https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0Гидравликалық турбина - Түзету тарихы2026-09-09T00:43:00ZМына уикидегі бұл беттің түзету тарихыMediaWiki 1.23.3https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0&diff=33753&oldid=prevModerator: 1 түзету2025-04-25T18:14:12Z<p>1 түзету</p>
<table class='diff diff-contentalign-left'>
<tr style='vertical-align: top;'>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td>
<td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">18:14, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td>
</tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div>
</td></tr></table>Moderatorhttps://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%BD%D0%B0&diff=33752&oldid=prevНұрлан Рахымжанов: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */2015-01-31T15:13:04Z<p><span dir="auto"><span class="autocomment">Кіріспе бөлімін өңдеді</span></span></p>
<p><b>Жаңа бет</b></p><div>{{Біріктірілсін|Турбина}}<br />
'''Гидравликалық турбина''', гидротурбина, сұйықтық ағыны арқылы айналысқа келтіріледі. Жұмыс істеу принципіне сәйкес активті және реактивті турбина, ал құралымына қарай тік және горизонталь Гидравликалық Турбина болып ажыратылады.<br />
<br />
<br />
Гидравликалық Турбина — судың [потенциалдық [[энергия|потенциалдық]] және [[кинетикалық энергия]]сын электр энергиясына айналдыратьін арнайы құрылғы. Гидравликалық турбинаның жұмысы ағынды су мен қатты дененің өзара әрекеті әсерінен пайда болатын құбылыс негізінде жүзеге асады. Сүйықтықтың жұмыс доңғалағына ену кезіңцегі энергиясы [[Бернулли теңдеуі]]мен анықталады:<br />
<br />
E<sub>0</sub>=P<sub>0</sub>/PQ+Z<sub>0</sub>+V<sup>2</sup><sub>1</sub>/2Q<br />
<br />
ал одан шыққаннан кейінгі сұйықтық энергиясы мына үлгіде:<br />
<br />
E<sub>1</sub>=P<sub>1</sub>/PQ+Z<sub>1</sub>+V<sup>2</sup><sub>1</sub>/2Q<br />
<br />
сондай-ақ жұмыс доңғалағында пайдаланылатын энергия шамасы келесі формула арқылы есептеледі:<br />
A=P<sub>0</sub>*P<sub>1</sub>/P+Z<sub>0</sub>-Z<sub>1</sub>+(V<sub>0</sub><sup>2</sup>-V<sub>1</sub><sup>2</sup>)/2<br />
<br />
Егер пайдаланылатын энергия П > 0 (нөл) болса, турбина реактивті, П = D жағдайында белсенді деп аталады. Турбина түрлері әрбір жүйеге қатысты: баяу, қалыпты және жүрдек турбина болып бөлінеді. Гидравликалық турбина жүрдектігін негізінен оның жұмыс доңғалағының пішіні мен қалақшасы арқылы аныктайды. Турбиналар жалпы құрылымына, біліктің және доңғалағының орналасу санына байланысты: ашық және жабық; көлденең жөне тік; бір немесе көп доңғалақты турбиналар деп аталады. Ірі гидротурбиналардың жұмыс доңғалағы 1,8 м және одан да көп, куаты 700 МВт дейін. Орташа гидротурбинаның жұмыс доңғалағының диаметрі 2,75 м, қуаты 1—20 МВт аралығында. Кіші гидротурбиналардың жұмыс доңғалағының диаметрі 1,2 м, қуаты 1,0 МВт- тан артық болмайды.<ref>Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі. Су шарушылығы. – Алматы, «Мектеп» баспасы, 2002 жыл.</ref><br />
<br />
==Дереккөздер== <br />
<references/><br />
<br />
{{wikify}}<br />
<br />
{{Суретсіз мақала}}<br />
<br />
[[Санат:Ғылым]]<br />
[[Санат:Су шаруашылығы]]<br />
<br />
<br />
{{Stub}}</div>Нұрлан Рахымжанов