Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:13:23Z

1 түзету

19:17, 2026 ж. маусымның 30 кезіндегі Casserium деген

2026-06-30T19:17:44Z

Жаңа бет

{{Мемлекеттік қайраткер
|Есімі=Дәния Мадиқызы Еспаева
|Суреті=Dania Espaeva (cropped, 29-03-2023).jpg
|Атауы=Еспаева, 2023 жыл

| Титулы = [[Ақ жол (партия)|«Ақ жол» Демократиялық партиясының]] төрағасы
| Ту =
| Ту2 =
| Басқара бастады = 13 маусым 2026 жылдан бастап
| Басқаруын аяқтады =
| Ізашары = [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашев]]
| Ізбасары =

|Титулы_2=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Парламент Мәжілісі]] төрағасының орынбасары
|Ту_2=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg
|Ту2_2=Flag of Kazakhstan.svg
|Басқара бастады_2=29 наурыз 2023
| Басқаруын аяқтады_2 = 30 маусым 2026
|Ізашары_2=[[Балайым Туғанбайқызы Кесебаева|Балайым Кесебаева]]
|Бірігіп басқарушы1_2=[[Альберт Павлович Рау|Альберт Рау]]
|тақырыпша1_2=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]
|мәтін1_2=[[Ерлан Жақанұлы Қошанов|Ерлан Қошанов]]

|Титулы_3=[[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Парламент Мәжілісі]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 6-сайланым депутаттары|VI]], [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 7-сайланым депутаттары|VII]] және [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің 8-сайланым депутаттары|VIII сайланымдарының депутаты]]
|Ту_3=Assembly of the Parliament of the Republic of Kazakhstan logo.svg
|Ту2_3=Flag of Kazakhstan.svg
|Басқара бастады_3=24 наурыз 2016
| Басқаруын аяқтады_3 = 30 маусым 2026
|тақырыпша1_3=[[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|Төраға]]
|мәтін1_3=[[Бақтықожа Салахатдинұлы Ізмұхамбетов|Бақтықожа Ізмұхамбетов]]<br> [[Нұрлан Зайроллаұлы Нығматулин|Нұрлан Нығматулин]]<br>[[Ерлан Жақанұлы Қошанов|Ерлан Қошанов]]

|Білімі=1) [[Банк ісі академиясы|Алматы есеп және несие колледжі]] <br>2) [[Нархоз университеті|Қазақ мемлекеттік басқару академиясы]]
|Партиясы=[[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол]]
|Қызметі=
|Азаматтығы={{Байрақ|КСРО}}→ <br> {{Байрақ|Қазақстан}}
|Туған жері=[[Жайсаң (Ақтөбе облысы)|Жайсаң]], {{туғанжері|Мәртөк ауданы|Мәртөк ауданында}}, [[Ақтөбе облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
|Туған күні=5.3.1961
|Марапаттары={{Қатар |{{Парасат ордені}} |{{Құрмет ордені}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 20 жыл медалі}} |{{ҚР тәуелсіздігіне 30 жыл медалі}}}} {{Қатар |{{ҚР тәуелсіздігіне 25 жыл медалі}} |{{Астанаға 20 жыл медалі}} |{{ҚР Конституциясына 25 жыл}}}}}}

'''Дәния Мәдиқызы Еспаева''' ([[5 наурыз]] [[1961 жыл|1961]], [[Жайсаң (Ақтөбе облысы)|Жайсаң]], [[Мәртөк ауданы]], [[Ақтөбе облысы]]) — [[Қазақстан|қазақстандық]] саясаткер, экономист, 2026 жылдан бастап [[Ақ жол (партия)|«Ақ жол» Демократиялық партиясының]] төрағасы. 2016–2026 жылдары [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаты және 2023–2026 жылдары Мәжіліс төрағасының орынбасары.

== Өмірбаяны ==
1961 жылы 5 наурызда [[Ақтөбе облысы]], [[Мәртөк ауданы]], [[Жайсаң ауылдық округі|Жайсаң ауылдық округінде]] дүниеге келді. [[Кіші жүз|Кіші жүздің]] [[Табын|Табын руының]] [[Жетіру|Жетіру тайпасынан]] шыққан.

