Moderator: 1 түзету

2025-04-25T19:24:28Z

1 түзету

Kasymbot: /* «Доллар» атауымен валюталар */clean up, replaced: Австралия Одағы → Аустралия using AWB

2017-02-18T13:06:36Z

‎«Доллар» атауымен валюталар: clean up, replaced: Австралия Одағы → Аустралия using AWB

Жаңа бет

'''Доллар''' ({{lang-en|dollar}}) — [[Америка Құрама Штаттары]]ның, [[Канада]]ның ([[Канада доллары]]), [[Аустралия]]ның ([[Аустралия доллары]]) мемлекеттік қазыналық билеті. Басқа елдерде де ([[Жаңа Зеландия]], [[Либерия]], [[Эфиопия]], [[Малайзия]], [[Сингапур]], [[Гайана]], [[Ямайка]], [[Тобаго]] және [[Гондурас]], [[Гонконг]]) қолданылады. 1 доллар 100 [[цент]]тен тұрады. Ең алғашқы доллар АҚШ-та [[1786]] ж. [[күміс]] (24,34) доллар ретінде енгізілген. [[1900]] жылдан бастап долларға таза [[алтын]]ның 1.50463 грамы теңестірілген. [[1934]] ж. доллар [[девальвация]]ға ұшырап, 40,94%-ке құнсызданды. Оның алғашқы алтындық баламы 1,6 г болса, 1900 ж. 1,5 г төмендеп, 1934 ж. таза алтынның 0,888 гр-ы болып белгіленді. Кейінірек долларлық шақалар айналыстан шығарылып, банкноттық ақша белгілерімен ауыстырылды. [[1954]] жылдан бастап АҚШ-тың төлем балансының үздіксіз тапшылығына, алтын қорының азаюына және құнсызданудың үздіксіз көтерілуіне байланысты доллардың сатып алу қабілеті төмендеді. 1993 ж. 1 доллар 0.1039 грамм алтын шамасында болды. Бүгінде айналыста 100, 50, 10, 5, 1 долларлық федералды резервтік билеттер және 10, 5, 2, 1 долларлық күміс сертификаттар, 10, 5, 2, 1 мыс-мырыш центтері пайдаланылады.

Қазіргі заманғы теорияларда және өзгертілген жазуда «US» нұсқасын қарастырады.

