https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 2026-04-19T20:14:33Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=33381&oldid=prev 2025-04-25T18:14:09Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80&diff=33380&oldid=prev 2014-05-25T02:57:12Z

<p>clean up, replaced: – Алматы, Мектеп, 2002 → – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл using <a href="/index.php?title=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%AD%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B:AWB&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Қазақ Энциклопедиясы:AWB (мұндай бет жоқ)">AWB</a></p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>'''Гидрографиялық факторлар''' — тірі [[организм]]дер ([[гидробионт]]тар) тіршілік ететін судың физикалық және химиялық қасиеттері.<br /> <br /> Су организмдерінің таралу сипатына [[тығыздық]], [[тұздылық]], [[жарық режімі]], [[температура]] және т.б. әсер етеді. Мыс., тығыздық [[экология]]лық фактор ретінде [[қысым]]ы 400—500 атм, өте терең суда тіршілік ететін организмдердің ([[басаяқты ұлу]]лар, [[шаян тәрізділер]], [[теңіз жүлдызы|теңіз жүлдыздары]]) экологиялық ерекшеліктері мен [[морфология]]сын анықтайды.<br /> <br /> Тұздылық пен температуралық режім де маңызды рөл атқарады. Температуралық режім судың терең қабатындағы тұрақты-лығымен (температурасы 3—4° С шамасында) сипатталады. Мұнда [[гидробионт]]тардың ішінен [[стенотерм]]ді организмдер көп таралған. Мысалы, [[Антарктида]]ның өте суық суларында аққанды балықтар (шамамен 18 түрі бар) тіршілік етеді. Бүл балықтардың (ұзындығы 60 см-дей) тірі күйінде қаны басқа [[омыртқалылар]]дағы тәрізді қызыл болмайды, қызыл қан денешіктері болмайтындықтан, мөлдір немесе аппақ болады. [[Эритроцит]]тердің [[редукция]]сы Антарктиданың мүзды суларында тіршілік ету кезінде жеткілікті қан айналымын қамтамасыз ететін қанның ұюын төмендетуге себепші болатын өзіндік бейімделу болып табылады.<br /> <br /> Су организмдерінің таралуында жарық режімінің де маңызы зор. Мысалы, балдырлар мүхиттың жарық белдемінде, көбіне 40 м-ге дейінгі (200 м-ге дейін сирек) тереңдікге өседі. Тереңдеген сайын жануарлардың да тусі өзгереді. Мүхиттың таяз белдемінде мекендеушілердің түсі ашық және әралуан болып келеді. Ал терең суда тіршілік ететіндердің арасында кызыл түс ([[қызыл алабұға]], әр түрлі [[шаянтәрізділер]] және т.б.) басым болады. Бұл жерде кызыл түс қара түс сияқты болып көрінеді де, жануарлардың жауынан жасырыңуына мүмкіндік береді. Әлемдік мүхиттың едәуір терең сулы ауданында организмдер жарық көзі ретінде тіршілік иелері шығаратын жарықты пайдаланады.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Дереккөздер== <br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> {{Суретсіз мақала}}<br /> <br /> [[Санат:Ғылым]]<br /> [[Санат:Су шаруашылығы]]<br /> <br /> <br /> {{Stub}}</div>

ArystanbekBot