=== Білімі ===
1982 жылы [[Банк ісі академиясы|Алматы есеп және несие колледжін]] және 1993 жылы [[Нархоз университеті|Қазақ мемлекеттік басқару академиясын]] “экономист” мамандығы бойынша тәмамдады.

=== Мансабы ===
Еңбек жолын 1982 жылы [[КСРО Мемлекеттік банкі|КСРО Мемлекеттік банкінің]] Ақтөбе облыстық басқармасының несиелеу бөлімінің экономисі қызметінен бастап, бұл қызметте 1986 жылға дейін болды. 1987 жылы аға экономисі болып тағайындалды.

Әрі қарай 1988—1991 жылдары [[Промстройбанк]] облыстық басқармасының ақша айналымы бөлімінің аға экономисі болды.

1992 жылы «Тұран» бірлескен кәсіпорны Ақтөбе филиалының бас есепшісі;

1992—1995 — «Тұран» бірлескен кәсіпорны Ақтөбе филиалы директорының орынбасары;

1995—1997 жылдары [[БТА Банкі|Alem Bank Kazakhstan]] Ақтөбе облыстық департаментінің несиелеу бөлімінің басшысы, бас маманы, басшының орынбасары қызметтерінде болды.

1998—2005 — [[БТА Банкі]] директорының корпоративтік бизнес жөніндегі орынбасары;

2006—2014 — [[БТА Банкі]] Ақтөбе филиалының директоры;

2008—2016 — Ақтөбе облыстық мәслихатының депутаты, отбасы және әйелдер істері жөніндегі комиссияның мүшесі;

2014—2016 — [[Қазкоммерцбанк|Казкоммерцбанк]] Ақтөбе филиалының директоры;

2016 жылы 5 ақпанда [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол демократиялық партиясынан]] [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаты және [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжілістің]] Қаржы және бюджет комитетінің мүшесі атанды.

2021 жылы [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол демократиялық партиясынан]] [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаты және 2022 жылы “Жаңа Қазақстан” депутаттық тобының мүшесі атанып, өкілеттілігі 2023 жылдың 28 наурызына дейін созылды.

2023 жылғы 28 наурызда тағы да [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол демократиялық партиясынан]] [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] депутаты, ал келесі күні [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] [[Қазақстан Парламенті Мәжілісінің төрағалары|төрағасының]] орынбасары атанды.

2026 жылғы 13 маусымда [[Ақ жол (партия)|«Ақ жол» Демократиялық партиясының]] төрағасы болып сайланды.<ref>[https://stan.kz/daniia-espaeva-aq-zol-partiiasynyn-zana-toraiymy-boldy-435782/ Дәния Еспаева "Ақ жол" партиясының жаңа төрайымы болды]</ref>

== Президенттікке үміткерлігі ==
2019 жылы [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаевтың]] отставкасынан кейін [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол демократиялық партиясының]] 6 мүшесі президентікке үміткерлікке үміт білдіретіні жария болды. [[Ақ жол демократиялық партиясы|Партия]] төрағасы [[Азат Тұрлыбекұлы Перуашев|Азат Перуашевтың]] ұсынысымен жасырын сайлау арқылы 6 мүшенің ішінен 1 адам үміткерлікке сайланды, ол — Еспаева болды.

Дауыс беру нәтижесі бойынша [[Ақ жол демократиялық партиясы|партия]] съезіне қатысқан 170 делегат Еспаеваның кандидатурасын қолдаса, 15-і қарсы болып, ақырында 24 сәуірде кандидатурасы ұсынылды.<ref>{{Cite web|url=https://baq.kz/prezidenttikke-mitker-daniya-espaeva-resmi-t-rde-tirkeldi_19720/|title=Президенттікке үміткер Дания Еспаева ресми түрде тіркелді|date=2019-05-04|lang=kk|work=baq.kz|accessdate=2024-02-08}}</ref>

