Moderator: 1 түзету

2025-04-25T17:49:37Z

1 түзету

Batyrbek.kz: clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using AWB

2016-01-21T09:34:29Z

clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using AWB

Жаңа бет

{{Өзен
|атауы = Еділ
|шынайы атауы =
|сурет = Volga_Ulyanovsk-oliv.jpg
|сурет ені =
|сурет атауы = Ульяновск аумағындағы Еділ өзені
|карта =Volga-e2-oliv.png
|карта ені =
|карта атауы = Еділ бассейні
|ұзындығы =3530
|су алабының ауданы = 1 361 000
|су алабы = [[Каспий теңізі]]
|өзендердің су алабы =
|су шығыны = 8060
|өлшеу орны = Волгоград
|бастауы = [[Валдай қыраты]]
|бастауының орны =
|бастауының биіктігі = 228
|s_lat_dir = N|s_lat_deg = 57|s_lat_min = 15|s_lat_sec = 04
|s_lon_dir = E|s_lon_deg = 32|s_lon_min = 28|s_lon_sec = 25
|сағасы = [[Каспий теңізі]]
|сағасының орны =
|сағасының биіктігі = -28
|m_lat_dir = N|m_lat_deg = 45.697188
|m_lon_dir = E|m_lon_deg = 47.862525
|еңістігі = 0,07
|ел = [[Ресей]]
|аймақ =
|ортаққордағы санаты = Volga River
}}
'''Еділ''' ({{lang-ru|Волга}}) өзені - [[Еуропа]]дағы өзен.<ref>«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы]]» Бас редакциясы, 1998 жыл. ISBN 5-89800-123-9</ref>

Еділ, Волга (ежелгі атауы Ра, орта ғасырларда Итил) – [[Еуропа]]дағы ең үлкен [[өзен]]. Ұзындығы 3530 км, су жиналатын алабы 1360 мың км<sup>2</sup>. Бастауын [[Валдай]] қыратынан (абсолюттік биіктігі 343 м) алып, [[Каспий теңізі]]не құяды. Сағасы теңіз деңгейінен 28 м төмен жатыр. Еділге екі жүзден астам салалар құяды. Орта ағысында [[Ока]], [[Шолман]], Сура, Ветлуга және Свияга салалары құйғаннан кейін, Еділ суы мол ірі өзенге айналады. [[Өзен]] қар суымен (60%-ы), [[жер асты суы]]мен (30%) және [[жаңбыр]] суымен толығады. Көктемде (сәуір – маусым) тасиды, жазда және қыста суы кемиді. Күзде [[жаңбыр]] суымен қайта молаяды.
Еділде балықтың жетпіс түрі кездеседі, оның қырықтан астамының кәсіптік маңызы бар. Аса маңыздылары: [[торта]], [[майшабақ]], [[табан]], [[көксерке]], [[сазан]], [[жайын]], [[шортан]], [[бекіре]], [[шоқыр]]. Өзенді электр энергиясын өндіруге, көлік қатынасына, жер суаруға және суландыруға пайдаланады. Өзен суы Еділ-Жайық аралығындағы бір миллион [[гектар]] жерді суғаруға және тоғыз миллион гектар жерді суландыруға мүмкіндік береді. Өзенде кеме қатынайды. Волга-Балтық су жолы арқылы [[Балтық теңізі]]мен, Волга-Дон каналы арқылы [[Азов теңізі|Азов]] (Азау) және Қара теңіздермен байланысады. Аса маңызды өзен порттары: [[Тверь]], [[Рыбинск]], [[Ярославль]], Кинешма, [[Төменгі Новгород]], Чебоксар, [[Қазан]], [[Ульяновск]], [[Тольятти]], [[Самара]], [[Сарытау]], [[Волгоград]], [[Астрақан]].<ref>Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 жыл. ISBN 9965-607-02-8</ref>

== Дереккөздер ==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Ресей өзендері]]

{{Geo-stub}}

← Ескі түзетулер	17:49, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Еділ - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Batyrbek.kz: clean up, replaced: энцклопедия → энциклопедия using AWB