Moderator: 1 түзету

2026-07-12T19:02:34Z

1 түзету

Nurken: Санат шебері: Санат:Қазақстанның тарихи облыстары → Санат:Қазақстан тарихи облыстары

2025-05-04T00:37:36Z

Санат шебері: Санат:Қазақстанның тарихи облыстары → Санат:Қазақстан тарихи облыстары

Жаңа бет

{{Әкімшілік бірлік
|Түс1 = {{түс|Ресей империясы}}
|Қазақша атауы = Дала генерал-губернаторлығы
|Шынайы атауы =
|Суреті =
|Сурет атауы =
|Елтаңба =
|Ту =
|Елтаңбаның ені =
|Тудың ені =
|Елтаңбаның аты =
|Тудың аты =
|Ел = Ресей империясы
|lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec =
|lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec =
|region =
|type =
|деңгей =
|CoordScale =
|Әнұраны =
|Статусы = [[Генерал-губернаторлық (Ресей империясы)|Ресей империясының генерал-губернаторлығы]]
|Кіреді =
|Әкімшілік құрылыстың түрі =
|Кіреді1 =
|Әкімшілік құрылыстың түрі1 =
|Кіреді2 =
|Әкімшілік құрылыстың түрі2 =
|Енеді =
|Төменгі әкімшілік құрылыстың түрі =
|Астанасы = [[Омбы]]
|Астана түрі = Әкімш. орт.
|Ірі қаласы =
|Ірі қалалары =
|Құрылды = [[30 мамыр]] [[1882 жыл|1882]]
|Таратылған уақыты = [[1918 жыл]]ы
|Басшысы =
|Басшының түрі =
|Басшысы2 =
|Басшының түрі2 =
|ЖІӨ =
|ЖІӨ жылы =
|Жан басына шаққанда ЖІӨ =
|ЖІӨ бойынша орны =
|Жан басына шаққанда ЖІӨ орны =
|Тілі =
|Тілдері =
|Тұрғыны =
|Санақ жылы =
|Пайызы =
|Халық саны бойынша орны =
|Тығыздығы =
|Тығыздығы бойынша орны =
|Ұлттық құрамы =
|Конфессиялық құрамы =
|Жер аумағы =
|Жер аумағының пайызы =
|Жер аумағы бойынша орны =
|Максималды биіктігі =
|Орташа биіктігі =
|Минималды биіктігі =
|Карта = Карта Киргизского края.jpg
|Карта ені =
|Әкімшілік бірліктің картасы =
|Әкімшілік бірлік картасының ені =
|Уақыт белдеуі =
|Аббревиатура =
|ISO =
|Сандық идентификаторы =
|Идентификатор түрі =
|Сандық идентификаторы2 =
|Идентификатор түрі2 =
|Сандық идентификаторы3 =
|Идентификатор түрі3 =
|FIPS =
|Телефон коды =
|Пошта индекстері =
|Интернет-үйшігі =
|Автомобиль коды =
|Сайты =
|Сайт тілі =
|Commons санаты = Stepnoy Krai
|Кірістірме =
|Түсініктемелер =
}}
'''Дала генерал-губернаторлығы''', сондай-ақ '''Дала өлкесі''' – 1882-1918 жылдар аралығында 36 жыл өмір сүрген [[Ресей империясы]]ның генерал-губернаторлығы. Қазіргі [[Қазақстан]]ның, сондай-ақ [[Ресей]] мен [[Қырғызстан]]ның аумағында болды. Әкімшілік орталығы – Омбы қаласы.

== Тарихы ==
[[Сурет:Степное ген-губер-во.png|thumb|right|200px|Дала генерал-губернаторлығы]]
Дала генерал-губернаторлығы [[Ақмола облысы (Ресей империясы)|Ақмола]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей]] және [[Жетісу облысы (Ресей империясы)|Жетісу]] облыстарының құрамында (1899 жылы [[Түркістан генерал-губернаторлығы]]на қайтарылды) 1882 жылы 18 (30) мамырда Басқарушы Сенатқа берілген атаулы император жарлығымен құрылды. 1891 ж. 25 наурыздагы "Дала ережесі" бойынша оған Орал, Торғай облыстары қосылды.

Дала генерал-губернаторының көмекшісі қызметі белгіленбеді.

1882 жылы соғыс министрі [[Петр Семенович Ванновский|П.С.Ванновскийдің]] бастамасымен Ресей империясының Қытаймен шектесетін аумақтарын бір губернаторлыққа біріктіру қажеттілігіне байланысты құрылды. Генерал-губернаторлықтың құрылуымен [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы]] жойылды, оның құрамына Ақмола және Семей облыстары қосылды. Жаңа генерал-губернатордың құрамына енген үшінші облыс бұрын Түркістан генерал-губернаторлығына бағынған Жетісу облысы болды. Дала өлкесінің генерал-губернаторы, сонымен қатар, [[Омбы әскери округі]] әскерлерінің қолбасшысы және [[Сібір казактары|Сібір казак әскерлерінің]] міндет атаманы болды.

