https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94._%D0%90._%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%96%D1%81%D1%96_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B 2026-09-09T16:25:11Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94._%D0%90._%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%96%D1%81%D1%96_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B&diff=145736&oldid=prev 2026-07-12T19:23:32Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:23, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94._%D0%90._%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%83-%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%96%D1%81%D1%96_%D0%B8%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%82%D1%8B&diff=145735&oldid=prev 2021-06-15T10:03:31Z

<p>‎<span dir="auto"><span class="autocomment">Дереккөздер</span></span></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Д. А. Қонаев атындағы тау-кен ісі институты''' — Қазақстанның ғылыми мекемесі, пайдалы қазбаларды өндіру және өңдеу саласындағы іргелі және қолданбалы зерттеулермен айналысады. Ол [[Қазақстан Республикасының минералдық шикізаттын кешенді қайта өңдеу жөніндегі Ұлттық орталығы|Қазақстан Республикасының минералдық шикізатын кешенді қайта өңдеу жөніндегі ұлттық орталығының]] құрамына кіреді.<br /> <br /> == Тарихы ==<br /> [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]] [[Халық комиссалар кеңесі|халық комиссалар кеңесінің]] 1944 жылғы 6 желтоқсандағы №689 қаулысына сәйкес КСРО ҚазҒАФ Геология ғылымдары институтының «Тау-кен секторы» КСРО ҚазҒАФ Тау-кен институты болып өзгертілді. 1945 жылы 25 сәуірде бұйрық бойынша КСРО ҚазҒАФ мәліметі бойынша институттың алғашқы директоры техника ғылымдарының кандидаты, Кривой Рог тау-кен институтының түлегі И.З.Лысенко болды. 1946 жылы [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақ КСР Ғылым академиясының]] Тау-кен институты болып өзгертілді.<br /> <br /> Қазақстандағы кендерді пайдалану мен жобалаудағы көпжылдық тәжірибенің ашық кен қазу теориясы мен тәжірибенің маңызды мәселелеріне, ашық карьерлерде руданы бұзудың тиімді әдістерін зерттеу және енгізуге арналған іргелі еңбектерімен танымал [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев|Д.А. Қонаев]] институтты ұйымдастыруға және дамытуға ерекше үлес қосты.<br /> <br /> Д.Қонаевтың зерттеулері республиканың тау-кен өнеркәсібінде өндіріс тиімділігінің едәуір артуына ықпал етті.<br /> <br /> Тау-кен ғылымының дамуына институт ғалымдары: [[Өмірхан Аймағамбетұлы Байқоңыров|Ө.А. Байқоңыров]], [[Алай Нүсіпбекұлы Жақыпбаев|А.Н.Жақыпбаев]], Ж.М.Қанлыбаева және басқалар айтарлықтай үлес қосты.<br /> <br /> == Басшылары ==<br /> * техника ғылымдарының докторы [[Иван Захарович Лысенко|И.З. Лысенко]]<br /> * Қазақ КСР Ғылым академиясының корреспондент мүшесі [[Әлихан Шөжебайұлы Мусин|Ә.Ш. Мусин]]<br /> * профессор, техника ғылымдарының докторы А.М. Сиразутдинов<br /> * техника ғылымдарының докторы [[Иван Захарович Лысенко|И.З. Лысенко]]<br /> * техника ғылымдарының кандидаты В.Г. Береза<br /> * ҚР ҰҒА корреспондент мүшесі Ш. Болғожин<br /> * ҚР ҰҒА корреспондент мүшесі Е.И. Рогов<br /> * техника ғылымдарының докторы, профессор М.Ж. Бітімбаев<br /> * техника ғылымдарының докторы, профессор С.Ж. Ғалиев (2001 жылдан бастап)<br /> <br /> == Негізгі ғылыми бағыттар ==<br /> * табиғи және техногендік пайдалы қазбалар кен орындарын игерудің тиімді және экологиялық таза және қауіпсіз технологияларын әзірлеу;<br /> * кенді жер астынан өндіруде геомеханикалық үдерістерді болжау және бақылау;<br /> * карьерлердегі технологиялық үдерістерді басқарудың автоматтандырылған жүйесін құру, тау-кен жұмыстарын жоспарлау және жобалау;<br /> * табиғи және техногендік ресурстарды игеру кезінде жерасты және ашық тау-кен жұмыстарын механикаландыру, автоматтандыру және роботтандыру;<br /> * жер қойнауын және қайталама ресурстарды кешенді игеру;<br /> * жаңа жарылғыш заттарды, жеткізу машиналарын және пайдалану орнында жарылғыш заттарды дайындау тәсілдерін әзірлеу және құру;<br /> * кеншілер үшін қауіпсіз және жайлы еңбек жағдайларын жасау;<br /> * жобалық-конструкторлық жұмыстар;<br /> * тау-кен құқығы, тау-кен экономикасы, геоэкология және геотехнология, бұрғылау-жару жұмыстары және т.б. саласындағы ақыл-кеңес беру қызметтері;<br /> * тау-кен ісі саласындағы жоғары білікті мамандарды даярлау.<br /> <br /> == Ғылыми бөлімшелер ==<br /> * «Кенорнын дамыту технологиялары» бөлімі<br /> ** «Кен орындарын жерасты қазу технологиялары» зертханасы<br /> * «Минералды шикізатты кешенді игерудің физикалық-техникалық мәселелері» бөлімі<br /> ** «Кен орнын игерудің физикалық және техникалық мәселелері» зертханасы<br /> ** «Жер қойнауын игерудің арнайы әдістері» зертханасы<br /> ** «Жер қойнауын кешенді игеру» зертханасы<br /> * «Геомеханика» бөлімі<br /> ** «Тау қысымы» зертханасы<br /> ** «Геомеханикалық үдерістерді басқару» зертханасы<br /> ** «Тау жыныстарын жылжыту және кен қазбаларын қорғау» зертханасы<br /> * «Геотехника» бөлімі<br /> ** «Жерасты тау-кен жұмыстарын механикаландыру және роботтандыру» зертханасы<br /> ** «Тау жыныстарын жою және жеткізу» зертханасы<br /> ** «Жарылыс жұмыстары» зертханасы<br /> * «Экология және тау-кен жұмыстарының қауіпсіздігі» бөлімі<br /> ** «Минералды шикізатты өңдеудің физикалық-химиялық әдістері» зертханасы<br /> ** «Кеніштік аэрология» зертханасы<br /> ** «Экология және жер қойнауын ұтымды игеру» зертханасы<br /> * «Тау-кен жүйелеу» бөлімі<br /> ** «Жоспарлау мен басқарудың экономикалық талдауы» зертханасы<br /> ** «Автоматтандырылған жобалау» зертханасы<br /> ** «Пайдалы қазбаларды өндіру технологиясы теориясының негіздері» зертханасы<br /> <br /> == Тағы қараңыз ==<br /> * [[Қазақстан Республикасының минералдық шикізаттын кешенді қайта өңдеу жөніндегі Ұлттық орталығы]]<br /> * [[Қазмеханобр|Мемлекеттік өнеркәсіптік экология ғылыми-өндірістік бірлестігі филиалы «Қазмеханобр»]]<br /> * [[Шығыс ғылыми-зерттеу тау-кен-металлургия түсті металдар институты]]<br /> * [[Ж. Әбішев атындағы химия-металлургия институты]]<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан ғылыми-зерттеу институттары]]</div>

Орел Карл