== «Доллар» атауымен валюталар ==

{| class="wikitable sortable"
|-
! Суреті
! [[ISO 4217|Валюта коды]]
! Атауы
! Айналыстағы пайдалану мерзімі
! Ел
! Айналыстағы номиналы
|-
| [[Сурет:Australian_100note_front.jpg|100px]]
| AUD
| [[Австралия доллары]]
| 1966
| [[Аустралия]]
| банкноттар: 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 5, 10, 20, 50 цент, 1, 2 доллара
|-
|[[Сурет:Bahamas_25_cents-2.JPG|100px]]
| BSD
| [[Багам доллары]]
| 1966
| [[Багамдар]]
| банкноттар: 1, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 5, 10, 15, 25 цент
|-
|[[Сурет:Barbados_1_dollar-2.JPG|100x100px]]
| BBD
| [[Барбадос доллары]]
| 1973
| [[Барбадос]]
| банкноттар: 2, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 5, 10, 25 цент, 1 доллар
|-
|
| BZD
| [[Белиз доллары]]
| 1973 (Британдық Гондурастың доллары ретінде 1885—1973 жылдары)
| [[Белиз]]
| банкноттар: 2, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 5, 10, 25, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| BMD
| [[Бермуд доллары]]
| 1970
| [[Бермуд аралдары]]
| банкноттар: 2, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 5, 10, 25, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| BND
| [[Бруней доллары]]
| 1967
| [[Бруней]]
| банкноттар: 1, 5, 10, 50, 100 монеталары: 1, 5, 10, 20 және 50 цент
|-
|
| ''жоқ''
| [[Вест-индия доллары]]
| 1935—1964
| [[Барбадос]], [[Британдық Гвиана]], [[Тринидад және Тобаго]], [[Британдық Желдіңөті аралдары]], [[Британдық Желдіңасты аралдары]], [[Вест-Индия Федерациясы]], [[Ямайка]]
|
|-
|[[Сурет:East_carribean_dollar_rev.jpg|100px]]
| XCD
| [[Шығыс-кариб доллары]]
| 1965
| [[Антигуа және Барбуда]], [[Доминика]], [[Гренада]], [[Монтсеррат]], [[Сент-Китс және Невис]], [[Сент-Люсия]], [[Сент-Винсент және Гренадины]], [[Ангилья]]
| банкноттар: 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 2, 5, 10, 25 цент, 1 доллар
|-
| [[Сурет:KINGDOM OF HAWAII, KALAKAUA I, 1883 -DIME b - Flickr - woody1778a.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Гавай доллары]]
| 1847—1903
| [[Гавайи]]
|
|-
|
| GYD
| [[Гайана доллары]]
| 1965 ж.
| [[Гайана]]
| банкноттар: 20, 100, 500, 1000, 5000 монеталары: 1, 5, 10 доллар
|-
|
| HKD
| [[Гонконг доллары]]
| 1845 ж.
| [[Гонконг]]
| банкноттар: 10, 20, 50, 100, 500 және 1000 монеталары: 10, 20, 50 цент, 1, 2, 5, 10 доллар
|-
| [[Сурет:Zimbabwe $1 2009 Obverse.jpg|100px]]
| ZWC
| [[Зимбабве доллары]]
| 1981—2009
| [[Зимбабве]]
| Аса жоғары инфляцияға байланысты 2009 жылы 30 маусымда зимбабве доллары Зимбабве Резервтік Банкының шешімімен өзінің өмір сүруін тоқтатты.
|-
|
| KYD
| [[Кайман аралдарының Доллары]]
| 1972
| [[Кайман аралдары]]
| банкноттар: 1, 5, 10, 25, 50, 100 монеталары: 1, 5, 10, 25 цент
|-
|[[Сурет:Loonie_reverse_view.png|100x100px]]
| CAD
| [[Канада доллары]]
| 1858
| [[Канада]]
| банкноттар: 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 5, 5, 10, 20, 50 цент, 1, 2, 5 доллар
|-
|
| ''жоқ''
| [[Кирибати доллары]]
| 1979
| [[Кирибати]]
| банкноттар: жоқ монеталары: 1, 5, 10, 25 цент, 1, 2 доллара
|-
| [[Сурет:Lib5$.png|100px]]
| LRD
| [[Либерия доллары]]
| 1944
| [[Либерия]]
| банкноттар: 1, 5, 10, 20, 50 және 100 монеталары: 5, 10, 25, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| ''жоқ''
