https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96Деректер басқару тілі - Түзету тарихы2026-04-19T02:40:18ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96&diff=86465&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T19:21:23Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">19:21, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96&diff=86464&oldid=prev07:11, 2016 ж. мамырдың 22 кезіндегі Nurkhan деген2016-05-22T07:11:56Z<p></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Деректер басқару тілі''' ({{lang-en|data manipulation language}}, '''DML''')<br />
<br />
'''Data Manipulation Language''' ('''DML''') (деректерді басқару (манипуляциялау) тілі) — [[Дерекқор|дерекқордағы]] деректерді, кірістіру, жою немесе өзгертуге арналған [[дерекқорға|дерекқорлардағы]] компьютерлік бағдарламалар немесе пайдаланушылар пайдаланылатын компьютерлік тілдер отбасы.<br />
<br />
Бүгінгі күні, [[Реляциялық деректер қорларын басқару жүйесі|РДҚБЖ]] деректерін алуға және басқару үшін пайдаланылатын, ең танымал болып табылатын DML тілі [[SQL]]. DML өзге де нысандары IMS/DL1, [[CODASYL]] дерекқорларында ([[IDMS]] сияқты), және басқаларда пайдаланылады.<br />
<br />
DML тілдері бастапқыда компьютерлік бағдарламаларда ғана пайдаланылды, бірақ SQL келуімен сондай-ақ адамдар пайдалана бастады.<br />
<br />
DML тілінің функциялары сөйлемдегі бірінші сөзбен анықталады (жиі '''сұрау''' деп аталады), олар әрқашан дерлік етістік болып табылады. SQL жағдайында, бұл етістіктер — «[[select (SQL)|select]]» («таңдау»), «[[insert (SQL)|insert]]» («кірістіру»), «[[update (SQL)|update]]» («жаңарту»), и «[[delete (SQL)|delete]]» («өшіру»). Бұл деректер базасына тіл сипатын міндетті бірқатар есептілігін (команда) айналдырады.<br />
<br />
DML тілдері түрлі дерекқор жабдықтаушылар арасында айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін. [[ANSI]] құрған SQL стандарттары бар, бірақ ДҚБЖ өндірушілері көбінесе тілдің өз «кеңейтімдерін» ұсынады.<br />
<br />
DML тілдері, негізінен, екі түрге бөлінеді:<br />
* Procedural DMLs — деректері бойынша әрекетті сипаттайды.<br />
* Declarative DMLs — деректердің өзін сипаттайды.<br />
<br />
<!-- is a family of syntax elements similar to a computer [[programming language]] used for inserting, deleting and updating data in a [[database]]. Performing read-only queries of data is sometimes also considered a component of DML.<br />
<br />
A popular data manipulation language is that of [[Structured Query Language]] (SQL), which is used to retrieve and manipulate [[data]] in a [[relational database]].<ref name="SQL92" >[[#SQL92|SQL92]]</ref> Other forms of DML are those used by [[Information Management System|IMS]]/DLI, [[CODASYL]] databases, such as [[IDMS]] and others.<br />
<br />
Data manipulation language comprises the SQL data change statements,<ref name="SQL92, statements by function" /> which modify stored data but not the schema or database objects. Manipulation of persistent database objects, e.g., tables or stored procedures, via the SQL schema statements,<ref name="SQL92, statements by function" >[[#SQL92|SQL92]] 4.22.2, SQL statements classified by function</ref> rather than the data stored within them, is considered to be part of a separate [[data definition language]]. In SQL these two categories are similar in their detailed syntax, data types, expressions etc., but distinct in their overall function.<ref name="SQL92, statements by function" /> <br />
<br />
Data manipulation languages have their functional capability organized by the initial word in a statement, which is almost always a [[verb]]. In the case of SQL, these verbs are:<br />
* <code lang="sql" >[[Select (SQL)|SELECT ... FROM ... WHERE ...]]</code><br />
* <code lang="sql" >[[Insert (SQL)|INSERT INTO ... VALUES ...]]</code><br />
* <code lang="sql" >[[Update (SQL)|UPDATE ... SET ... WHERE ...]]</code><br />
* <code lang="sql" >[[Delete (SQL)|DELETE FROM ... WHERE ...]]</code><br />
<br />
The purely read-only <code lang="sql" >[[Select (SQL)|SELECT]]</code> query statement is classed with the 'SQL-data' statements<ref name="SQL92, statements by function" /> and so is considered by the standard to be outside of DML. The <code lang="sql" >[[Select (SQL)|SELECT ... INTO]]</code> form is considered to be DML because it manipulates (i.e. modifies) data. In common practice though, this distinction is not made and <code lang="sql" >[[Select (SQL)|SELECT]]</code> is widely considered to be part of DML.<ref name="Oracle, DML">{{cite web<br />
|title=Data Manipulation Language Statements<br />
|url=http://download.oracle.com/docs/cd/B19306_01/server.102/b14220/sqlplsql.htm#i18503<br />
|publisher=[[Oracle Database|Oracle]]<br />
|quote=Data manipulation language (DML) statements ''query or manipulate'' data in existing schema objects.<br />
}}</ref><br />
<br />
Most SQL database implementations extend their SQL capabilities by providing [[Imperative programming|imperative]], i.e., procedural, languages. Examples of these are [[Oracle Database|Oracle]]'s [[PL/SQL]] and [[IBM DB2|DB2]]'s SQL PL. <br />
<br />
Data manipulation languages tend to have many different flavors and capabilities between database vendors. There have been a number of standards established for SQL by [[ANSI]],<ref name="SQL92" /> but vendors still provide their own extensions to the standard while not implementing the entire standard.<br />
<br />
Data manipulation languages are divided into two types, [[procedural programming]] and [[declarative programming]].<br />
<br />
Each SQL DML statement is a declarative command. The individual SQL statements are declarative, as opposed to [[Imperative programming|imperative]], in that they describe the program's purpose, rather than describing the procedure for accomplishing it.<br />
<br />
Data manipulation languages were initially only used within [[computer program]]s, but with the advent of SQL have come to be used interactively by database administrators.<br />
--><br />
==Тағы қараңыз==<br />
* [[Create, read, update and delete|CRUD]]<br />
* [[Data definition language]]<br />
* [[Data control language]]<br />
* [[Query language]]<br />
* [[Select (SQL)]]<br />
* [[Insert (SQL)]]<br />
* [[Update (SQL)]]<br />
* [[Delete (SQL)]]<br />
* [[Create (SQL)]]<br />
* [[Drop (SQL)]]<br />
* [[DDL|Data Definition Language]]<br />
* [[Data Control Language]]<br />
<br />
== Сілттемелер ==<br />
* {{cite web<br />
|url=http://www.contrib.andrew.cmu.edu/~shadow/sql/sql1992.txt <br />
|title=The SQL92 standard<br />
|ref=SQL92<br />
}}<br />
{{Reflist}}<br />
{{Дерекқор}}<br />
<br />
<br />
[[Санат:Дерекқор]]<br />
[[Санат:SQL]]<br />
[[Санат: Дерекқорлар тілдері]]</div>Nurkhan