https://kk.encyclopedia.kz/index.php?action=history&feed=atom&title=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2026-04-18T11:17:17Z Мына уикидегі бұл беттің түзету тарихы MediaWiki 1.23.3 https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=14759&oldid=prev 2025-04-25T17:55:46Z

<p>1 түзету</p> <table class='diff diff-contentalign-left'> <tr style='vertical-align: top;'> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">← Ескі түзетулер</td> <td colspan='1' style="background-color: white; color:black; text-align: center;">17:55, 2025 ж. сәуірдің 25 кезіндегі түзету</td> </tr><tr><td colspan='2' style='text-align: center;'><div class="mw-diff-empty">(айырмашылығы жоқ)</div> </td></tr></table>

Moderator https://kk.encyclopedia.kz/index.php?title=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D1%84%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B0&diff=14758&oldid=prev 2014-11-25T10:57:21Z

<p>«<a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:Convection-snapshot.gif&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:Convection-snapshot.gif (мұндай бет жоқ)">File:Convection-snapshot.gif»</a> деген «<a href="/index.php?title=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82:Convection-snapshot.png&amp;action=edit&amp;redlink=1" class="new" title="Сурет:Convection-snapshot.png (мұндай бет жоқ)">File:Convection-snapshot.png»</a> дегенмен алмастырылды.</p> <p><b>Жаңа бет</b></p><div>[[Сурет:Pacific elevation.jpg|thumb| right]]<br /> <br /> '''Геофизика''' — [[Жер]]дің ішкі құрылысын, [[физика]]лық қасиеттерін және оның қатты, сұйық, [[газ]] қабаттарында өтетін құбылыстарды зерттейтін ғылымдар жиынтығы.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: Геология — Алматы: «Мектеп» баспасы, 2003.ӀSВN 5-7667-8188-1 ӀSВN 9965-16-512-2&lt;/ref&gt; Геофизиканың негізгі салалары соңғы төрт ғасыр ішінде дамып келеді. 17 ғ-да [[мұхит]] деңгейінің көтерілуі жөнінде алғашқы теориялық болжамдар жасала бастады. Кейінірек ауырлық күшінің өрісі, [[ауа]]дағы физ. құбылыстар, [[Жер]]дің ішкі құрылысы және оның [[магнит]] өрісі, жер сілкіну туралы ілімдер кеңінен өріс алды. Геофизика көп салалы ғылым ретінде тек 20 ғ-дың 40 — 60-жылдарында ғана қалыптасты.Геофизиканың [[геомагнетизм]] ([[Жер]] шарының және оның бөліктерінің магнит өрісі туралы ілім), аэрономия (атмосфераның ең жоғ. қабаттарындағы құбылыстар туралы ілім), метеорология (атмосф. құбылыстар туралы ілім) сияқты негізгі салалары бар. Оның ішінде [[метеорология]]: динамикалық метеорология, синоптикалық метеорология және [[климатология]] болып бөлінеді. <br /> [[Сурет:Magnetosphere rendition.jpg|left|thumb| alt=A.|270 px|[[&quot;Күннің желі&quot;]]]]<br /> <br /> Физ метеорологияда [[атмосфера]] физикасы, ал [[динамикалық метеорология]]да&lt;ref&gt;Мұнай және газ геологиясы танымдық және кәсіптік-технологиялық терминдерінің түсіндірме сөздігі. Анықтамалық басылым.- Алматы: 2003. ISBN 9965-472-27-0&lt;/ref&gt; атмосферадағы процестер гидромеханикалық әдістер арқылы зерттеледі. Синоптикада ауадағы көлемді процестер, ауа массасының қимылы бақыланады және [[ауа райы]] туралы болжам жасалады. Климатологияда Жер шарының климат жағдайлары зерттеледі. Сондай-ақ, Геофизика ғылымының құрамына океанология (Дүниежүз. [[мұхит]]ты, теңіз физикасын, теңіз геологиясын, теңіз химиясын және теңіз биологиясын зерттейтін ғыл. салаларының жиынтығы); құрлық гидрологиясы (өзен, көл, т.б. туралы ілім); [[гляциология]] (мұздықтар туралы ілім); Жер қойнауының физикасы (Жердің ішкі бөліктерінің физикасы мен оның құрылысы туралы ілім); [[сейсмология]] (жер сілкінуді зерттейтін ілім); [[гравиметрия]] (жер бетіндегі ауырлық күшінің өрісі туралы ілім); жер бетінің көтерілуі туралы ілім (құрлық, теңіз, мұхиттар беткейінің [[Ай]] мен [[Күн]]нің тарту күші әсерінен көтерілуі, тасуы туралы); [[Жер]] қабығының қазіргі уақыттағы қозғалыстары туралы ілім де кіреді. Геофизика геология, [[геодезия]], [[география]], [[геохимия]], [[физика]] және астрономия сияқты ғылымдармен тығыз байланыста дамиды. <br /> [[Сурет:Convection-snapshot.png|right|thumb| alt=A.|270 px|[[&quot;Термиялық конвекция&quot;]]]]<br /> <br /> Сондай-ақ, Жердің терең қойнауларын зерттей отырып, Геофизика геологиямен бірге Жердің пайда болуы мен даму тарихын да анықтайды. Геофизиканың барлау Геофизикасы, өндірістік Геофизика деп аталатын салалары кен барлау, [[Жер]] қабығын, оның түрлі қабаттарының құрылысын зерттеуде қолданылады. [[Қазақстан]]да Геофизиканың метеорология, ионосфера физикасы, сейсмология және барлау Геофизикасы сияқты салалары кең дамыған. Қазіргі кезде гидрометеорология қызметі ондаған метеостансалар арқылы ауа райы мен гидрол. құбылыстарға жан-жақты бақылау жүргізіп, зерттеп отыр. Жер сілкінуі ықтимал деген аудандарда жаңадан бірнеше сейсмостансалар құрылып, ондағы бақылау жұмыстары кеңейе түсуде. Сондай-ақ, Бат. [[Қазақстан]]ның мұнайлы-газды аудандарының тереңдегі құрылысын бақылау және геофиз. жұмыстар тәсілін жетілдіру жолдары зерттелуде. Қазақстан геофизиктерінің геол., геохим. және геофиз. кешенді зерттеулерді жүргізуі негізінде [[Қазақстан]] жер қыртысының терең құрылысы және геол. дамуының тарихымен байланысты кен байлықтарының орналасуындағы аймақтық заңдылықтар анықталды. Қазақстанның орта масштабты құрылымдық-геофиз. картасы жасалды.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;<br /> <br /> ==Қосымша==<br /> Геофизика — Жер туралы ғылымдар кешені; Жердің ішкі құрылысын, физикалық қасиеттерін, геосфераларда ([[атмосфера]], [[гидросфера]], [[литосфера]], [[мантия]] және тағы да басқалары) жүретін процестерді зерттейді.&lt;ref&gt;Қазақ тілі терминдерінің салалық ғылыми түсіндірме сөздігі: География және геодезия. — Алматы: &quot;Мектеп&quot; баспасы, 2007. — 264 бет. ISBN 9965-36-367-6&lt;/ref&gt;<br /> <br /> == Дереккөздер==<br /> &lt;references/&gt;<br /> <br /> {{wikify}}<br /> <br /> [[Санат:Табиғат]]<br /> [[Санат:Геофизика]]<br /> [[Санат:Геология]]<br /> [[Санат:География]]<br /> [[Санат:Мұнай және газ]]<br /> <br /> <br /> {{Geology-stub}}</div>

CommonsDelinker