Достан Тәңірбергенұлы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:10:07Z

1 түзету

15:45, 2026 ж. қаңтардың 13 кезіндегі 1nter pares деген

2026-01-13T15:45:24Z

Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:59:05Z

1 түзету

ArystanbekBot: clean up, replaced: Пайдаланған әдебиеттер → Дереккөздер using AWB

2014-04-18T09:59:50Z

clean up, replaced: Пайдаланған әдебиеттер → Дереккөздер using AWB

Жаңа бет

'''Достан Тәңірбергенұлы''' (шамамен 1757, [[Ақтөбе облысы]] [[Шалқар ауданы]]нда — 19 ғасырдың 30-жылдары) — [[би]]. [[Кіші жүз]] құрамындағы әлім тайпасының шекті руынан шыққан. Достан дәулетті, бай адам болған. [[И.Ф. Бларамберг]]тің 1852 жылы [[Санкт-Петербург]]те шыққан “[[Кіші жүз қырғыздарының жері]]” деген еңбегінде: “Қырғыз-қайсақтардың байлығының ең басты бұлағы [[мал шаруашылығы]]нда ...Шектінің Тілеуінен шыққан Достан биде 7000 жылқы, 2500 түйе, 4000 сиыр, 40 000 қой бар. Достан қырғыз-қайсақ даласындағы ең бай адам әрі мырза. Оның әулеті сол байлығы арқылы ерекше орынға ие болған. Достанның 32 ұлы, 11 әйелі бар. Әр әйелі бір-бір ауыл. Әр ауылда 20 — 25 шаңырақ бар. Олар 1000 — 1100 жанды топтастырады. Достанның көзінің тірісінде оның ауылдары, балалары мен шөберелерінен тұратын сақадай сай қаруланған 100 атты жасақ шығаратын болған. Олардың бәрі дәулетті...” деп жазған. Халық оны “отыз ұлды Достан” деп атаған. Достан [[Сырым Датұлы]] бастаған ұлт-азаттық қозғалысқа қатысқан. Ол 1786 жылы [[Сырым|Сырым батыр]] шекті еліне келгенде көтерілісшілердің қажетіне 400 сәйгүлік берген. 1787 жылы старшиналыққа ұсынылады. Сол жылдың қарашасында [[Орынбор генерал-губернаторы]] [[О.А. Игельстром]] [[Екатерина ІІ|Екатерина ІІ-ге]] жазған хатында: “Кіші жүздегі үш Орданың әрбірінен бір-бір аса беделді қырғыз-қайсақтарды старшиналыққа ұсынамын. Атап айтқанда, [[Әлімұлы]] ордасынан 3 аға старшина: төртқарадан — [[Қаракөбек би]], шөмекейден — [[Сарымалай би]], шектіден [[Достан би]]...” деп көрсетілген. 1797 жылы Достан, [[Көтібар]] бастаған шекті руының 100 адамы [[Ресей]]дің отарлық саясатын жүргізуші [[Есім]]ді өлтіріп, ордасын талқандаған. Достан — [[Арынғазы сұлтан]]ды қолдап, оны айдаудан босату туралы және [[Кіші жүз]] ханы ретінде мойындау жөнінде [[Ресей]] патшасы [[Александр І|Александр І-ге]] жолдаған хатқа 389 ел азаматтарының қатарында қол қойғандардың бірі.
==Дереккөздер==
Қазақ энцклопедиясы

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]