25 сәуірде [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясына]] құжаттарын тапсырды.<ref>{{Cite web|url=https://ult.kz/post/daniya-espaeva-ortalyk-saylau-komissiyasyna-kuzhatyn-tapsyrdy|title=ДАНИЯ ЕСПАЕВА ОРТАЛЫҚ САЙЛАУ КОМИССИЯСЫНА ҚҰЖАТЫН ТАПСЫРДЫ|date=2019-04-25|lang=kk|work=ult.kz|accessdate=2024-02-08}}</ref>

26 сәуірде Еспаева қазақ тілінен міндетті емтиханды сәтті тапсырып<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.kz/amp/20190426/daniia-espaeva-emtihan-9971258.html|title=Кандидат Еспаева қазақ тілінен емтихан тапсырған соң көзіне жас алды|date=2019-04-26|lang=kk|work=sputnik.kz|accessdate=2024-02-08}}</ref>, келесі күні [[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясы]] Еспаеваның кандидатурасы сайлау талаптарына толық сәйкес келетінін хабарлады.<ref>{{Cite web|url=https://www.inform.kz/ru/daniya-espaeva-sootvetstvuet-trebovaniyam-vybornogo-zakonodatel-stva-cik-rk_a3521359|title=Дания Еспаева соответствует требованиям выборного законодательства - ЦИК РК|date=2019-04-27|lang=ru|work=www.inform.kz|accessdate=2024-02-08}}</ref>

[[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы|Орталық сайлау комиссиясының]] 2019 жылғы 10 маусымда жариялаған нәтижесі бойынша Еспаеваға 465 714 адам дауыс беріп, ол 5,05 % жинады.<ref>{{Cite web|url=https://www.election.gov.kz/kaz/news/releases/index.php?ID=5292&v=mobile|title=2019 жылғы 9 маусымда болған Қазақстан Республикасы Президентінің кезектен тыс сайлауының қорытындылары туралы хабар|date=2019-06-09|lang=kk|work=[[Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясы]]|accessdate=2024-02-08}}</ref>

== Қоғамдық көзқарасы ==
Еспаева өз еңбек жолында [[Сексизм|сексизммен]] күресті. Мысалы, 2019 жылғы 24 сәуірде [[Ақ жол демократиялық партиясы|Ақ жол партиясының]] XV съезінде жасырын дауыс беру кезінде өзінің сайлауалды үгітінде кәсіпкер әйелдердің құқықтарын қорғауға және мемлекеттік қызметкерлер арасындағы сыбайлас жемқорлықты жойып, үлкен сыбайлас жемқорлық дауларына ерлердің үнемі араласатынын айтты.{{start citation}} Пленумда кейбір ер-азаматтарымыздың аузынан қазақта әйел озық емес, әйел өз орнын білу керек деген сөз естілді. Бұл маған шынымен де әсер етті. Қазақстан халқының 52 пайызын әйелдер құрайды. Негізгі мәселе неде? Ана мен көп балалы отбасы мәселесі. Ал мен әйел, ана ретінде бұл мәселені жан-жақты түсініп, нақты, дұрыс шешімдер таба аламын деп ойлаймын. {{end citation|қайнары=}}<ref>{{Cite web|url=https://ru.sputnik.kz/20190424/daniya-yespayeva-kandidat-akzhol-9943259.html|title=Женщина-депутат вступила в президентскую гонку от партии "Ак жол"|date=2019-04-24|lang=ru|work=ru.sputnik.kz|accessdate=2024-02-08}}</ref>

== Жеке өмірі ==
Ажырасқан, екі баласы және екі немересі бар.<ref>{{Cite web|url=https://akzhol.kz/kk/executive/espaeva-daniia-madievna|title=«АҚ ЖОЛ» ПАРТИЯСЫНЫҢ ДЕПУТАТЫ|lang=kk|work=[[Ақ жол демократиялық партиясы]]|accessdate=2024-02-08}}</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Саясаттағы Қазақстан әйелдері]]
[[Санат:Қазақстан экономистері]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің IV шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің V шақырылымының депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан Парламенті Мәжiлiсінің VI шақырылымының депутаттары]]

← Ескі түзетулер	19:13, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Дәния Мәдиқызы Еспаева - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

19:17, 2026 ж. маусымның 30 кезіндегі Casserium деген