Дала генерал-губернаторлығы шығысында Қытаймен, оңтүстігінде Түркістан генерал-губернаторлығының [[Ферғана облысы (Ресей империясы)|Ферғана]] және [[Сырдария облысы (Ресей империясы)|Сырдария]] облыстарымен, батысында Бөкей ордасымен және Самар губернаторлығымен<ref>Южного Казахстана и Семиречья (Ү1-Х111 В.), ауылы-А., 1986</ref><ref>Жетісу энциклопедия. - Алматы: «Арыс» баспасы, 2004 жыл. — 712 бет + 48 бет түрлі түсті суретті жапсырма. ISBN 9965-17-134-3</ref> шектесті.

== Жетекшілігі ==
=== Генерал-губернаторлары ===
{| class="wikitable"
|-
! Т. А. Ә.
! Атағы, шені, лауазымы
! Лауазымды орындау уақыты
|-
| [[Герасим Алексеевич Колпаковский|Колпаковский Герасим Алексеевич]]
| инфантерия генералы
| <center>25.05.1882—24.10.1889</center>
|-
| [[Максим Антонович Таубе|Таубе Максим Антонович]]
| барон, атты әскер генералы
| <center>24.10.1889—05.07.1900</center>
|-
| [[Николай Николаевич Сухотин|Сухотин Николай Николаевич]]
| генерал-лейтенант
| <center>14.04.1901—25.04.1906</center>
|-
| [[Иван Павлович Надаров|Надаров Иван Павлович]]
| атты әскер генералы
| <center>25.04.1906—08.06.1908</center>
|-
| [[Евгений Оттович Шмит|Шмит Евгений Оттович]]
| атты әскер генералы
| <center>08.06.1908—24.05.1915</center>
|-
| [[Николай Александрович Сухомлинов|Сухомлинов Николай Александрович]]
| генерал-лейтенант
| <center>24.05.1915—01.03.1917?</center>
|}

=== Уақытша үкіметтің Дала өлкесі жөніндегі комиссары ===
{| class="wikitable"
|-
! Т. А. Ә.
! Партиясы
! Лауазымды орындау уақыты
|-
| [[Александр Ефремович Новоселов|Новоселов Александр Ефремович]]
| [[Социалист-революционер партиясы|социалист-революционерлер]] (эсэрлер)
| <center>3.08.1917—20.09.1918</center>
|-
|}

== Әдебиет ==
*[http://books.omsklib.ru/Knigi/NEW/Adres-kalendar'_liz/index.html Адрес-календарь должностных лиц правительственных и общественных установлений степнаго Генерал Губернаторства]. - Омск : Тип. Акмол. обл. правления, 1892
* Губернаторская галерея: генерал-губернаторы Западной Сибири и Степного края, 1819—1917. Председатели Омского областного исполкома, 1917—1989. И. П. Шихатов. Издание «Наследие. Диалог-Сибирь». Омск. 2000
* [http://books.omsklib.ru/Knigi/NEW/Spravochnaya_knijka_1895/index.html Справочная книжка на 1895 г. о должностных лицах правительственных и общественных установлений Омского военного округа и Степного генерал-губернаторства]. - Омск : Тип. Окр. штаба, 1894
* [http://books.omsklib.ru/Knigi/NEW/Spravochnaya_knijka_1898/index.html Справочная книжка на 1898 год о должностных лицах правительственных и общественных установлений Омского военного округа и степного генерал-губернаторства]. - Омск : Типпография окружного штаба, 1897
*[http://books.omsklib.ru/Knigi/NEW/Spisok_uchastkov_V14/index.html Список переселенческих и запасных участков, образованных с 1883 г. по 1 июля 1903 г. в Степном крае, Тобольской, Томской, Енисейской и Иркутской губерниях], вып. 14. - СПб. : [б. и.], 1903
*[http://books.omsklib.ru/Knigi/NEW/Sudebnye_ustavy_v_Sibiri/index.html Судебные уставы Императора Александра Второго в Сибири, в Туркестане и Степных областях] : закон 13 мая 1896 г. о введении Судеб. уставов в губ. И обл. Сибири с мотивами из объясн. зап. М-ва юстиции ; закон 2 июня 1898 г. о судеб. реформе в Туркест. крае и Степ. обл.: полн. текст Судеб. уставов имп. Александра II с изм. / сост. В. Сальмонович и Н. Громов. - 2-е, пересм. и доп. изд. - Томск : Изд. кн. магазина П. И. Макушина (Паровая типо-литогр. П. И. Макушина), 1898 (обл. 1899)

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Ресей империясы генерал-губернаторлықтары]]
[[Санат:Қазақстан тарихи облыстары]]
[[Санат:Омбы облысы тарихы]]

{{Stub}}

← Ескі түзетулер	19:02, 2026 ж. шілденің 12 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Дала генерал-губернаторлығы - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Nurken: Санат шебері: Санат:Қазақстанның тарихи облыстары → Санат:Қазақстан тарихи облыстары