https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2026-09-08T15:56:42Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5_(%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C)&diff=118374&oldid=prev 2026-06-26T06:35:36Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">06:35, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B5_(%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C)&diff=118373&oldid=prev 2026-04-29T04:30:06Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82:%D0%90%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Санат:Ақпарат (мұндай бет жоқ)">Ақпарат»</a> деген санатты аластады (<a href="/index.php?title=%D0%A3%D0%9F:HOTCAT&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="УП:HOTCAT (мұндай бет жоқ)">HotCat</a> құралының көмегімен)</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Тексерілмеген мақала|date=қаңтар 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ! --&gt;<br /> <br /> '''«Дермене» [[Хикаят|повесі]]''' – қазақ [[проза|прозасындағы]] әлеуметтік-психологиялық бағытта жазылған маңызды шығармалардың бірі. Повес авторы [[Дулат Исабеков]] – қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, жазушы-[[Драматургия|драматург]], қоғамдағы адам тағдыры мен рухани мәселелерді терең қозғауымен танылған қаламгер. Жазушының шығармалары адам жанының қақтығысын, қоғам мен жеке тұлға арасындағы қайшылықтарды шынайы әрі өткір суреттеуімен ерекшеленеді. [[Хикаят|Повесте]] ауыл өмірі, қарапайым адамдардың тағдыры, әлеуметтік теңсіздік пен рухани жүдеулік мәселелері кеңінен қамтылады. Шығармада қоғамда әлсіз саналатын жандардың көрген қорлығы, адам бойындағы қатігездік пен немқұрайлылық айқын көрсетіледі. Автор кейіпкерлердің ішкі жан дүниесіне терең үңіле отырып, олардың психологиялық күйзелісін, тағдыр алдындағы дәрменсіздігін нанымды бейнелейді. Повестегі оқиғалар арқылы адамдық қасиеттің жоғалуы, мейірімнің азаюы үлкен трагедия ретінде көрініс тауып, бейнеленген.<br /> <br /> == Негізгі идеясы ==<br /> <br /> '''«Дермене» [[Хикаят|повесінің]]''' негізгі идеясы – қоғамдағы әділетсіздік пен қатігездікке қарсы тұратын ең басты күш адамгершілік пен мейірім екенін көрсету. [[Дулат Исабеков]] бұл шығарма арқылы әлеуметтік ортада қорғансыз қалған, әлсіз адамдардың тағдырына немқұрайлы қараудың адамды рухани аздыратынын терең ашады. Қоғамда билік, күш немесе өз мүддесін ғана ойлау алдыңғы орынға шыққанда, адамдық қасиет екінші қатарға ысырылып, соның салдарынан адам тағдыры аяққа тапталатынын көрсетеді. Повестің идеялық өзегінде адам мен қоғам арасындағы қайшылық жатыр. Жазушы кейіпкерлер тағдыры арқылы қатал орта адамның жан дүниесін қалай жаралайтынын, ал мейірім мен жанашырлықтың жетіспеуі адамды «дерменесіз», яғни дәрменсіз күйге түсіретінін бейнелейді. Бұл жерде «дермене» ұғымы тек атау емес, рухани күйзелістің, үміттің сөнуінің символы ретінде қолданылады.&lt;ref&gt;https://bilimger.kz/184848/&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Кейіпкерлері ==<br /> <br /> '''Тоқсанбай''' — өмірден көп тауқымет көрген, қартайған шағында бар жұбанышы болып отырған кішкентай немересі Ергешбайды жетектеп, күнкөріс үшін дермене шабуға мәжбүр болған ата. Ол – тағдыр тәлкегіне мойымағанымен, мейірімі мол, немересінің амандығын бәрінен жоғары қоятын сабырлы, кешірімді жан.&lt;ref&gt;https://egemen.kz/article/325530-dermene-qusa-qam-qus-balasy&lt;/ref&gt;<br /> <br /> '''Ергешбай''' — атасына еріп, еңбекке ерте араласқан, жаны таза, аңғал да қорғансыз кішкентай бала, оның бар арманы – атасын қуантып, адал еңбекпен өмір сүру.<br /> <br /> '''Омаш''' — осы екі бейкүнә жанды адал еңбектен тайдырып, оңай олжаға жету үшін ұрлыққа итермелеген, өз пайдасы үшін өзгелердің тағдырын ойыншық еткен қатыгез де арсыз кейіпкер. Ол Тоқсанбай мен Ергешбайдың әлсіздігін пайдаланып, ақыр соңында олардың өмірін одан сайын ауырлатып, трагедияға себепші болады.<br /> <br /> == Дереккөздер ==<br /> <br /> &lt;ref&gt;https://isabekov.com/?p=530&amp;page=7&lt;/ref&gt;<br /> &lt;ref&gt;https://adebiportal.kz/kz/authors/view/808&lt;/ref&gt;<br /> <br /> [[Санат:Қазақ әдебиеті]]<br /> &lt;references /&gt;<br /> [[Санат:Дермене]]<br /> [[Санат:Повесттер]]<br /> [[Санат:Дулат Исабеков]]</div>

Нурулла Жанар