Moderator: 1 түзету

2026-06-26T06:40:36Z

1 түзету

Sagzhan: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */

2026-06-24T22:44:00Z

‎Кіріспе бөлімін өңдеді

Жаңа бет

{{Ауру
|Name = Гайморит
|Image = Sinusitis maxillaris Roe 001.jpg
|Caption =
|DiseasesDB = 12215
|DiseasesDB_mult =
|ICD10 = {{ICD10|J|01|0}}
|ICD9 = {{ICD9|461.0}}
|ICDO =
|OMIM =
|OMIM_mult =
|MedlinePlus = 000647
|eMedicineSubj = ent
|eMedicineTopic = 338
|eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|2117}} {{eMedicine2|ped|2112}}
}}

'''Гайморит''' — [[мұрын]]ның екі жағында орналасқан гаймор қуысының қабынуы. [[Синусит]]тің бір түрі. Оны 1613–1685 жылдары аралығында ағылшын тәнтанушысы Н. Гаймор ашқан. Гаймориттің негізгі қоздырғыштары - [[инфекция]]лар мен [[бактериялар]]. Індет мұрын қуысы және қан арқылы гаймор қуысына түсіп, оны зақымдайды. Гайморит кезінде адам қатты әлсіреп, иммундық жүйесі төмендейді. Егер бұл ауруды дер кезінде емдетпесе мұрындағы ірін миға өтіп, менингит ауруын туғызуы мүмкін.<ref name="DSM_Jiti">{{cite web |url=https://diseases.medelement.com/disease/%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82-%D0%B6%C9%99%D0%BD%D0%B5-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D0%BC%D0%B5%D0%BD-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5-%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B-%D0%BC%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3-%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B-%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0-%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD-%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80/13091 |title=Жіті синусит жəне мұрын мен мұрын синустарының өзге аурулары: ҚР ДСМ клиникалық хаттамалары |website=MedElement |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref>

== Ауру себептері ==
Гайморит негізінде [[тұмау]], [[қызамық]], қызылша және тағы басқа [[инфекция]] аурулардың асқынуынан туындайды. Кей жағдайда тіс тамырларының қабынуы да гайморитке әкеп соғады.<ref name="DSM_Odonto">{{cite web |url=https://medelement.com |title=Синусит (тістен тараған): Диагностика мен емдеудің клиникалық хаттамасы |website=MedElement |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> Бактериялар мен басқа да инфекциялар гаймориттің дамуына жол ашады. Нәтижесіде адам ағзасы әлсіреп, аурулармен күресе алмағандықтан, басқа да ауру түрлері пайда болады. Сәл еңкейген кездегі шыдатпас ауру да гаймориттің белгісі.

=== Ауру белгілері ===
Жедел гайморит кезінде науқастың жағдайы күрт нашарлап кетеді. Бастапқыда ауру мұрынның бітеліп, демалудың қиындап, тамақтың ауруымен шектеледі. Одан соң мұрын қуысына түссіз, жасыл немесе сары сұйықтық аға бастайды. Науқастың дене қызуы көтеріліп, өзін әлсіз сезінеді. Сонымен қатар, гайморит кезінде қызу көтеріліп, адам тез шаршайды, тамаққа тәбеті болмай ұйықтау режимі бұзылады.<ref name="TopDoc_Gaymorit">{{cite web |url=https://www.topdoc.kz/kz/diseases/gaymorit/ |title=Гайморит: белгілері, емі және диагностикасы |website=TopDoc.kz |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref> Ал, гаймориттің созылмалы түрінде қызу онша көтерілмейді. Науқастың иіс сезу қабілеті төмендеп, бас ауру көп орын алады. Және науқастың есте сақтау қабілеті де, жұмысқа қабілеттігі де төмендейді.

==== Емдеу жолдары ====
Гаймориттің белгілері біліне салысымен жедел түрде дәрігерге барып емделу керек. Гаймориттің созылмалы түрінде хирургиялық емдеу жолдарын қолданған жөн. Сонымен қатар, бұл ауруды мұрындағы белгілі нүктелерге массаж жасау арқылы да емдеуге болады. Ал, гаймориттің жедел түрін қалыпты жағдайда емдеуге болады. Көп жағдайда гайморит кезінде [[антибиотик]]тер қолданады. Ең маңыздысы мұрын [[гигиена]]сын ұмытпауымыз керек.<ref name="OHKZ_Sinusitis">{{cite web |url=https://www.ohc.kz/kk-kz/post_medenc/%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82-%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%83%D1%81%D0%B8%D1%82/ |title=Синусит (риносинусит) — даму кезеңдері мен түрлері |website=Open Healthcare Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref>

===== Алдын-алу жолдары =====
Тұмау, қызылша, скарлатина тағы басқа аурулар кезінде жедел түрде емделу. Жұқпалы аурулардан аулақ жүру, өз-өзін жылы ұстау керек.<ref name="OnClinic_Lechenie">{{cite web |url=https://onclinic.kz/kz/method/lechenie-gajmorita |title=Гайморитті тесусіз (пункциясыз) емдеу жолдары және статистикасы |website=On Clinic Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref><ref name="Aqualor_Prof">{{cite web |url=https://aqualor.kz/kz/articles/profilaktika-i-lechenie-sinusita/ |title=Синуситтің (гаймориттің) алдын алу және шырышты қабықты күту |website=Aqualor Kazakhstan |accessdate=2026-06-25 |language=kk}}</ref>
Сонымен қатар, иммундық жүйені көтеріп отыру керек. Жылына бір рет лор-дәрігерге тексеріліп отыру.<ref>https://medaboutme.ru/zdorove/spravochnik/bolezni/gaymorit_/</ref>

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

← Ескі түзетулер	06:40, 2026 ж. маусымның 26 кезіндегі түзету
(айырмашылығы жоқ)

Гайморит - Түзету тарихы

Moderator: 1 түзету

Sagzhan: /* Кіріспе бөлімін өңдеді */