| [[Малай және Британдық Борнео доллары]]
| 1953—1969
| [[Малай Федерациясы]], [[Сингапур]], [[Саравак]], [[Солтүстік Борнео]], [[Бруней]]
|
|-
|
| ''жоқ''
| [[Малай доллары]]
| 1939—1953
| [[Бруней]], [[Джохор]], [[Кедах]], [[Келантан]], [[Перлис (штат)|Перлис]], [[Сингапур]], [[Стрейтс Сетлментс]], [[Тренгану]], [[Федеративтік малай мемлекеттері]], [[Малай Одағы]], [[Малай Федерациясы]]
|
|-
|
|
| [[Халықаралық доллар]]
|
|
|
|-
|<nowiki />[[Сурет:Mongolian_Dollar_10.png|link=|125x125px]]
| ''жоқ''
| [[Монғол доллары]]
| 1921—1925
| [[Богдо-ханның билігі кезіндегі Моңғолия (1911—1924)|Богдо-хан Моңғолиясы]]
| банкноттар: 10, 25, 50, 100
|-
|
| NAD
| [[Намибия доллары]]
| 1993
| [[Намибия]]
| банкноттар: 10, 20, 50, 100 және 200 монеталары: 1, 2, 5, 10, 20 және 50 цент, 1, 2 және 5 доллар.
|-
|
| ''жоқ''
| [[Ниуэ доллары]]
| 2009
| [[Ниуэ]]
| банкноттар: ''жоқ'' монеталары: 5, 10, 20, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| NZD
| [[Жаңа Зеландия доллары]]
| 1967
| [[Жаңа Зеландия]], [[Ниуэ]], [[Кука аралдары]], [[Токелау]], [[Питкэрн]].
| банкноттар: 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 10, 20, 50 цент, 1, 2 доллар
|-
| [[Сурет:NFLD dollar bill.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Ньюфаундленд доллары]]
| 1858—1949
| [[Ньюфаундленд (доминион)|Ньюфаундленд]].
|
|-
|[[Сурет:50_долларов_Островов_Кука_аверс.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Кука аралдары доллары]]
| 1972
| [[Кука аралдары]]
| банкноттар: 3, 10, 20, 50 монеталары: 10, 20, 50 цент, 1, 2, 5 доллар
|-
|
| ''жоқ''
| [[Питкэрн аралдары доллары]]
| 1988
| [[Питкэрн аралдары]]
| банкноттар: жоқ монеталары: 5, 10, 20, 50 цент, 1, 2, 5, 10, 25, 50, 250 доллар
|-
| [[Сурет:Straits Settlements - 1935 - $1 banknote (obverse).jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Бұғаздар доллары]]
| 1904—1939
| Колония [[Стрейтс-Сетлментс]], [[Федеративті малай мемлекеттері|Біріккен Малай Султанаттары]], [[Федеративті емес малай мемлекеттері|Бірікпеген Малай Султанаттары]], [[Саравак]], [[Бруней]] және [[Британдық Солтүстік Борнео|Солтүстік Борнео]].
|
|-
|
| ''жоқ''
| [[Родезия доллары]]
| 1970—1981
| [[Зимбабве]]
|
|-
| [[Сурет:Sarawak 24.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Саравака доллары]]
| 1858—1953
| [[Саравак (корольдік)|Саравак]]
|
|-
| [[Сурет:BritishNorthBorneoP29-1Dollar-1940-donatedTW f.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Солтүстік Борнео доллары]]
| 1882—1953
| [[Солтүстік Борнео]]
|
|-
|
| SGD
| [[Сингапур доллары]]
| C 1967
| [[Сингапур]]
| банкноттар: 2, 5, 10, 50, 100, 1000 монеталары: 1, 5, 10, 20, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| SBD
| [[Соломон аралдарының доллары]]
| 1977
| [[Соломон аралдары]]
| банкноттар: 2, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 2, 5, 10, 20, 50 цент, 1 доллар
|-
| [[Сурет:United States one dollar bill, obverse.jpg|100px]]
| USD
| [[АҚШ доллары]]
| 1792
| [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Бермуды]], [[Бонайре]], [[Британдық Виргин аралдары]], [[Шығыс Тимор]], [[Зимбабве]], [[Маршалл аралдары]], [[Палау]], [[Панама]], [[Пуэрто-Рико]], [[Саба (арал)|Саба]], [[Сальвадор]], [[Синт-Эстатиус]], [[Тёркс және Кайкос]], [[Микронезия Федеративті Штаттары]], [[Эквадор]]