{{stub}}

← Ескі түзетулер	19:10, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

@@ Жол нөмірі 1: / Жол нөмірі 1: @@
-'''Достан Тәңірбергенұлы''' (шамамен 1757, [[Ақтөбе облысы]] [[Шалқар ауданы]]нда — 19 ғасырдың 30-жылдары) — [[би]]. [[Кіші жүз]] құрамындағы әлім тайпасының шекті руынан шыққан. Достан дәулетті, бай адам болған. [[И.Ф. Бларамберг]]тің 1852 жылы [[Санкт-Петербург]]те шыққан “[[Кіші жүз қырғыздарының жері]]” деген еңбегінде: “Қырғыз-қайсақтардың байлығының ең басты бұлағы [[мал шаруашылығы]]нда ...Шектінің Тілеуінен шыққан Достан биде 7000 жылқы, 2500 түйе, 4000 сиыр, 40 000 қой бар. Достан қырғыз-қайсақ даласындағы ең бай адам әрі мырза. Оның әулеті сол байлығы арқылы ерекше орынға ие болған. Достанның 32 ұлы, 11 әйелі бар. Әр әйелі бір-бір ауыл. Әр ауылда 20 — 25 шаңырақ бар. Олар 1000 — 1100 жанды топтастырады. Достанның көзінің тірісінде оның ауылдары, балалары мен шөберелерінен тұратын сақадай сай қаруланған 100 атты жасақ шығаратын болған. Олардың бәрі дәулетті...” деп жазған. Халық оны “отыз ұлды Достан” деп атаған. Достан [[Сырым Датұлы]] бастаған ұлт-азаттық қозғалысқа қатысқан. Ол 1786 жылы [[Сырым|Сырым батыр]] шекті еліне келгенде көтерілісшілердің қажетіне 400 сәйгүлік берген. 1787 жылы старшиналыққа ұсынылады. Сол жылдың қарашасында [[Орынбор генерал-губернаторы]] [[О.А. Игельстром]] [[Екатерина ІІ|Екатерина ІІ-ге]] жазған хатында: “Кіші жүздегі үш Орданың әрбірінен бір-бір аса беделді қырғыз-қайсақтарды старшиналыққа ұсынамын. Атап айтқанда, [[Әлімұлы]] ордасынан 3 аға старшина: төртқарадан — [[Қаракөбек би]], шөмекейден — [[Сарымалай би]], шектіден [[Достан би]]...” деп көрсетілген. 1797 жылы Достан, [[Көтібар]] бастаған шекті руының 100 адамы [[Ресей]]дің отарлық саясатын жүргізуші [[Есім]]ді өлтіріп, ордасын талқандаған. Достан — [[Арынғазы сұлтан]]ды қолдап, оны айдаудан босату туралы және [[Кіші жүз]] ханы ретінде мойындау жөнінде [[Ресей]] патшасы [[Александр І|Александр І-ге]] жолдаған хатқа 389 ел азаматтарының қатарында қол қойғандардың бірі.
+'''Достан Тәңірбергенұлы''' (шамамен [[1757]], [[Ақтөбе облысы]] [[Шалқар ауданы]]— 19 ғасырдың 30-жылдары) — [[би]]. [[Кіші жүз]]ді құрайтын [[Алшын]] тайпасынан тараған [[Шекті]] руынан шыққан. Ноғайлының атақты әмірі Тілеу Айтұлының ұрпағы.
-==Дереккөздер==
-Қазақ энцклопедиясы
-{{wikify}}
+Достан дәулетті, бай адам болған. И.Ф. Бларамбергтің 1852 жылы [[Санкт-Петербург]]те шыққан “[[Кіші жүздің жері]]” деген еңбегінде: {{Дәйексөз|“Қырғыз-қайсақтардың байлығының ең басты бұлағы [[мал шаруашылығы]]нда ...Шектінің Тілеуінен шыққан Достан биде 7000 жылқы, 2500 түйе, 4000 сиыр, 40 000 қой бар. Достан қырғыз-қайсақ даласындағы ең бай адам әрі мырза. Оның әулеті сол байлығы арқылы ерекше орынға ие болған. Достанның 32 ұлы, 11 әйелі бар. Әр әйелі бір-бір ауыл. Әр ауылда 20 — 25 шаңырақ бар. Олар 1000 — 1100 жанды топтастырады. Достанның көзінің тірісінде оның ауылдары, балалары мен шөберелерінен тұратын сақадай сай қаруланған 100 атты жасақ шығаратын болған. Олардың бәрі дәулетті...”}} деп жазған.
-{{Суретсіз мақала}}
+жылы Достан, [[Көтібар Бәсенұлы|Көтібар]] бастаған [[шекті]] руының 100 адамы [[Ресей]]дің отарлық саясатын жүргізуші Есімді өлтіріп, ордасын талқандаған. Достан — [[Арынғазы сұлтан]]ды қолдап, оны айдаудан босату туралы және [[Кіші жүз]] ханы ретінде мойындау жөнінде [[Ресей]] патшасы [[Александр І]]-ге жолдаған хатқа 389 ел азаматтарының қатарында қол қойғандардың бірі.<ref>Қазақ энцклопедиясы</ref>
-[[Санат:Тұлғалар]]
+== Дереккөздер ==
-{{stub}}
+[[Санат:1757 жылы туғандар]]

← Ескі түзетулер	18:59, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)