https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B0%D1%81 2026-09-06T04:17:03Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B0%D1%81&diff=127045&oldid=prev 2026-07-12T14:47:40Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">14:47, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D1%96%D0%BA%D1%96%D0%BB%D1%82%D0%B0%D1%81&diff=127044&oldid=prev 2024-11-20T09:14:12Z

<p></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Дікілтас''' – [[Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі|Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері тізімі]]не енген ескерткіш, [[Сарматтар|сармат тайпалары]] дәуірінен сақталған көне қорым. <br /> <br /> == Орналасқан жері ==<br /> [[Түпқараған ауданы]], [[Форт-Шевченко]] қаласынан шығысқа қарай 30 км жерде орналасқан. <br /> <br /> == Сипаты, деректер ==<br /> [[1992 жыл|1992]]-[[1993 жыл|93]] жылдары Батыс Қазақстан археологиялық экспедициясы (жетекшісі З. Самашев) төрт ескерткішті қазды&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;<br /> Ең көрнекті бірінші оба – күрделі архитетуралық-планиграфиялық кешен, ол жерлеу және ғұрыптық рәсімдерді өткізетін орын мақсатында біздің заманымыздан бұрын 5 – 3 ғасырларда салынған.&lt;ref&gt; «Қазақ Совет энциклопедиясы» (12 томдық), Алматы, 1972 – 1978;&lt;/ref&gt; Орталық құрылыстан оңтүстікке бағытталған екі тас тізбектен (ұзындығы 30 м) және олардан оңтүстікке қарай тігінен орнатылған, үстіңгі шетінде дөңгелек таңба қашалған қойтастан тұрады (ұзындығы 2,1 м). Диаметрі 11 м дөңгелек орталық құрылыстың едені тақтатастармен жабылып, шеттері ірі тастармен жиектелген. Тік тақтатастардан көтерілген трапеция пішіндес қоршаудан (аумағы 7,45х5,05 м) 3 жерлеу, 4 кішірек ғибадаттық камералар, ғұрыптық мақсаттағы тас бағана, шағын дәліз аршылды. Жерленген мүрде саны 30-ға жуық, көптеген қару-жарақ, әшекей, шаруашылық бұйымдары табылды&lt;ref&gt;«Маңғыстау»энциклопедиясы, Алматы, 1997; &lt;/ref&gt;.&lt;br&gt;<br /> Дікілтас обасында бірнеше мәдени белгілер тоғысады. Жерлеу ғұрпы мен заттай деректер жергілікті мәдениеттерден хабар береді, яғни Оңтүстік Орал, [[Батыс Қазақстан|Батыс Қазақстаннан]] [[Арал|Аралдың]] оңтүстігіне дейін тараған тайпалар дәстүріне жатады. Құрылымдық ерекшеліктері [[Орталық Қазақстан]] мәдениеттеріне біршама жақын. Мұндағы орталық құрылыстың кейбір белгілері мен үлкен тақтатастар Арқаның [[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]не, ал тас тізбектері [[Тасмола мәдениеті|Тасмола]] мәдениетіне ұқсайды.&lt;ref&gt; «Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.&lt;/ref&gt; Ғалымдардың пікірінше, Дікілтас – құрамына Арқа өңірінен қандай да бір этникалық топтар келіп қосылған көне [[Каспий|Каспий бойының]] жергілікті тайпаларының ескерткіштеріне жатады. Ежелгі жазба деректер бойынша, осы өңірді дай (дах), [[Массагеттер|массагет тайпалары]] мекендеген.&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> {{дереккөздер}}<br /> <br /> [[Санат:Қазақстан археологиялық ескерткіштері]]<br /> [[Санат:Маңғыстау облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштері]]</div>

Салиха