| банкноттар: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 (ограничено 500, 1000, 5000, 10 000, 100 000) монеталары: 1, 5, 10, 25, 50 цент, 1 доллар
|-
| [[Сурет:Confederate 5 and 100 Dollars.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[АКШ доллары]]
| 1861—1861
| [[Америка Конфедеративті Штатттары|АКШ]]
| банкноттар: 5, 10, 50 цент, 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1000 доллар 4 сынамды 50 цент номиналымен монеталары; 12 сынамды монеталардың номиналымен 1 цент
|-
|
| SRD
| [[Суринам доллары]]
| 2004
| [[Суринам]]
| банкноттар: 1, 2{{Дробь|1|2}}, 5, 10, 20, 50, 100 доллар монеталары: 1, 5, 10, 25, 100, 250 цент
|-
| [[Сурет:Taiwan (Republic of China) 1946 bank note - 1 old Taiwan dollar (front).jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Тайвань доллары]]
| 1946—1949
| [[Тайвань]]
|
|-
|
| TWD
| [[Жаңа тайвань доллары]]
| 1949
| [[Тайвань]]
| банкноттар: 100, 200, 500, 1000, 2000 монеталары: ½, 1, 5, 10, 50
|-
|[[Сурет:Tt_dollar.gif|100x100px]]
| TTD
| [[Тринидада және Тобаго доллары]]
| 1964
| [[Тринидад және Тобаго]]
| банкноттар: 1, 5, 10, 20, 100 монеталары: 1, 5, 10, 25 және 50 цент
|-
|[[Сурет:Доллар_Тувалу.jpg|100x100px]]
| TVD
| [[Тувалу доллары]]
| 1976
| [[Тувалу]]
| банкноттар: ''жоқ'' монеталары: 5, 10, 20, 50 цент, 1 доллар
|-
|
| FJD
| [[Фиджи доллары]]
| 1969
| [[Фиджи]]
| банкноттар: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100 монеталары: 1, 2, 5, 10, 20, 50 цент, 1 доллар
|-
| [[Сурет:5Cents1909KiauChau.PNG|100px]]
| ''жоқ''
| [[Цзяо-Чжоу доллары]]
| 1907—1914
| [[Цзяо-Чжоу]]
|
|-
| [[Сурет:Haile Selassie over massawa.jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Эфиопия доллары]]
| 1945—1976
| [[Эфиопия]]
|
|-
| [[Сурет:Jamaican Dollar.jpg|100px]]
| JMD
| [[Ямайка доллары]]
| 1969
| [[Ямайка]]
| банкноттар: 1, 2, 5, 10, 20, 50, 100, 500, 1000 монеталары: 1, 5, 10, 20
|-
| [[Сурет:One thousand dollar note issued by the Japanese Government during the occupation of Malaya, North Borneo, Sarawak and Brunei (1944).jpg|100px]]
| ''жоқ''
| [[Жапон оккупациялық доллары]]
| 1942—1945
| [[Сингапур]], [[Британдық Малайя]], [[Солтүстік Борнео]], [[Саравак (корольдік)|Саравак]], [[Бруней]], [[Государство Бирма|Бирма]]
|
|}

== Галереясы ==
<center>
{| class="wikitable" align=center valign=top cellspacing=2
|- bgcolor=#FFFFFF align=center valign=top
||[[Сурет:United States one dollar bill, obverse.jpg|118px|center]] АҚШ
||[[Сурет:Confederate 5 and 100 Dollars.jpg|118px|center]]
||[[Сурет:Zimbabwe $1 2009 Obverse.jpg|118px|center]] [[Зимбабве (жаңа)|Зимбабве]]
|}
</center>
== Тағы қаараңыз ==

[[Санат:Доллар]]
[[Санат:Азия валюталары]]
[[Санат:Африка валюталары]]
[[Санат:Океания валюталары]]
[[Санат:Солтүстік Америка валюталары]]
[[Санат:Оңтүстік Америка валюталары]]
[[Санат:Ақша]]

← Ескі түзетулер	19:24, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Доллар - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Kasymbot: /* «Доллар» атауымен валюталар */clean up, replaced: Австралия Одағы → Аустралия using AWB