Moderator: 1 түзету

2025-04-25T18:01:57Z

1 түзету

Sibom: /* top */clean up, replaced: л а у р е а т ы → лауреаты using AWB

2016-03-10T04:34:15Z

‎top: clean up, replaced: л а у р е а т ы → лауреаты using AWB

Жаңа бет

[[File:Carbon cycle-cute diagram ta.svg|thumb|250px| alt=A.]]
'''Гидрохимия''' ({{lang-el|hydor}} – су) – сулы ортаның құрамы мен химиялық процестерін зерттейтін ғылыми пән немесе табиғи сулардың химиялық жағдайы туралы ғылым. Гидрохимияның негізгі міндеті — судың химиялық құрамы мен осындай құрамның қалыптасуына әкелетін құбылыстар арасындағы байланысты зерттеу болып табылады.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.</ref>

'''Гидрохимия''' – қоршаған ортада биологиялық, химиялық, физикалық процестердің әсерінен жүретін табиғи сулардың химиялық өзгерістерін, оның құрамын, мөлшерін зерттейтін ғылым.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Қ 17 Геология/Жалпы редакциясын басқарған — түсіндірме сөздіктер топтамасын шығару жөніндегі ғылыми-баспа бағдарламасының ғылыми жетекшісі, педагогика ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Мемлекеттік сыйлығының лауреаты А.Қ.Құсайынов — Алматы: "Мектеп" баспасы" Ж А Қ , 2003. — 248 бет. ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2</ref>

Табиғи су [[гидросфера]]да ([[мұхит]], [[теңіз]], [[көл]], [[өзен]], бұлақ, су қоймасы, т.б.), [[литосфера]]да (жер асты сулары), [[атмосфера]]да (ауадағы су буы) болатындықтан, Гидрохимия оларды зерттейтін ғылымдар – [[гидрология]], гидрогеология, метеорология, мұхиттану, топырақтану, гидробиология, т.б. ғылымдармен тығыз байланысты. Судағы еріген заттардың құрамын, сапасын анықтағанда Гидрохимияда аналит. химияның теориясы мен практикасы, тәсілдері, физ. және физ.-хим. әдістері, құралдары кеңінен қолданылады. Қазіргі Гидрохимия [[ғылым]]ы табиғи суларды жан-жақты зерттейді: судың еріткіштік қабілетіне орай оның жер қыртысындағы күрделі [[минерал]]дар кешенімен, [[атмосфера]]дағы қатты заттармен әрекеттесуін зерттеп, олардың ерігіштігін, судағы формасын, тұрақтылығын, сорбциялық, алмастырғыштық, тотығу-тотықсыздану қасиеттерін, т.б. анықтайды; гидросферадағы зат айналымы мен элементтердің миграциясын зерттейді; табиғи су түрлерінің хим. құрамы мен гидрохим. режимін, олардың физ.-геогр. жағдайларға сай өзгерулері мен тәуелділігін анықтайды. Гидрохимия зерттеу нысанына қарай: [[жер]] беті суларының Гидрохимиясы, теңіз Гидрохимиясы, жер асты суларының Гидрохимиясы (гидрогеохимия) болып бөлінеді. Гидрохимия табиғи сулардың өнеркәсіп орындарын, елді мекендерді, [[қала]]ларды сумен жабдықтаудың, жер суғарудың, шипалы арасан суларын емдік мақсатта қолданудың жолдары мен тәсілдерін анықтайды.<ref>Қазақ энциклопедиясы</ref>

Гидрохимия - [[гидросфера]]да жүретін химиялық процестерді зерттеумен айналысатын [[геохимия]] бөлімі; мұхиттанудың (мұхит химиясының) немесе құрлық гидрологиясының құрамды бөлігі. Ерітінділерде немесе су нысандарының сулары мен олардың түбіндегі шөкпелерде кездесетін заттардың сандық құрамын, олардың элементар және изотоптық құрамын, физикалық-химиялық және биохимиялық өзгерістерін, пайдалы қазбалардың шөгінді кен орындарының қалыптасуын, теңіз суынан бағалы заттарды алуды, су нысандарының химиялық ластануын зерттейді.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6</ref>

==Дереккөздер==
<references/>

{{wikify}}

[[Санат:Ғылым]]
[[Санат:Гидрохимия]]
[[Санат:Геология]]
[[Санат:Гидрология]]
[[Санат:Гидрогеология]]
[[Санат:Су шаруашылығы]]

{{Geology-stub}}

[[en:Chemical hydrology]]

← Ескі түзетулер	18:01, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Гидрохимия - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Sibom: /* top */clean up, replaced: л а у р е а т ы → лауреаты using AWB