.
* ''«Жәмила қалай сауатты болды»'' (1927) әңгімесі
* ''«Жаңа жол бойында»'' (1939) қазақ әйелдерінің қоғамдық жұмысқа араласуын бейнелейтін көрнекті шығармалардың бірі болды.

Бекенов сын жанрына да үлес қосып, Ш.Иманбаева, [[Мұқанов|С.Мұқанов]], [[Әуезов|М.Әуезовтің]] [[шығармалар]]ын, жас жазушылардың туындыларын талдап, құнды пікірлер айтқан.''«Жәмила қалай сауатты болдың»'' повесть, 1929 жылы ''«Жаңа жол бойында»'', ''«Жалшы сәулесі»'' әңгіме-очерктерінің жинақтары шықты.
* 1936 жылы ''«Ұлт қозғалысы және ұлтшылдық әдебиет»'' атты ғылыми-сын еңбегі жарық көрді. Осы сияқты еңбектерінде біраз ақын-жазушылардың қатарында [[Әуезов Мұхтар Омарханұлы|Әуезовтің]] есімі аталады.
* ''«Тарихи шындықты құр қиялмен суреттеуге болмайды»'' деген мақаласында ''«Айман - Шолпан»'' пьесасының жетістік жақтарын құптап, кейбір тарихи шындықтың бұрмалануына сын айтқан.<ref>Мұхтар Әуезов энциклопедиясы — Алматы, «Атамұра» баспасы, 2011 жыл. ISBN 978-601-282-175-8</ref><ref>“Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1892 жылы туғандар]]
[[Санат:Тайынша ауданында туғандар]]
[[Санат:1938 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Алматыда қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан әдебиет сыншылары]]

{{Bio-stub}}

← Ескі түзетулер	19:05, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Елжас (Ілияс) Жүнісұлы Бекенов - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Нұрлан Рахымжанов: + 2 санат; ± 2 санат (HotCat құралының көмегімен)