https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8BДәулеталы батыр Жарыұлы - Түзету тарихы2026-09-07T21:04:07ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=137900&oldid=prevModerator: 1 түзету2026-07-12T19:09:32Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:09, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B&diff=137899&oldid=prevInternetArchiveBot: Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.52025-06-06T05:24:02Z<p>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Әскери қайраткер<br />
|толық есімі = Дәулеталы Жарыұлы<br />
|шынайы есімі = <br />
|суреті = <br />
|сурет тақырыбы = <br />
|туған күні = 1640<br />
|туған жері = <br />
|қайтыс болған күні = 1730<br />
|қайтыс болған жері = <br />
|лақап аты = <br />
|бүркеніш аты = <br />
|мемлекет = <br />
|қызмет еткен жылдары = <br />
|атағы = [[Батыр]]|<br />
|білімі =<br />
|әскер түрі = <br />
|басқарды = <br />
|әскери бөлімі = <br />
|шайқасы = Қазақ-қалмақ шайқастары <br> Қазақ-Жоңғар соғысы <br> Башқұрт көтерілісі <br><br />
|марапаттары = <br />
|байланысы = <br />
|отставкада = <br />
|қолтаңбасы = <br />
|Commons = <br />
}}<br />
'''Дәулеталы батыр Жарыұлы''' ([[1640 жыл|1640]]–[[1730 жыл|1730]]) — Өз заманында жоңғар қалмақтарымен болған талай [[Шайқас|шайқастарда]] көзге түскен айтулы батырлардың бірі болған. Дәулеталы ұрпақтары арасынан ата даңқына сай ел қорғаған талай [[Батыр|батырлар]] шыққан. Аш-арығын қамдап қамқорлаған талай сақи-[[Бай (ауқатты)|байлар]], алқалы жыйындарда ар жібермеген сұңғыла [[Шешендік сөз|шешен]]-[[Би (тұлға)|билер]] шыққан белгілі орынға айналған.<ref>Сегіз арыс Адайым. Танымдық шежіре кітап. 7 том. Астана: Профи Медиа, 2015. – 512 бет.</ref><br />
<br />
== Шежіре ==<br />
[[Адай|Адай Батыр]] – Келімберді – [[Мұңал батыр Келімбердіұлы|Мұңал Батыр]] – Жаулы – Жары – Дәулеталы<ref>http://sugirali.kz/index.php/shezhire/ata-tek</ref><br />
<br />
== Өмірбаяны ==<br />
Дәулеталы тұлабойына сауыт киініп, қолына қоңыраулы найза ұстаған, бес қарумен мұздай құрсанып жүретін жауынгер адам. Дәулеталы Салқам-Жәңгір мен Әз-Тәуке хандардың тұсында өмір сүріп, жоңғарлармен талай соғыстарға қатынасқан батыр. [[1707 жыл|1707]]–[[1709 жыл|1709]] жылдары башқұрт халқының ұлт-азаттық көтерілісіне Әбілхайыр 3 000 сарбазбен барып көмек көрсеткен. Ал, осы үш мың жігіт Арал мен Каспий ортасындағы елден яғни Батыс Қазақстан жерінен жиналған жігіттер еді.<ref>https://qazdauiri.kz/news/orys-qazaq-sogysynyn-aqiqaty</ref><br />
<br />
Дәулеталы жасы ортадан ауып елудің өріне шыққанша бала сүймепті. Күндердің күнінде "Сірә, менің баласыз болуым осының кесірінен болар" деп бес қаруында, сауытын да "талақ" деп шешкен екен. Атармандықты да, шабармандықты да қойып кетеді. Сөйтіп, бұрынғы жүрістерінен айнып, күнделікті тірлік қамымен айналыса бастайды. Енді Алладан бала тілейді. Тілегін Құдай қабыл етіп, бір балалы болады. "Тіленіп жүргенде көргенімғой" деп ұлының есімін "Тілеміс" қояды. Кейінірек екінші балалы болып, "Құдай тілегімді шын берді" деп соңғы ұлының есімін "Тілеуберді" қояды.<ref>Жаңа өмір газеті - Айтжан Қойшығараұлы "Дәулеталы-Жары" шежірелік мақаласы</ref><br />
<br />
[[2022 жыл|2022]] жылы Дәулеталы бабадан тараған ұрпақтары ата кесенесін жаңғыртып, баба рухына тағзым етіп, Құран бағыштады.<ref>https://mail.7292info.kz/kk/zhanalyktar/mangystau-zhanalyktary/113702{{Deadlink|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><br />
<br />
== Дереккөздер ==<br />
{{Дереккөздер}}<br />
<br />
[[Санат:Қазақ батырлары]]</div>InternetArchiveBot